Thứ sáu, 18/4/2008, 10:55 GMT+7

Sẽ bị phạt nếu không giúp người tàn tật

Giám đốc NCCD Nghiêm Xuân Tuệ. Ảnh: H.K.

Hôm nay, tròn 10 năm ngày bảo vệ chăm sóc người tàn tật VN, cũng tròn 10 năm Pháp lệnh về người tàn tật được ban hành. Tuy nhiên, ông Nghiêm Xuân Tuệ, Giám đốc Văn phòng điều phối hoạt động của người tàn tật (NCCD), khẳng định người khuyết tật vẫn chưa thực sự được đối xử bình đẳng.

- Sau 10 năm, ông đánh giá thế nào về việc thực hiện Pháp lệnh về người tàn tật?

- VN có 5,3 triệu người khuyết tật. Nhiều người khi được hỏi có biết về pháp lệnh dành cho những người như mình thì lắc đầu không biết. Thực tế là chúng ta ban hành rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến người khuyết tật, nhưng thực thi rất kém. Đơn cử như việc thực hiện quy định về tạo việc làm cho người tàn tật. Nghị định 81, 116 và thông tư liên tịch 19 ký năm 2005 đều nói rõ mỗi doanh nghiệp phải nhận 2% người khuyết tật so với tổng lao động nếu là ngành công nghiệp nặng, và 3% nếu là các ngành nghề khác. Trường hợp không nhận đủ thì hằng tháng doanh nghiệp phải đóng một khoản tiền là đồng lương tối thiểu nhân với số người khuyết tật mà họ chưa nhận đủ cho Quỹ việc làm của người khuyết tật.

Nếu tất cả doanh nghiệp đều chấp hành thì đất nước mình có một khoản tiền lớn để giúp cho người khuyết tật học nghề, tạo công ăn việc làm. Nhưng chúng tôi vừa đi kiểm tra, kết quả là cả nước chỉ có 8 tỉnh thành có quyết định thành lập Quỹ việc làm cho người khuyết tật. Trong đó có 3 tỉnh là Bắc Ninh, Quảng Ninh và Hải Dương quỹ đã hoạt động, còn 5 tỉnh thành kia mới chỉ có văn bản. Không có quỹ thì doanh nghiệp biết đóng tiền cho ai.

Người khuyết tật cần được đối xử bình đẳng. Ảnh: H.K.

- NCCD từng rất nhiều lần vận động việc thực hiện quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng công trình đảm bảo cho người khuyết tật tiếp cận, sử dụng. Vậy kết quả đến nay thế nào?

- Bộ quy chuẩn và tiêu chuẩn được ban hành từ năm 2002, nhưng thực thi trong cuộc sống rất chậm. Một số công trình có sự hỗ trợ từ nước ngoài, hoặc do yêu cầu thực tế họ phải cải tạo, còn những công trình mới xây dựng họ ít quan tâm. Tôi hỏi thì họ bảo không có kinh phí.

- Thưa ông, việc xã hội ít quan tâm đến việc thực thi pháp lệnh cho người tàn tật có nguyên nhân từ đâu?

- Có nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề nhận thức. Từ trước đến nay nhận thức của ta là cố gắng giúp đỡ người tàn tật bằng tình thương, bằng vật chất, với tinh thần bầu ơi thương lấy bí cùng, rồi lá lành đùm lá rách. Đấy là nhận thức cũ.

>>Tìm việc làm cho người tàn tật - bí đủ đường

>>Người khuyết tật chỉ sử dụng được 1/10 công trình công cộng

>>Công trình công cộng 'quên' người khuyết tật

>>Cải tạo các công trình dành cho người khuyết tật

>>Người khuyết tật mong muốn đóng góp cho xã hội

Nhận thức mới hiện nay là tiếp cận dựa trên quyền. Công ước quốc tế về quyền của người khuyết tật đã được Đại hội đồng liên hợp quốc thông qua vào tháng 12/2006 và Việt Nam ký tham gia vào 10/2007 đã thay đổi nhận thức cho toàn thể nhân loại, từ chỗ đứng trên với tay giúp đỡ người khuyết tật chuyển sang chỗ nhìn nhận họ là những công dân bình thường, có đầy đủ quyền như những người khác.

Việt Nam đang chuẩn bị phê chuẩn công ước quốc tế về người khuyết tật, lúc ấy mình phải thực hiện đầy đủ những quy định của công ước. Đến lúc bấy giờ người khuyết tật mới có cơ hội bình đẳng thực sự. Thực tế rất nhiều người cũng học, cũng tốt nghiệp, nhưng để xin vào làm việc ở các cơ quan rất khó.

- Vậy theo ông có cách nào để luật đi vào cuộc sống thực sự, bớt tỉnh hô khẩu hiệu?

- Để tăng tính pháp lý, Chính phủ đang nghiên cứu nâng Pháp lệnh về người tàn tật thành luật. Tôi là một thành viên của ban soạn thảo và quan điểm của tôi là phải quy định những chế tài xử phạt nếu không thực hiện đúng luật.

- Người tiền nhiệm của ông từng phàn nàn muốn nhận người khuyết tật cũng không được do vướng cơ chế. Vậy hiện nay văn phòng ông có nhận người khuyết tật?

- Văn phòng tôi biên chế 9 nhân viên, trong đó có 2 người khuyết tật. Thực ra, quy định pháp luật cũng như quy chế cơ quan đâu có khó khăn để không tiếp nhận họ, nếu họ thực sự có năng lực.

Hồng Khánh thực hiện

Link Site
 
 
 
 
 
 
Lien he quang cao