Thứ sáu, 2/10/2009, 12:22 GMT+7

'Chúng tôi đã cảnh báo bão sớm cho Quảng Ngãi'

Hai ngày sau khi lãnh đạo Quảng Ngãi lên tiếng về sai sót trong dự báo bão, chiều 1/10, Phó giám đốc Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia Trần Văn Sáp khẳng định, công tác dự báo đầy đủ, kịp thời, tuy nhiên chưa thể giải thích vì sao bão đổi hướng.
> Quảng Ngãi trong gió bão

- Lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi cho rằng do không lường được khả năng bão đổi hướng khiến tỉnh có phần bị động. Ông giải thích thế nào?

- Nghề dự báo khí tượng thủy văn, chưa bao giờ chúng tôi tuyên bố dự báo chính xác 100% các hiện tượng thời tiết, đặc biệt là thời tiết biển nguy hiểm. Cũng có lúc chúng tôi còn thiếu sót, nhưng cơn bão số 9 này các bản tin dự báo rất đầy đủ, kịp thời, cảnh báo sớm, trước 3 ngày và càng vào gần thì dự báo càng chi tiết, không chỉ vùng nọ, vùng kia mà cụ thể từng tỉnh.

* Bão số 9 đã được dự báo thế nào?

Cụ thể, từ ngày 27/9, bản tin lúc 9h30 chúng tôi đã cảnh báo tình hình mưa bão và từ đó trở đi cho đến lúc bão vào, không có bản tin nào thiếu tên Quảng Ngãi. Chúng tôi dự báo vùng biển từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi gió sẽ mạnh dần từ cấp 8 đến cấp 11, vùng gần tâm bão đi qua cấp 12-13. Từ ngày 28/9, các tỉnh từ Nghệ An đến Quảng Ngãi có mưa vừa đến mưa rất to, cần đề phòng lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng ở vùng trũng.

Bản tin dự báo của Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Ngãi đều nhấn mạnh đây là cơn bão bão mạnh, tốc độ di chuyển nhanh, phạm vi ảnh hưởng lớn. Những cảnh báo của đài Quảng Ngãi được phát đi trên đài phát thanh, đài truyền hình của tỉnh và được gửi cho Ban chỉ huy phòng chống lụt bão tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh...

Từ những cảnh báo của cơ quan khí tượng, công điện ngày 26/9 của Thủ tướng gửi các tỉnh thành, trong đó có Quảng Ngãi, đã nêu rõ: UBND các tỉnh ven biển phối hợp với bộ đội biên phòng thông báo cho chủ phương tiện và tàu thuyền trên biển biết vị trí, hướng đi, vùng nguy hiểm của bão (được xác định từ bắc vĩ tuyến 15). Tỉnh Quảng Ngãi nằm ở bắc vĩ tuyến 15.

Bão khiến hàng nghìn ngôi nhà ở Quảng Ngãi bị hỏng nặng. Ảnh: Trí Nguyễn.

- Thưa ông, thực tế bão đột ngột đổi hướng từ tây tây bắc xuống tây tây nam và Quảng Ngãi trở thành tâm bão chứ không phải vùng ảnh hưởng?

- Đến giờ phút này tôi cũng không biết vì sao bão đổi hướng, mà phải có thời gian nghiên cứu, đánh giá kỹ vùng này, ví dụ nhiệt độ mực nước biển, hải lưu thế nào. Nếu giải thích vội vã thì có thể chưa thỏa đáng, chưa khoa học, xin phép có nghiên cứu kỹ hơn. Không phải lần này, nhiều lần bão chuyển hướng, cũng có lần không biết tại sao. Thiên nhiên thiên biến vạn hoa.

- Tại sao ngày 29/9 bão vào đất liền nhưng ngày 28/9 Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn trung ương luôn nói bão ảnh hưởng trực tiếp trên phạm vi rất rộng, chứ không chỉ rõ tâm bão đổ bộ vào đâu?

- Nếu nhìn trên ảnh mây vệ tinh, tâm bão bình thường chỉ là chấm đen. Thực tế bão không phải là một điểm, bão là cả một vùng thời tiết nguy hiểm, phạm vi hàng nghìn km. Với cơn bão này, vùng gió cấp 10 bán kính 150 km, vùng gió mạnh cấp 6 trở lên bán kinh 350 km..., cả một không gian khổng lồ di chuyển như thế thì không thể nói điểm nào. Vì thế chúng ta đừng quá quan tâm đến tâm bão.

