'Hà Nội sẽ tắc nghẽn nếu 20% người đi xe máy mua ôtô'

Ông Khuất Việt Hùng. Ảnh: Xuân Tùng.

"Một số người hay nói trong tương lai xe máy sẽ biến mất hay việc chuyển sang ôtô là quy luật, nhưng tôi có cái nhìn khác. Xe máy có rất nhiều ưu điểm", ông Khuất Việt Hùng, Giám đốc Trung tâm tư vấn phát triển giao thông, Viện Quy hoạch quản lý giao thông vận tải trao đổi với VnExpress.net.

- Tại hội thảo“Quy hoạch và quản lý giao thông đô thị: Kinh nghiệm quốc tế và khả năng ứng dụng tại Việt Nam", ông có chỉ ra rằng đối với các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM, nếu sử dụng xe máy sẽ hạn chế được ùn tắc giao thông so với các phương tiện khác như ôtô chẳng hạn. Ông có thể nói rõ hơn về điều này?

- Theo tôi, nếu sử dụng ôtô tại các đô thị Hà Nội và TPHCM sẽ có rất nhiều rào cản. Đầu tiên là vấn đề tài chính, tiếp nữa là những tác hại của việc sử dụng xe con một cách quá mức.

Chúng ta biết, ô nhiễm môi trường, tai nạn sẽ gia tăng và đặc biệt sự phát triển của ôtô sẽ làm cho đô thị bành trướng. Hiện, mật độ xe máy bình quân ở trung tâm Hà Nội là 350 xe một ha, nhưng nếu thay thế bằng ôtô sẽ còn khoảng 30 xe.

Hơn nữa, đối với những đô thị đặc biệt như Hà Nội và TPHCM có những khu vực tôi gọi là độc quyền tiếp cận xe máy, đó là những người sống ở các khu nhà cao tầng, chung cư.... Tập quán của Việt Nam cho thấy, họ hài lòng với cuộc sống và không có ý định di chuyển. Với thói quen đó xe máy vẫn là một phần rất quan trọng.

Ở Đài Loan, trung bình 1.000 dân có hơn 500 xe máy, thu nhập bình quân năm của họ khoảng 22.000 USD. Điều đó chứng tỏ không phải xe máy là phương tiện của người nghèo mà người giàu cũng sử dụng.

Nếu 20% số người đi xe máy chuyển sang ôtô chắc chắn đường phố Hà Nội sẽ tắc cứng. Ngay như cầu Thanh Trì chỉ có một đoạn ngắn nhưng làm bao nhiêu năm không xong, đường Kim Liên - Đại Cồ Việt cũng chậm tiến độ. Do đó, không nên chờ đợi sự đột phá trong phát triển hạ tầng.

- Nhưng thưa ông, hiện có một số ý kiến cho rằng xe máy đang là tác nhân chính gây ùn tắc và tai nạn?

- Rất nhiều người nói như vậy, nhưng tôi cho rằng vấn đề là do ý thức người đi xe máy. Nhiều người khi tham gia giao thông không tuân thủ luật lệ gây ùn tắc. Họ có thói quen điều khiển phương tiện như đang đi bộ, muốn dừng chỗ nào cũng được, thậm chí quay đầu lung tung.

Ngay cả cơ quan nhà nước cũng vậy. Lúc có chiến dịch thì bắt bớ rất căng, hết chiến dịch lại buông lỏng... mới là vấn đề của ùn tắc, tai nạn chứ không phải bản thân xe máy.

Nhiều người cho rằng nguyên nhân tắc đường là do xe máy gây ra. Ảnh: Hoàng Hà.

- Vậy theo ông đâu là mấu chốt để giải quyết ùn tắc giao thông ở các đô thị lớn như Hà Nội và TPHCM?

- Ách tắc là biểu hiện của sự phát triển, đông người thể hiện thị trường lớn. Còn ùn tắc thế nào là chấp nhận được thì phải cân nhắc. Trung Quốc có rất nhiều đường cao tốc nhưng không có xe đi vì thế không thu được phí, do đó trong 3-5 năm tới họ sẽ phải đối mặt với vấn đề kinh phí để duy tu.

Điều đó cho thấy thoáng quá cũng không tốt, cho nên mấu chốt trong phát triển giao thông, kể cả quy hoạch và phát triển giao thông là cân bằng. Cân bằng giữa cung ứng và nhu cầu.

Hiện nay giải pháp cơ bản cho Hà Nội hay bất kỳ đô thị nào vẫn là vận tải cộng cộng, xe máy, xe phi cơ giới rồi mới đến ôtô con. Đó là thứ tự ưu tiên cho phát triển để tạo ra năng lực, thúc đẩy sự phát triển đô thị mật độ cao, tiết kiệm đất cho tương lai.

- Ông có nhận xét gì về bản quy hoạch giao thông của Hà Nội?

- Hà Nội vừa duyệt xong bản quy hoạch giao thông nhưng bây giờ đã lạc hậu vì thành phố vừa mở rộng. Bây giờ chúng ta lại phải chờ xem nhà quy hoạch vạch ra những gì. Một km đường bộ, một km đường ống thoát nước phục vụ bao nhiêu người... là bài toán tôi đang chờ đợi ở quy hoạch giao thông đô thị mới của Hà Nội.

Xuân Tùng thực hiện