Thủ tướng: 'Tôi sẵn sàng nhận trách nhiệm'

Thủ tướng trả lời báo chí sáng nay. Ảnh: P.V.

"Chúng ta cũng chưa lường hết diễn biến của thị trường để điều hành; Trách nhiệm là vô cùng, vấn đề là Chính phủ đã kiểm soát giá thế nào", giữa vòng vây báo giới, sáng nay, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có cuộc trao đổi hiếm thấy kể từ khi nhậm chức, xung quanh vấn đề giá cả.
> Giá cả sẽ có nhiều diễn biến khó lường

- Thủ tướng giải thích thế nào trước những băn khoăn của đại biểu về mức lạm phát dự kiến của năm nay quá cao, ảnh hưởng tới đời sống người dân?

- Tình trạng trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, chúng ta là nền kinh tế thị trường gắn với kinh tế thế giới, nên giá cả phải theo thị trường. Có rất nhiều yếu tố như nguyên liệu, vật tư, tỷ giá các đồng ngoại tệ của thế giới cũng tác động vào giá cả của nước ta.

Về chủ quan, chúng ta cũng chưa lường hết được diễn biến của thị trường để điều hành. Năm nay, đầu tư nước ngoài trực tiếp, gián tiếp vào nước ta tăng quá mạnh. Khi đầu tư vào thì người ta phải chuyển USD vào làm vốn, chúng ta phải lấy tiền đồng để đổi cho họ lấy USD. Trong vòng 6 tháng chúng ta mua gần 9 tỷ USD. Nếu chúng ta không mua USD, nghĩa là cung nhiều mà cầu ít, giá USD sẽ xuống, tiền đồng sẽ tăng giá, như vậy sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu, buộc chúng ta phải đưa tiền ra mua.

Nhưng điều mà chúng ta không lường trước được là vấn đề rút tiền. Rút tiền về thế nào lại là nghệ thuật, rút tiền về không phải là bằng mệnh lệnh, mà phải bằng cơ chế thị trường. Những dự đoán trước đây là độ trễ, độ quay của đồng tiền chậm, giờ nền kinh tế rất nhanh cho nên có thể nói tỷ lệ lạm phát cao do cả yếu tố chủ quan và khách quan.

Chúng tôi đã nghiêm túc kiểm điểm trước Quốc hội bức tranh kinh tế năm 2007, theo tôi cái được là lớn hơn. Kinh tế tăng trưởng 8,5%, 21 trong tổng số 23 chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2007 đạt hoặc vượt chỉ tiêu.

- Chính phủ sẽ xử lý thế nào với những cơ quan có trách nhiệm trực tiếp đến chỉ số lạm phát cao?

- Như tôi đã nói ở trên, mức lạm phát năm nay cao không phải do các cơ quan Chính phủ cố ý làm trái quy định mà do họ chưa lường trước được tình hình mới của thị trường. Từ đầu năm, không ai có thể dự đoán được là đầu tư nước ngoài trong 6 tháng đầu năm lên tới 8-9 tỷ USD. Ngay chúng tôi cũng không dự báo được và phải rút kinh nghiệm ở tầm vĩ mô.

Chúng ta hội nhập càng sâu thì biến động thị trường càng nhanh, đòi hỏi phải sớm thích nghi. Tôi tin là năm sau Chính phủ sẽ làm tốt hơn trong công tác điều hành, có thể chúng ta vẫn phải tung tiền đồng ra mua USD nhưng cách làm sẽ hiệu quả hơn.

- Nếu trong hai tháng cuối năm, thị trường biến động và Chính phụ không đạt được mục tiêu: lạm phát dưới mức tăng trưởng (8,5%), Thủ tướng sẽ nhận trách nhiệm thế nào trước Quốc hội?

- Trách nhiệm là vô cùng, tôi sẵn sàng nhận trách nhiệm, vấn đề là Chính phủ đã kiểm soát giá thế nào. Tôi xin nói với các bạn, tăng trưởng GDP đã tính đến giá trị tăng thêm, đã loại trừ yếu tố tăng giá.