Chúng tôi đã nhiều lần được góp ý là cứ đưa ra tâm bão ở kinh độ này, vĩ độ nọ, dân không biết. Nhưng không thể không dự báo. Bởi có thể dân không biết, nhưng người đi biển phải biết, ban chỉ đạo phòng chống lụt bão, ủy ban tìm kiếm cứu nạn phải biết để điều tàu đến vùng đấy cứu nạn. Vì thế, bao giờ chúng tôi cũng phải nói vùng tâm bão ở kinh độ vĩ độ nào và cách chỗ nào bao nhiêu km.

Có thể ở đâu đó, người nào đó nghĩ rằng nhìn thấy tâm bão còn xa thì yên tâm, nhưng thực tế tâm bão ở ngoài xa kia, song mình vẫn bị ảnh hưởng. Chúng ta cứ để ý mỗi cái tâm mà lại xao nhãng mức độ ảnh hưởng của nó, rất nguy hiểm.

Người dân di chuyển tại Quảng Nam sau bão. Ảnh: Reuters

- Thưa ông, sai số giữa đường đi thực tế của bão và đường đi dự báo của Trung tâm như thế nào?

- Dự báo vào Đà Nẵng, Quảng Nam và Quảng Ngãi và thực tế bão vào giữa Quảng Nam và Quảng Ngãi. Còn vào đúng điểm nào, chênh bao nhiêu km thì hiện tại chúng tôi chưa tính toán được. Hong Kong cho phép sai số dự báo trước 24h là 150 km, trước 48h là 250 km, trước 72h là 350 km, còn vị trí phân tích trên bản đồ cũng sai số là 30 km.

- Vậy Việt Nam cho phép sai số là bao nhiêu?

- Ngành khí tượng thủy văn không quy định được mức độ sai số, mà tổ chức khí tượng thế giới và ủy ban bão quy định cho các nước. Mình nằm trong ủy ban bão và phải theo quy định của ủy ban.

- Ông đánh giá thế nào về mức độ tàn phá của cơn bão này?

- Phải khẳng định là cơn bão này mức độ ảnh hưởng nằm ngoài khả năng chịu đựng của người dân. Nếu nhìn trên tivi, ảnh chụp thấy những ngôi nhà không đủ sức chống chọi với bão cấp 12-13. Không riêng chúng ta, cơn bão này quét qua Philippines rất khốc liệt. Bão vào ta cường độ không yếu hơn Philippines, nên gây ra thảm họa lớn. Ở gốc độ nào đấy tôi thấy có chỗ chúng ta bất khả kháng.

Sáng 29/9, khi bão hoành hành ở đảo Lý Sơn, cách đất liền Quảng Ngãi khoảng 30 km, VnExpress.net đã trao đổi với ông Trương Ngọc Nhi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, ông Nhi cho biết "Chúng tôi không lường trước được sự thay đổi hướng đi của bão. Hôm qua (28/9) dự đoán bão đi hướng giữa tây và tây tây bắc, sáng nay bão bất ngờ đổi hướng tây tây nam. Không còn nhiều thời gian, chúng tôi phải ứng cứu dân ngay lập tức và đưa đến nơi an toàn".

Tại cuộc họp nhanh để triển khai công tác khắc phục hậu quả cơn bão số 9 trong sáng 30/9, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ngãi Phạm Đình Khối nhìn nhận: Bão số 9 đổi hướng khá bất ngờ xuống phía nam so với dự báo khiến người dân Quảng Ngãi không kịp trở tay. Bên cạnh đó, ông cũng thừa nhận việc phát huy phương châm "4 tại chỗ" để đối phó với bão lũ chưa được các cấp, các ngành và các địa phương quan tâm đúng mức nên đã gây thiệt hại khôn lường.

Toàn miền Trung và Tây Nguyên có 92 người chết, 19 người mất tích, trong đó riêng Quảng Ngãi là 27 người chết, 4 người mất tích. Quảng Ngãi cũng là tỉnh chịu thiệt hại nặng nhất, ước tính 4.500 tỷ đồng

Hồng Khánh

Thiệt hại do chủ quan

Các tỉnh Miền Trung năm nào cũng phải đối diện với bão, đó là quy luật, bão không vào địa phương này thì sẽ vào địa phương khác. Hiện nay bất cứ ai cũng có thể theo dõi diễn biến của cơn bão thông qua các ảnh vệ tinh liên tục được cập nhật trên mạng Internet, mấy hôm rồi dù ở TP HCM nhưng tôi liên tục lên mạng và báo cho một người bạn đang trên tàu hỏa về Đà Nẵng, dù chuyên môn không thuộc lĩnh vực dự báo thời tiết, nhưng tôi đã nhắn cho bạn mình, bão sẽ vào khoảng ranh giới giữa hai tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi và thực tế tâm bão đã vào đấy.

