Lao đao vì vải thiều siêu rẻ

Dọc đường vào trung tâm thị trấn huyện Thanh Hà (Hải Dương), lác đác vài xe ôtô thu mua vải, các chợ đầu mối vắng tanh. Tuy được mùa, nhưng người trồng tỏ ra ngán ngẩm, nhiều chị chở vải đi bán, rồi lại mang về vì một thúng 20 cân chỉ mua được vài cân gạo.
> Vải thiều Lục Ngạn vào mùa

Dọc quốc lộ 5, địa phận Hải Dương, vải Thanh Hà đã được bán bán tràn ngập ven đường. Trong câu chuyện ở bất cứ đâu mọi người đều thảng thốt vì giá vải năm nay quá rẻ. Một chị bán hàng nước bên lề đường xã Hồng Lạc (Thanh Hà) cho biết, vải năm nay được mùa, nhưng giá chỉ 2.500-3.000 đồng một kg, nhiều nhà để chín rụng đầy gốc.

Thôn Thúy Lâm, xã Thanh Sơn được coi là đất vải vì đang thờ cụ Hoàng Văn Cơm, người đầu tiên trồng cây vải tổ, cách đây hơn 200 năm. Bây giờ người chăm sóc là ông Hoàng Văn Thu (80 tuổi), thế hệ đời thứ tư. Trong câu chuyện, ông Thu lắc đầu ngán ngẩm: "Chưa năm nào giá lại rẻ như vậy. Mọi năm đầu mùa còn được 5.000-6.000 đồng, nhưng nay đã cuối vụ cũng chỉ dao động 3.000-3.500 đồng, mai đây không biết thôn này còn bao nhiêu người trồng vải".

Một thúng vải 20 cân chỉ mua được vài cân thóc. Ảnh: Xuân Tùng.

Ông Thu cho biết, trước đây, khi giá vải 12.000 đồng một kg, nhiều hộ gia đình đua nhau lập vườn trồng. Mấy năm gần đây, do liên tục được mùa, diện tích không ngừng được mở rộng khiến giá càng ngày càng giảm. Một sào vải 5 năm trước bằng mấy vụ lúa nhưng nay chỉ còn là mơ ước.

Ông Nguyễn Văn Chỉnh, một trong những hộ có diện tích trồng vải nhiều nhất xã Thanh Sơn cho biết, hàng chục hộ gia đình đã chặt hạ những cây vải trồng từ 7-10 năm chuyển sang trồng cây ngắn ngày. "Năm ngoái tôi đã chặt bỏ một số gốc, không ngờ năm nay giá vải còn thấp hơn", ông Chỉnh nói.

Cách xã Thanh Sơn chưa đầy 20 phút đi xe máy, xã Liên Mạc, gần cuối huyện Thanh Hà, vải cũng được mùa. Ông Nguyễn Hữu Thung, thôn 7 cho biết, mấy năm trước gia đình ông đã chuyển toàn bộ 8 sào ruộng sang lập vườn trồng cây ăn quả, chủ yếu là vải.

"Nhiều lúc nhìn vườn vải chín đỏ mà lòng tôi quặn thắt. Thu hoạch cả vườn không bằng trước kia cấy mấy vụ lúa. Tôi đang tính chặt hết, cải tạo lại đất trồng những cây ngắn ngày", lão nông này buồn bã.

Theo ông Thung, không riêng gì gia đình ông, nhiều gia đình khác trong thôn, xã cũng đang lăm le chặt vải để trồng ổi, chanh, đậu tương... "Một tạ ổi bây giờ 9.000 đồng, tính ra bằng mấy năm trồng vải, vừa không tốn đất, chăm sóc cũng đỡ vất vả", ông Thung nói.

Những gốc vải bị đốn hạ. Ảnh: Xuân Tùng

Chị Thanh Hương, chủ đại lý tại xã Hồng Lạc cho biết, vài năm trước vào vụ chị phải đến từng nhà vườn săn đón, còn bây giờ người dân mang đến ùn ùn.

Ông Vũ Đăng San, Chủ tịch UBND xã Việt Hồng cho biết, xã hiện có 160 ha trồng vải, dự kiến cho thu hoạch 1.800 tấn. Với mức giá hiện nay, 2.000-2.500 đồng một kg, trồng vải cả năm không bằng cấy vài vụ lúa. "Theo tôi biết, khoảng 10 hộ đã chặt bỏ vải hoàn toàn để chuyển sang trồng các loại cây ăn quả khác", ông San nói.

Ông Lê Văn Dũng, Trưởng phòng NN&PTNT huyện Thanh Hà cho biết, huyện có gần 7.000 ha dùng để trồng cây ăn quả, trong đó diện tích trồng vải chiếm 5.900 ha, với khoảng 42.000 hộ.

"Việc người dân chặt bỏ vải là do giá quá thấp. Về lâu dài, để giữ diện tích trồng vải cần phải xây dựng nhà máy ngay tại địa bàn huyện để thu mua và chế biến vải cho người dân", ông Dũng nói.

Xuân Tùng