Dịch lợn tai xanh gây thiệt hại nhiều chục tỷ đồng

Bộ trưởng Cao Đức Phát. Ảnh: Việt Anh.

"Những vùng không có bệnh, lợn có chứng nhận của cơ quan thú y, người dân có thể yên tâm tiêu dùng. Những nơi bị tiêu hủy gia súc, nông dân được hỗ trợ 10.000 đồng một kg hơi", Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát trả lời VnExpress, sáng nay.
> Bệnh lợn tai xanh gián tiếp gây nguy hiểm cho người / Bệnh lợn tai xanh tấn công Thừa Thiên Huế / Quảng Nam cấm ăn thịt lợn

- Đến thời điểm này, bản đồ vùng có dịch tai xanh đã được xác định như thế nào, thưa bộ trưởng?

- Hiện nay, bệnh tai xanh đang lây lan mạnh ở miền Trung, nơi có dịch nhiều nhất là Quảng Nam và lây sang các tỉnh Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Huế. Tổng số đàn lợn bị nhiễm bệnh ở miền Trung khoảng 30.000 con. Bộ Nông nghiệp cùng các địa phương đang thực hiện những biện pháp rất quyết liệt để chống dịch. Biện pháp đầu tiên là tổ chức nhân dân cùng với các lực lượng chuyên môn giám sát chặt chẽ sự lây lan, phát hiện sớm nhất gia súc bị nhiễm bệnh.

Đối với những nơi lần đầu tiên phát hiện dịch, chúng tôi chủ trương tiêu hủy gia súc để xóa bỏ nguồn virut gây bệnh. Những nơi cả thôn cả xã đã có lợn bị bệnh phải bao vây rất chặt, sử dụng thuốc để hỗ trợ nâng cao sức đề kháng và chữa những bệnh thứ phát xuất hiện đồng thời với bệnh tai xanh. Những nơi bị tiêu hủy gia súc thì hỗ trợ nông dân 10.000 đồng/kg hơi.

 - Trong việc bao vây khống chế dịch, hiện nay chúng ta đang gặp khó khăn gì?

- Hiện nay có tình trạng bán tống bán tháo các gia súc bị bệnh. Chúng ta cần làm quyết liệt hơn cả từ hai phía, từ các cơ quan chuyên môn, các cấp chính quyền và phía người nông dân. Chúng tôi thiết tha đề nghị nông dân chấp hành chủ trương của nhà nước, phối hợp không nên bán chạy các gia súc bị ốm, không nên vứt xác gia súc một cách bừa bãi để làm lây lan dịch bệnh sang những hộ gia đình khác, nơi khác.

- Mức đền bù đề xuất cho người nông dân chỉ có 10.000 đồng/kg thấp hơn 3-5 lần so với giá thị trường. Ông nghĩ sao nếu người dân tiếp tục bán tháo lợn bệnh do đền bù quá thấp?

- Chúng tôi đã tham khảo ý kiến của bà con nông dân ở Quảng Nam và thấy rằng mức đền bù như trên có thể chấp nhận được. Riêng ở huyện Hòa Vang, Đà Nẵng, địa phương cũng tiêu hủy và đền bù cho nông dân theo mức đó.

Còn việc bán thảo lợn bệnh, thậm chí đào lợn đã chôn để tiêu thụ như báo chí nêu, chính quyền các cấp phải vào cuộc cùng với các đoàn thể, tổ chức giám sát. Tuy nhiên, tôi vẫn nhấn mạnh là cần phải có sự hợp tác của bà con nông dân, vì không thể đủ người giám sát hết mọi nơi mọi chỗ.

- Đến thời điểm này, mức thiệt hại trong dịch bệnh tai xanh là bao nhiêu?

- Hiện nay, tổng số đàn lợn bị nhiễm bệnh ở miền Trung khoảng 30.000 con. Số phải tiêu hủy ước tính có thể lên tới vài nghìn con. Tuy nhiên việc đền bù mới chỉ hỗ trợ được một phần. Đối với bà con nông dân, thiệt hại lớn không chỉ là gia súc bị chết, bị chậm lớn mà còn do giảm giá. Chúng tôi chưa có con số tính toán cụ thể, nhưng có thể lên đến nhiều chục tỷ đồng.

- Người tiêu dùng đang có tâm lý lo sợ, thậm chí tẩy chay thịt lợn. Ông sẽ nói gì với họ vào lúc này?

- Chúng tôi thực hiện chủ trương công khai minh bạch đối với nhân dân trong thông tin về dịch bệnh. Chúng tôi thông báo rất rõ những nơi nào bị bệnh. Những vùng không có bệnh và có chứng nhận của cơ quan thú ý thì bà con có thể yên tâm tiêu dùng những sản phẩm từ lợn, không nên lo lắng đến mức không dùng. Còn những nơi có lợn dịch, chúng tôi đã yêu cầu bao vây, không được buôn bán và giết mổ.

- Nông nghiệp Việt Nam đã có rất nhiều kinh nghiệm trong việc phòng chống dịch cúm gia cầm, lở mồm long móng ở gia súc... nhưng tại sao phản ứng của cơ quan chức năng trong việc khống chế dịch tai xanh lại khá chậm?

- Kinh nghiệm quan trọng mà chúng tôi rút ra trong các đợt dịch cúm gia cầm và các dịch bệnh khác là phải giám sát chặt chẽ dịch bệnh, phát hiện kịp thời và khi phát hiện phải xử lý rất kiên quyết. Đúng là lần này, việc tổ chức bao vây dịch ở một số địa phương có phần chậm so với yêu cầu chỉ thị nên để lây lan.

Trong việc để xảy ra dịch bệnh tai xanh rõ ràng có trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp, của cơ quan thú y chuyên môn cũng như các cấp chính quyền địa phương. Tất cả chúng tôi đều phải rút kinh nghiệm để làm công việc tốt hơn.

- Là người đứng đầu ngành nông nghiệp, ông sẽ cam kết gì với người dân về thời hạn chấm dứt dịch tai xanh?

- Tất nhiên chúng tôi làm hết sức mình. Nếu nói cam kết thì rất khó, điều đó không phụ thuộc vào ý chí của một cá nhân mà phụ thuộc vào hoạt động của cả một hệ thống, vào diễn biến dịch bệnh, phụ thuộc vào cả nguyên nhân khách quan.

Một vấn đề mà chúng tôi trăn trở là nhiều năm nay, dịch bệnh trên gia súc lây lan và xuất hiện nhiều ở nước ta. Nguyên nhân cơ bản, sâu xa là do hệ thống chăn nuôi của chúng ta vẫn lạc hậu, chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán, nhiều nơi trâu bò, gà thả rông. Hơn 60% đàn gia cầm được nuôi ở gần 8 triệu hộ nông dân. Mật độ gia súc gia cầm tăng lên mạnh, lưu thông mạnh nên việc lây lan cũng có điều kiện phát triển.

Chúng tôi đã và đang cố gắng cùng các địa phương hướng dẫn nông dân, tạo điều kiện chuyển đổi các phương thức chăn nuôi theo mô hình tập trung có áp dụng biện pháp an toàn sinh học. Mô hình mà chúng ta hướng tới là chăn nuôi trong các trang trại lớn như Malaysia, Thái Lan và các nước công nghiệp khác. Họ chăn nuôi chủ yếu theo hình thức công nghiệp, khép kín, thậm chí họ không cần tiêm văcxin vẫn giữ không bị dịch bệnh.

Việt Anh thực hiện