Xin mọi người đừng đổ lỗi cho ngành dự báo thời tiết vì cơ quan này đã hoàn thành tốt nhiệm vụ, lỗi là ở chổ chúng ta không bao giờ ở một tư thế sẵn sàng để ứng phó từ ngay việc thiết kế xây dựng công trình không đúng kỹ thuật, không có hệ thống cơ sở hạ tầng phù hợp với vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão, không gia cố công trình đúng phương pháp để chủ động ứng phó trong mùa bão.

Thời điểm hiện nay Việt Nam đang chịu tác động của hai hướng gió từ hướng Tây-Nam và hướng Bắc, đó cũng là quy luật của thời tiết, do đó bão liên tục đổi hướng sẽ cũng là chuyện đương nhiên. Các bạn hãy xem lại đường đi của các cơn bão trong năm 2006 sẽ rõ điều này, nhất là cơn bão Durian (2006) tưởng là sẽ thổi ngay vào Nha Trang, nhưng cuối cùng do áp lực gió từ Cực Bắc tràn về do đó cơn bão này đã đổi hướng thổi dọc theo bờ biển và cuối cùng quét qua Bà Rịa Vũng Tàu, Bến Tre, Vĩnh Long.

Do đó đã ở trong vùng chịu tác động của bão, xin hãy luôn ở trong tư thế sẵn sàng ứng phó.

(Giang Ngọc Huấn)

Ai lỗi nhiều hơn

Tôi là người dân ở Quảng Ngãi, quả thật tôi cũng không nghĩ bão lại vào Quảng Ngãi. Tôi vẫn còn nhớ rõ tin bão khẩn cấp của Trung tâm khí tượng thuỷ văn phát ngày 28/9 lúc 20h rằng đến rạng sáng ngày mai bão sẽ đổ bộ từ Quảng Bình đến Quảng Nam! đùng một cái đêm hôm đó bão ập vào Quảng Ngãi. Không ai kịp trở tay cả. Tất nhiên UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng có trách nhiệm trong việc này, tuy nhiên không thể không nói đến trách nhiệm của Trung tâm khí tượng thuỷ văn được. Dù biết là không thể lường trước mọi chuyện, nhưng báo như vậy thì báo làm gì?

Nên tin vào dự báo bão

Theo tôi, chúng ta cần có cái nhìn công bằng hơn cho ngành dự báo khí tượng thủy văn của chúng ta. Theo tôi được biết, tin báo bão đã được phát đầy đủ, cập nhật liên tục và rất kịp thời. Ngoài ra, việc bão di chuyển đột ngột là một khả năng rất lớn (ví dụ như bão Goni - bão số 6, ngày 8/8 vừa qua) mà ngay cả cơ quan dự báo của hải quân Mỹ cũng phải vẽ lại đường đi.

Cơn bão số 9, theo tôi cũng có những chuyển biến lệch về phía Nam do một lí do nào đó như có 1 vùng khí lạnh (áp cao) tràn về Bắc Bộ làm lệch hướng bão về phía Nam, mà ngay điều này cũng đã được đài dự báo. Vậy nên công tác chuẩn bị chống bão là của mọi người dân. Trong đó, trách nhiệm của các cơ quan cần phải luôn cảnh giác đề phòng bão là điều rất cần, nhất là cho miền Trung chúng ta.

Phải xem lại cách dự báo bão

Việt Nam là nước nằm trong vùng ảnh hưởng của bão, nhưng năm nào cũng vậy, cứ mỗi lần bão xong chúng ta lại rút kinh nghiệm, lại ủng hộ, lại cứu trợ... Ít khi chúng ta nhìn lại ngành khí tượng của mình đã làm được gì, chưa làm được gì.

