Điều hành kém, nhiều bộ trưởng bị truy vấn trách nhiệm

"Nói thực là tôi không tin lắm bộ phận tham mưu của Thủ tướng", đại biểu Nguyễn Ngọc Đào phát biểu trước Quốc hội sáng 9/5. Nhiều đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm một số bộ trưởng khi để lạm phát cao, điều hành chứng khoán, ngân hàng rối rắm.

Đa số đại biểu cho rằng, báo cáo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng hôm khai mạc kỳ họp là bao quát, nghiêm túc thừa nhận khả năng quản lý, điều hành yếu kém. "Tuy nhiên, phần đánh giá trách nhiệm còn chung chung. Cử tri mong muốn Chính phủ phê bình thẳng thắn hơn nữa, làm rõ đâu là trách nhiệm của tập thể, đâu là trách nhiệm của một số thành viên Chính phủ", đại biểu Nguyễn Minh Thuyết nói.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Ngọc Đào đề nghị làm rõ trách nhiệm nhiều bộ trưởng. Ảnh: TTXVN

Đại biểu Nguyễn Ngọc Đào bổ sung: "Hệ thống ngân hàng có vấn đề, lãi suất thay đổi lung tung thì trách nhiệm là Thống đốc Ngân hàng nhà nước Nguyễn Văn Giàu. Gạo sốt ảo là trách nhiệm của Bộ trưởng Công thưong Vũ Huy Hoàng hay Bộ trưởng Nông nghiệp Cao Đức Phát? Tôi biết Bộ trưởng Tài Chính Vũ Văn Ninh có kinh nghiệm, nhưng sao điều hành chứng khoán, ngân hàng lại rối rắm như vậy?".

Một số đại biểu cũng chỉ rõ, trong các nguyên nhân chủ quan dẫn đến lạm phát hai con số có trách nhiệm rất lớn của bộ phận tham mưu, dự báo cho Chính phủ. "Tôi tin vào Thủ tướng, nhưng nói thực là không tin lắm vào bộ phận tham mưu", ông Nguyễn Ngọc Đào đề nghị Thủ tướng phải xem lại bộ phận này thì mới "hy vọng có một Chính phủ mạnh".

Minh chứng việc bộ phận tham mưu làm việc yếu kém, đại biểu Lê Đình Khanh dẫn chứng, chỉ số nợ bao nhiêu là trong ngưỡng an toàn thì mỗi thứ trưởng Bộ Tài chính nói một kiểu, người bảo dưới 40% của GDP, người bảo dưới 50% và đều viện dẫn cảnh báo của Quỹ Tiền tệ quốc tế. "Thuế ôtô nhập khẩu, khi giảm thì bảo là theo lộ trình gia nhập WTO, khi tăng lại bảo để chống nhập siêu, chống tắc nghẽn. Lý lẽ rất thiếu thuyết phục", ông Khanh nói.

Đánh giá về bài thuốc chống lạm phát của Chính phủ, đa số đại biểu cho rằng đúng, nhưng chưa đủ và chưa cụ thể. Viện trưởng Kinh tế TP HCM Trần Du Lịch phân tích: "Hiện tượng bong bóng ở thị trường chứng khoán và bong bóng bất động sản xẹp xuống, cộng thêm tác động từ tình hình kinh tế giới đã khiến căn bệnh lạm phát của Việt Nam càng nặng thêm. Để điều chỉnh thị trường bất động sản, cần có giải pháp khẩn cấp như thuế, nhưng không hiểu tại sao mãi vẫn chưa có".  

Với kinh nghiệm nhiều năm làm Thống đốc Ngân hàng nhà nước, đại biểu Cao Sỹ Kiêm cho rằng, 8 nhóm giải pháp chống lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ chỉ có thể thực hiện được nếu cụ thể hóa một số chỉ tiêu, đặc biệt là chỉ tiêu bội chi ngân sách, giảm nhập siêu và tiêu chí để đình hoãn công trình. "Ta chỉ còn 8 tháng nữa hoàn thành kế hoạch năm, nếu không cụ thể và làm nhanh thì tình hình còn khó khăn hơn nữa", ông Khiêm nói.

