Đại biểu QH băn khoăn về án treo trong xét xử tham nhũng

267 người được hưởng án treo trong tổng số gần 700 bị cáo được đưa ra xét xử về tội tham nhũng một năm qua đã khiến nhiều đại biểu QH băn khoăn về tính hiệu quả của quyết tâm phòng chống tham nhũng.

Báo cáo của Chính phủ trình ủy ban thường vụ Quốc hội hôm nay còn cho thấy, ngoài số án treo, còn có 17 người được tuyên vô tội trong các vụ án liên quan đến tham nhũng. Trong 8 vụ án trọng điểm năm 2006 được Thủ tướng chỉ đạo tập trung điều tra, xử lý, đến nay vẫn còn vụ điện kế điện tử và vụ Nguyễn Đức Chi chưa xử lý xong.

"Các vụ án trọng điểm tại sao lại xử lý chậm? Tiếp xúc với cử tri, tôi cũng không biết trả lời thế nào", Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai phản ánh. Chia sẻ băn khoăn này, bà Lê Thị Thu Ba, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp đề nghị: "Cần phân tích rõ nguyên nhân nhiều mặt, như việc tổ chức thực hiện, năng lực và trách nhiệm cán bộ, việc chấp hành pháp luật trong tố tụng".

Bà Ba phản ánh, qua thanh tra, kiểm tra, mặc dù phát hiện nhiều vụ sai phạm với giá trị tài sản rất lớn, đề nghị xử lý kỷ luật 328 tập thể với hơn 1.700 cá nhân, nhưng chỉ 134 người bị kiến nghị xử lý hình sự. "Tham nhũng là hành vi nguy hiểm cho xã hội. Việc xử lý như vậy là chưa nghiêm minh, chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục, răn đe và phòng ngừa tội phạm", bà Ba nhận xét.

Trưởng ban Dân nguyện Trần Thế Vượng cũng có chung băn khoăn: "Một năm mà có tới 267 người hưởng án treo, riêng tội danh tham ô tài sản có tới 139 người. Liệu có hay không tình trạng nương nhẹ trong xét xử tội phạm tham nhũng". Ông Vượng đề nghị phải rà soát lại các vụ án này, tránh gây băn khoăn trong dư luận.

Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội Trương Thị Mai phản ánh thực tế công chức hiện nay có tâm lý phải hối lộ mới được việc. "Bây giờ, nhờ vả mà chỉ cảm ơn là không ổn. Ngay ngày Nhà giáo Việt Nam, học sinh đến chúc mừng thầy cô cũng bằng phong bì. Phải có giải pháp thế nào với tình trạng này, nếu không nó sẽ trở thành giá trị mới không tốt đẹp của xã hội", bà Mai lo lắng.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận đồng tình: "Cảm ơn bằng phong bì đã biến thành giá trị mới của xã hội. Rất xót xa". Chỉ rõ nguyên nhân của tình trạng này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Hà Văn Hiền khẳng định: "Chính công chức lợi dụng chức vụ để nhũng nhiễu, hạch sách dân nên dân mới có suy nghĩ phải có cái này cái kia cho cán bộ mới được việc".

Bàn về giải pháp đấu tranh chống tham nhũng, Chủ tịch Hội đồng dân tộc Ksor Phước cho rằng không nên hô hào chung chung mà cần xác định trọng điểm là những vùng kinh tế động lực của cả nước, gồm Hà Nội và TP HCM. "Tôi biết một số giám đốc sở, cán bộ tỉnh xa bỏ ra hàng tỷ đồng mua nhà ở Hà Nội, TP HCM. Nhà cho người nghèo chỉ 5 triệu đồng, nhưng toilet của họ đã vài chục triệu", ông Phước phản ánh.

Ông Phước cho rằng, cần đẩy mạnh luân chuyển cán bộ, lãnh đạo tỉnh không nên là người địa phương. Quốc hội cũng nên có giám sát chuyên đề phòng chống tham nhũng ở từng lĩnh vực cụ thể để tiếp sức cho Chính phủ, đồng thời cổ vũ toàn dân tích cực đấu tranh chống tham nhũng.

Phó chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cho rằng cần cụ thể hóa cơ chế xử lý người đứng đầu để xảy ra tham nhũng. Hiện có tình trạng một số vụ việc đáng lẽ phải được xem xét, kết luận rõ trách nhiệm của người đứng đầu, nhưng chưa được thực hiện, hoặc xử lý chậm, không triệt để.

Theo báo cáo của Chính phủ, có 40 người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu bị xử lý do thiếu trách nhiệm để xảy ra tham nhũng. Trong đó có 9 trường hợp xử lý hình sự, còn lại là xử lý hình chính.

Hồng Khánh