- Thủ tướng vừa đề cập đến con số hàng tỷ USD ồ ạt đầu tư vào Việt Nam năm nay. Chính phủ tính thế nào đến khả năng nếu tiếp nhận đầu tư ồ ạt, không tính kỹ hiệu quả, các nhà đầu tư sẽ quay lại rút vốn, làm xáo trộn kinh tế?

- Thế giới thừa nhận VN đứng thứ 6 trong 10 nước thu nhận vốn đầu tư lớn. Năm nay, đầu tư nước ngoài vào VN lên tới 13-14 tỷ USD là không phải dễ dàng. Nhưng khi báo cáo Quốc hội, chúng tôi không thỏa mãn với kết quả đó. Nếu chúng ta làm tốt hơn thì đầu tư trực tiếp còn có thể lớn hơn. ODA còn giải ngân được nhiều hơn, hoặc giải ngân của ngân sách nhà nước có thể còn cao hơn.

Vốn đầu tư theo kinh tế thị trường sẽ đổ vào những nơi có hiệu quả. Nhà đầu tư sẽ tìm chỗ hiệu quả đề đầu tư. Vấn đề của chúng ta là tạo điều kiện thuận lợi cho họ làm tốt hơn, quyết liệt cải cách thủ tục hành chính hơn nữa.

- Thời gian qua, nhiều ý kiến cho rằng, việc nội địa hóa công nghiệp ôtô đã thất bại do cơ chế chính sách. Ý kiến của Thủ tướng?

- Nếu nói nền công nghiệp ôtô có thất bại, tôi cũng chưa bình luận về chuyện đó. Nhưng nền kinh tế ôtô có quá trình lịch sử: cả nước có 11 liên doanh sản xuất ôtô, cấp phép cách đây hơn 10 năm. Từ khi cấp phép, chúng ta ràng buộc trong giấy phép nhà đầu tư cam kết mỗi năm tăng nội địa hóa lên 5%. Nhưng giấy phép không đủ, còn phải ràng buộc nhiều thứ khác. Khi nhà đầu tư thấy rằng, nội địa hóa không có lợi bằng nhập khẩu, họ chưa làm và mình không có chế tài ràng buộc. Đây là một bài học của chúng ta.

- Thời gian tới, Chính phủ sẽ có những thay đổi chính sách gì đối với ngành công nghiệp này?

- Chính phủ đang có một số chính sách như đánh thuế tính theo phụ tùng, phụ tùng nào trong nước chưa sản xuất được thì ta đánh thuế thấp, hoặc không thuế, phụ tùng nào phải nhập thì đánh thuế cao, không tính nguyên chiếc nữa. Như vậy các doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ chính sách thuế này, nghĩa là cùng phụ tùng đó, nếu sản xuất trong nước thì được giảm thuế. Ví dụ việc sản xuất nhíp xe, chúng ta làm được thì lợi nhuận kinh tế rất cao.

Theo cam kết hội nhập, trước đây chúng ta bảo hộ thì trong quá trình hội nhập chúng ta cam kết mở cửa thị trường này, đối xử với doanh nghiệp trong nước như đối xử doanh nghiệp nước ngoài. Chúng ta đang trong lộ trình giảm thuế, để doanh nghiệp trong nước cố vươn lên, nội địa hóa.

Chúng ta hội nhập vào nền kinh tế thế giới, chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung bao cấp sang kinh tế thị trường là quá trình vừa làm vừa dò, vừa rút kinh nghiệm. Có cái thành công nhưng có cái chưa thành công, thậm chí là thất bại nhưng đó là sự trả giá trong quá trình phát triển. Điều hành của Chính phủ là hết sức nghiêm túc. Đây là một quy trình vận động và chúng ta nhìn thẳng vào những cái được để phát huy, rút kinh nghiệm, phân tích rõ nguyên nhân những cái chưa được để đề ra giải pháp tiến lên.

Việt Anh ghi