Tôi còn nhớ trước khi bão số 9 đổ bộ vào, dự báo thời tiết còn báo là tâm bão ở Quảng Trị, trên vĩ tuyến 17, vậy mà ngành khí tượng cho rằng khó xác định được tâm bão là phi lý. Ngành khí tượng phải xem lại hằng năm mình đầu tư vào công tác dự báo bao nhiêu tiền bạc, có phù hợp với sự biến đổi khí hậu hiện nay không?

Không nên đổ lỗi cho người khác

Tôi đồng ý kiến với bạn Thành Công là không nên đổ lỗi cho ngành khí tượng trong trường hợp này (mặc dù ngành khí tượng vẫn còn nhiều dự báo không chính xác).

Dù tâm bão vào Huế, Đà Nẵng hay Quảng Ngãi thì người dân và cơ quan chức năng cũng không thể chủ quan vậy được (phòng tránh là tốt nhất mà), không thể chấp nhận tàu của ngư dân vẫn còn ngoài biển đi vào.

Với nhà cửa của đa số người dân như hiện nay thì việc thiệt hại như vừa qua là không tránh khỏi. Cơ quan chức năng của tỉnh Quảng Ngãi nên xem xét lại trách nhiệm của mình trong trường hợp này.

Không thể phủ nhận trách nhiệm của lãnh đạo tỉnh

Đừng đổ lỗi cho ngành dự báo thời tiết. Hiện đại và phát triển như nước Mỹ mà cũng còn bị bão tàn phá, vấn đề mấu chốt là lãnh đạo việc phòng chống bão như thế nào thôi.

Đổ trách nhiệm

Tôi nghĩ rằng UBND tỉnh Quãng Ngãi nói thế không đúng. Tại anh chủ quan nên hậu quả đáng tiếc mới xảy ra. Cơ quan dự báo thời tiết người ta đã cảnh báo rồi.

Dự bão của chúng ta có thể không chính xác đến từng km, nhưng sự chủ quan hại chết ta. Đừng đổ trách nhiệm cho người khác.

Hãy xem lại mình

Trước hết xin hỏi bạn Cao Thanh Phong làm sao bạn xác định được bạn đang sống trong vùng tâm bão? Và khi bão đổ bộ vào đất liền thì thời điểm đó như thế nào? Ngay cả ông Sáp cũng chưa biết chắc tâm bão nằm ở đâu? Bạn hay tôi và tất cả mọi người đều không quan tâm tìm hiểu đầy đủ đến ngành khí tượng thủy văn.

Khi bão đi qua, để lại thiệt hại, chúng ta chỉ biết đổ lỗi cho bên ngành dự báo khí tượng thủy văn. Đã bao giờ bạn, tôi hay tất cả mọi người đã một lần xem xét hay nghiên cứu kỹ bản tin cảnh báo bão hay chưa?

Do tính bất cẩn mà ra

Mỗi người dân phải có tinh thần tránh bão từ trong máu. Một cơn bão như một vị khách đã được báo trước. Nếu một gia đình được thông báo là có khách đến thì họ phải làm gì, phải chuẩn bị ít nhất là nước nôi, sau đó là chỗ ăn chỗ ở qua đêm nữa. Nếu họ không qua thì công việc chuẩn bị ít nhiều cũng phải có.

Dù rằng việc dự báo bão không phải đạt đến độ chính xác 100% nhưng ít ra những cơn bão đó không phải là những vị khách không mời mà đến nên việc đột ngột ghé thăm hầu như không bao giờ xảy ra. Vì vậy không có gì là bất ngờ ở đây cả. Người dân và chính quyền đều đã được chủ động trong phòng tránh bão rồi.

Đừng đổ lỗi cho ngành khí tượng thuỷ văn

Là người dân Đà Nẵng, tôi cảm thấy việc đổ lỗi cho ngành khí tượng thuỷ văn là cái cớ để né tránh trách nhiệm của chính quyền địa phương do chủ quan và "không chấp hành công lệnh" của Chính phủ.

Ngay bản thân tôi ngày 28/9 khi cả thành phố bị cúp điện không có TV để theo dõi tình hình và hướng đi của bão, may mà có USB-Samsung có đài FM và pin litium nên tôi theo dõi thường xuyên và nghe rõ dự báo bão dịch chuyển, dĩ nhiên không thể như chúng ta nói là cách mấy km hay mấy giờ nữa, vào tới đâu. Làm gì có chuyện thần kỳ ấy bởi vùng bão và tâm bão cũng chỉ ước đoán qua ảnh vệ tinh và các đài quan trắc...

