Chấn chỉnh hoạt động công chứng ở Hà Nội

Nơi tập trung quá đông địa điểm công chứng, nơi tìm mỏi mắt chẳng thấy; còn tùy tiện trong thu phí dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh... là "bức tranh" về hoạt động công chứng tại Hà Nội.
> Đi công chứng máy lạnh, uống cà phê miễn phí/ San sẻ quyền lực nhà nước bằng Văn phòng công chứng tư

Nếu như trước đây chỉ có một hình thức hành nghề công chứng duy nhất là Phòng công chứng nhà nước, thì nay theo Luật Công chứng có thêm một đơn vị nữa là văn phòng công chứng.

Là một trong những nơi đầu tiên áp dụng quy định mới trên của Luật Công chứng, hơn 10 tháng kể từ khi văn phòng công chứng đầu tiên ra đời (tháng 7/2008), Hà Nội có 39 văn phòng, hoạt động theo mô hình doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh.

Ngày 28/5, ông Phạm Thanh Cao (Trưởng phòng Bổ trợ Tư pháp, Sở Tư pháp Hà Nội) cho biết, việc hàng chục văn phòng đi vào hoạt động đã giảm tải khá nhiều khối lượng công việc cho 9 phòng công chứng, hơn 15.000 vụ việc được giải quyết.

Theo ông Cao, tốc độ phát triển các văn phòng của Hà Nội như vậy là quá nhanh, trong khi ở TP HCM hiện mới chỉ có 8 địa điểm. Sau vài tháng triển khai (tháng 3), Bộ Tư pháp đã yêu cầu Hà Nội tạm dừng cấp phép thành lập văn phòng công chứng mới để thực hiện lại một số quy định theo yêu cầu.

Vào thời điểm trên, Sở cũng nhận thấy việc triển khai như thời gian qua còn một số bất cập, chẳng hạn phân bố vị trí của các văn phòng chưa đồng đều. Hai quận Đống Đa và Cầu Giấy tập trung quá nhiều văn phòng (mỗi nơi hơn 7 điểm), trong khi đó cả huyện ngoại thành Sóc Sơn không có văn phòng nào. Trình độ chuyên môn của một số công chứng viên còn chưa đáp ứng được yêu cầu...

Từng là trưởng phòng công chứng số 3, nay mở văn phòng riêng, ông Nguyễn Thanh Tú cho biết, hiện có tình trạng khách hàng khi bị một văn phòng từ chối công chứng hợp đồng giao dịch vì thấy không phù hợp theo quy định đã mang ngay sang văn phòng khác và được chấp nhận. Hiện tượng "phá rào" tự hạ thấp phí để tranh thủ khách hàng cũng đã xảy ra... Theo ông Tú, chính sự dễ dãi, tùy tiện trên đã tự hạ thấp uy tín, đạo đức nghề nghiệp của những công chứng viên trong con mắt của người dân.

Một số công chứng viên còn cho biết, đang có hiện tượng cùng một căn nhà được đem bán cho hai người, hợp đồng mang đi công chứng ở hai nơi khác nhau. Họ cho rằng đã đến lúc cần có cơ chế chia sẻ thông tin, cơ sở dữ liệu giữa các phòng và văn phòng công chứng với nhau, tránh tình trạng mạnh ai người nấy làm như hiện nay.

Bà Trương Thị Nga (Phó giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội) cho biết, thời gian tới, Sở sẽ liên tục kiểm tra để chấn chỉnh hoạt động của các văn phòng công chứng. Sở cũng đang xúc tiến xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về giao dịch đảm bảo, "nối mạng" thông tin giữa các địa điểm công chứng.

Theo ông Cao, Sở Tư pháp Hà Nội đang xây dựng đề án Phát triển tổ chức hành nghề công chứng ở Hà Nội. Theo đó, thời gian tới sẽ tạm dừng cấp đăng ký cho những nơi có 5 tổ chức hành nghề công chứng trở lên. Nhưng thành phố cũng đảm bảo đến năm 2015, mỗi quận huyện phải có ít nhất 2 địa điểm công chứng.

Đặc biệt, theo quy hoạch của Hà Nội, mật độ các phòng và văn phòng không được quá dày và cự ky không gần nhau; xúc tiến thành lập Hiệp hội công chứng Hà Nội trước năm 2010.

Hiện tỷ lệ công chứng viên ở Hà Nội là 1/120.000 người dân. Sở Tư pháp dự báo, tới 2010, con số này sẽ giảm thành 1/62.000.

Hoàng Khuê