Từ góc độ thu hút đầu tư, đại biểu Lê Như Tiến cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam không thể chạy theo thu hút đầu tư mà bỏ qua việc tính toán khả năng hấp thu nguồn vốn. "Vốn càng đổ vào nhiều mà không sử dụng hết thì càng gây ra lạm phát. Giải pháp là nên lựa chọn dự án đầu tư vào công nghệ cao, hạ tầng cơ sở, thay vì chỉ gia công. Tiếp nhận đầu tư phải dựa trên quy hoạch, không phải bất chấp bằng bất cứ giá nào", ông Tiến nói.

Đại biểu Tiến nói thêm, để chống lạm phát cần thay đổi thói quen tiêu dùng. "Theo một nghiên cứu gần đây, trung bình một người dân Việt Nam chi tiêu cho mua sắm và tiêu dùng chiếm khoảng 70% thu nhập, trong khi các nước chỉ 40%. Điều này biến Việt Nam từ một nước nghèo thành một nước tiêu dùng thái quá".

Ngoài việc bắt bệnh, kê đơn cho căn bệnh lạm phát, các đại biểu cũng tranh luận xung quanh đề nghị của Chính phủ là giảm chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm 2008 từ 8,5-9% như kế hoạch xuống còn 7%. Đại biểu Trần Du Lịch nói: "Điều chỉnh GDP là cần thiết vì phải ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô. Thế giới cũng điều chỉnh giảm 1,5-2%. Nếu không giảm thì Chính phủ sẽ rất khó điều hành. Riêng về chỉ số tăng giá tiêu dùng, có thể không ấn định, mà nên định hướng tốc độ tăng giá tháng sau thấp hơn tháng trước".

Đại biểu Đặng Như Lợi lại cho rằng không nên điều chỉnh, bởi: "Tốc độ tăng trưởng kinh tế của các ngành, địa phương theo báo cáo là rất tốt. Hơn nữa, tôi cũng băn khoăn, chỉ tiêu của Quốc hội đưa ra là định hướng, hay là luật. Nếu định hướng thì không quá nặng nề". Đại biểu Trương Quang Hai để ngỏ hai phương án: Một là có điều chỉnh, nhưng giải thích cơ sở và thêm chỉ tiêu tăng giá tiêu dùng. Hai là giữ nguyên chỉ tiêu, cuối năm đánh giá rút kinh nghiệm.

Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết: "Các đại biểu cần thể hiện quan điểm". Ảnh: TTXVN

Với trách nhiệm của người bấm nút thông qua nghị quyết về kinh tế - xã hội năm 2008, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết cho rằng chính đại biểu cũng phải nghiêm khắc phê bình trước cử tri. "Chính phủ cung cấp thông tin cho đại biểu không tốt, Ủy ban Kinh tế thẩm tra cũng không sát, từ đó dẫn đến việc đại biểu phê duyệt. Kỳ họp này chúng ta bàn những vấn đề quan trọng, như mở rộng thủ đô Hà Nội, tôi đề nghị đại biểu cần thể hiện quan điểm, tránh tình trạng nghĩ rằng ai đó đã nghĩ cho mình", ông Thuyết nói.

Đại biểu Dương Trung Quốc tán thành ý kiến trên. Ông thẳng thắn: "Quốc hội phải nhìn nhận lại mình. Những chỉ tiêu trong nghị quyết của Quốc hội không thực hiện được thì trách nhiệm Chính phủ một phần, nhưng trách nhiệm Quốc hội còn nặng nề hơn. Bên cạnh việc tiếp tục phân tích yếu kém của Chính phủ tại hội trường này, Quốc hội nên thảo luận làm thế nào năng cao năng lực quyết định".

Là thành viên của Ủy ban Kinh tế, chịu trách nhiệm thẩm tra báo cáo của Chính phủ, ông Nguyễn Đức Kiên nói: "Cá nhân tôi nhận thấy mình làm chưa hết trách nhiệm". Ông cho biết, tại kỳ họp thứ 2 đã báo cáo Quốc hội chỉ số giá tiêu dùng không thể thấp hơn tăng trưởng kinh tế và trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban kinh tế cũng đề cập đến điều này. Nhưng lúc ấy trong không khí phấn khởi của tăng trưởng kinh tế, Chính phủ trình ra và Quốc hội phê chuẩn.

Hồng Khánh