Ngoài ra với sức gió cấp 11 hay 12 trở lên đổ vào thì những căn nhà cấp 4 tường gạch không giằng néo, không có cột cốt thép và những tấm tôn mỏng như lá lúa chắc chắn là đổ sụp. Cần phải thừa nhận sự thật là khá nhiều ngôi nhà ở nông thôn miền Trung không đủ sức chống chọi với những cơn bão cấp 8-9 giật ngang chứ đừng nói gì đến cấp 11, 12 mà kinh nghiệm bão Xangsane (năm 2006) ở Đà Nẵng là ví dụ.

Cần thay đổi cách đưa tin bão

Từ ý kiến của Trung tâm khí tượng thủy văn quốc gia có thể thấy không chỉ nơi có tâm bão đổ bộ mà vùng ảnh hưởng của bão có bán kính đến hàng trăm km. Thực tế vừa qua cho thấy cơn bão số 9 chính thức đổ bộ vào Quảng Nam nhưng Quảng Ngãi bị thiệt hại nặng, Đà Nẵng, Huế, Tây Nguyên đều bị bão tàn phá. Ở đây có vấn đề là tại sao khu vực bị bão tàn phá rộng như vậy, nhưng cả Trung tâm dự báo cũng như các cơ quan chỉ đạo và cả người dân vẫn loanh quanh với những từ ngữ như tâm bão rồi vùng ảnh hưởng…

Tại sao Trung tâm dự báo không tìm cách phát tin cho người dân dễ hiểu, dễ phòng tránh hơn? Thay vì một bản tin dài lằng nhằng những kinh vĩ độ, bán kính này nọ chỉ nên tóm gọn lại những điều cốt yếu nhất để người dân biết đường mà tránh. Điều cốt yếu mọi người cần biết là khi nào bão đến và bão mạnh đến mức nào. Vì vậy bản tin dự báo chỉ cần đưa ngắn gọn. Chẳng hạn, bản tin dự báo cho cơn bão số 9 vừa qua có thể viết như sau: “Sáng mai 29/9/2009 bão sẽ đổ bộ vào các tỉnh Quảng Nam và Quảng Ngãi, sức gió mạnh nhất tới cấp 12. Đà Nằng, Thừa Thiên Huế có gió mạnh nhất tới cấp 10…”.

Còn muốn có tin tiết hơn phục vụ công tác chỉ đạo hãy soạn riêng bản tin này. Làm cách này vừa tiện cho người dân lại đỡ được việc tổ chức tập huấn. Mà tập huấn bao nhiêu cho vừa. Xin các nhà dự báo hãy tìm cách đổi mới cách đưa tin bão. Đừng để người dân phải đọc bản tin bão dài với những từ chuyên môn. Đừng để người dân bị thiệt hại vì không hiểu bản tin.

Ngay cả nước có kỹ thuật cao vẫn dự báo sai

Không thể đổ lỗi cho Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn trung ương trong chuyện này được. Vì mọi người đều biết bão di chuyển không bao giờ ổn định và sức tàn phá của bão trên một khu vực rất rộng lớn.

Ngay tại những nước có nền kỹ thuật cao cũng nhiều khi có dự đoán sai hoàn toàn, huống hồ trong trường hợp này, Trung tâm đã có dự báo tương đối chính xác từ rất sớm. Điều đó thể hiện sự đùn đẩy trách nhiệm, sự chủ quan của các cấp lãnh đạo tại tỉnh Quảng Ngãi.

Không đồng tình với trả lời của ông Sáp

Tôi là một người dân sống tại Quảng Ngãi vùng tâm bão, nhưng ngay từ lúc bão đã đổ bộ vào đất liền Quãng Ngãi thì tôi cũng như nhiều người dân quanh vùng vẫn không hề hay biết và vẫn nghĩ bão còn khoảng 4-5 giờ nữa mới vào đất liền (vì nghe theo dự báo của Trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn trung ương, hơn nữa Quảng Ngãi cũng không phải là vùng tâm bão).

Chính vì thế mới thiệt hại rất lớn về nhân mạng và tài sản. Lỗi nhiều nhất là do Trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương đã không dự báo được đường đi của bão.

Ý kiến của bạn

 
 Thay hình khác
  
Off Telex VNI VIQR
 
Link Site
 
 
 
 
 
 
Lien he quang cao