Tâm lý an phận làm giảm hiệu quả chống tham nhũng

Ngày 31/10, thảo luận về báo cáo phòng chống tham nhũng, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, số vụ tham nhũng bị phát hiện chưa phản ánh đúng thực tế, một phần do tâm lý an phận, đặc lợi của một số người.

Theo đại biểu Nguyễn Ngọc Minh, số vụ tham nhũng được phát hiện vừa qua chủ yếu là do nhân tố bên ngoài cơ quan. Do vậy, phải làm lành mạnh ý thức dân chủ trong cơ quan, khơi gợi trách nhiệm.

Ông Minh cho rằng, hiện tượng chạy chức chạy quyền là mầm mống, bạn đường của tham nhũng. Những cán bộ này không muốn chống tham nhũng mà muốn mọi người trong cơ quan phục tùng, gây lực cản trong đấu tranh chống tiêu cực.

Đồng tình với ông Minh, đại biểu Nguyễn Bá Thùy nhận xét, tham nhũng ở nước ta diễn biến phức tạp, 379 vụ đã phát hiện trong cả nước là chưa phản ánh đúng thực tế. Tham nhũng thường do bên ngoài phát hiện nên cần phải có luân chuyển cán bộ trong cơ quan, để họ không liên kết nhau.

"Dân nhận xét, các vụ việc tham nhũng nhỏ thì phát hiện ra còn các vụ lớn chưa làm được", ông Thúy nói.

Đại biểu Nguyễn Thị Vân cho rằng, tham nhũng là loại tệ nạn nên phải có biện pháp hài hòa. Chính phủ đã thành lập Ban chỉ đạo song hiệu quả hoạt động chưa cao. Ban chỉ đạo ở địa phương chưa có lực lượng phù hợp, kiêm nhiệm, thẩm quyền không đủ mạnh.

Một số đại biểu khác cho rằng, cần cải cách chế độ tiền lương bởi đây là một giải pháp chống tham nhũng, nhất là bác sĩ, giáo viên.

Trước chất vấn của nhiều đại biểu, ông Trần Văn Truyền, Tổng thanh tra Chính phủ cho rằng, hiện chúng ta chưa có cơ sở chính xác để đánh giá tình hình tham nhũng ở mức độ nào. Nếu làm được phải khảo sát kỹ và khoa học, tham khảo của một số nước để đánh giá chuẩn xác hơn. Tuy nhiên, Trung ương cũng đánh giá tham nhũng vẫn rất nghiêm trọng và phức tạp.

Đại biểu quốc hội phát biểu thảo luận. Ảnh: TTXVN

Thảo luận về tình hình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2008, đại biểu Phạm Xuân Thường dẫn chứng, chi phí đăng công báo, in tài liệu trên cả nước rất lớn. Văn bản về đánh bắt cá xa bờ gửi cho cả các tỉnh miền núi gây lãng phí. Thay vào đó, cán bộ có thể tra trên mạng sẽ tiết kiệm cho ngân sách.

Đại biểu Mã Điền Cư, bức xúc, một số nơi chi tiền không đúng quy định, thanh quyết toán không đúng, thậm chí cắt giảm vốn đầu tư của một số xã theo chương trình 135 để cấp cho các xã khác; phân bố cho dự án trong khi chưa có dự án đầu tư; chưa cấp hành nghiêm về đấu thấu; thi công trước khi có quyết định đầu tư.

Theo ông Cư, nguyên nhân do các bộ ngành ban hành văn bản chậm và không đồng bộ, gây khó cho địa phương. Trong khi đó, trình độ năng lực cán bộ các xã, không có khả năng phát hiện tham nhũng trong dự án.

Đại biểu Đào Xuân Nay cho rằng, lãng phí nhất là quản lý sử dụng đất đai, tài nguyên. Quy hoạch thường xuyên thay đổi, nhiều dự án treo, quản lý tài nguyên lỏng lẻo. Ông dẫn chứng, thủy điện Đại Linh đã hoạt động song nhà máy phải cho bớt nước ra biển, trong khi có thể đáp ứng cho hơn 30.000 ha hoa màu ở Bình Định.

Theo đại biểu Bùi Thị Bình, Chính phủ đã đình hoãn 2.900 dự án, tuy nhiên, đình chỉ rồi mới phát hiện nhiều dự án không có trong quy hoạch cũng được bố trí vốn. Không ít công trình không đồng bộ mà không ai bị truy cứu trách nhiệm.

Đoàn Loan