Ngừng tiêm phòng văcxin cúm vì 'có vấn đề'

Ông Hoàng Văn Năm. Ảnh: H.K.

Để ngăn chặn dịch cúm tái phát, Chính phủ đã bỏ ra hơn 9 tỷ đồng nhập khẩu 9 triệu liều văcxin H5N9 tiêm cho đàn ngan. Nhưng cách đây nửa tháng, việc tiêm phòng đột ngột bị ngừng lại. Chiều 10/5, VnExpress đã trao đổi với Cục phó Thú y Hoàng Văn Năm về vấn đề này.

- Thưa ông, tại sao phải ngừng tiêm phòng văcxin H5N9?

- Trong quá trình triển khai tiêm phòng cho đàn ngan (cả nước có khoảng 8 triệu con), địa phương phản ánh văcxin nhập về có hiện tượng phân lớp, trong khi theo nhà sản xuất phải là nhũ hóa đồng nhất (duy nhất một màu). Cục Thú y đã cử đoàn cán bộ đi kiểm tra. Theo biên bản báo cáo về thì hiện còn 3,8 triệu liều văcxin trong kho. 2 lô nhập với 9 triệu liều đúng là có hiện tượng phân lớp.

Đơn vị nhập khẩu văcxin, Công ty TNHH một thành viên thuốc thú y trung ương (Navetco), đã có thư gửi cho nhà sản xuất Merial của Italia phản ánh hiện tượng này. Nhà sản xuất trả lời rằng phân lớp là hiện tượng bình thường, khi tiêm phải lắc kỹ. Văcxin vẫn có thể tiêm được, không ảnh hưởng chất lượng.

Tuy nhiên, Cục và các chuyên gia thú y không nhất trí với trả lời đó, nên đã lấy mẫu đại diện của số văcxin H5N9 còn lại trong kho để kiểm tra lại trong phòng thí nghiệm. Trung tâm kiểm nghiệm thuốc thú y trung ương 1 đang làm việc này.

Từ thực tế đó, Cục Thú y đã có công văn yêu cầu Navetco ngừng xuất văcxin, đồng thời thông báo cho địa phương ngừng tiêm, chờ ý kiến chỉ đạo.

- Để đưa văcxin vào tiêm phòng đại trà phải trải qua quy trình kiểm tra chặt chẽ. Tại sao với H5N9 lại không phát hiện ra vấn đề từ khâu thử nghiệm?

- Việc tiêm phòng cho ngan bằng văcxin H5N9 đã trải qua quá trình kiểm nghiệm của Trung tâm Kiểm tra văcxin trung ương 1. Công tác thử nghiệm trên thực tế là của Viện Thú y. Đầu tiên việc thử nghiệm trong phòng thí nghiệm là đạt yêu cầu. Hội đồng khoa học của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sau đó nghiệm thu thấy rằng chất lượng văcxin đảm bảo. Từ đó, Bộ mới quyết định sử dụng văcxin H5N9 tiêm cho đàn ngan.

Tuy nhiên, công tác thử nghiệm còn thiếu một điểm, đó là thời gian miễn dịch của văcxin được bao lâu thì chưa biết. Công ty cung cấp văcxin của Italia chưa cung cấp, phía Việt Nam thì chưa làm. Hội đồng khoa học đã biết điều này và kiến nghị tiếp tục khảo nghiệm để xác định thời gian miễn dịch của văcxin trên đàn ngan.

- Theo quy định, phải biết được thời gian miễn dịch của văcxin mới đưa sử dụng đại trà. Nhưng tại sao với H5N9 lại có sự đặc cách xem xét sau?

- Xét hoàn cảnh bấy giờ (cuối năm 2006), dịch cúm gia cầm tái phát tại đồng bằng sông Cửu Long và cả một vài tỉnh phía Bắc. Gà và vịt đã có văcxin tiêm phòng, ngan thì không có. Trong khi khả năng lây virus cúm H5N1 từ ngan sang con người cao hơn vì người dân có thói quen ăn tiết canh ngan. Để bảo vệ sức khỏe người dân, nhất là trong dịp Tết nhu cầu tiêu thụ gia cầm tăng cao, Bộ đã cho tiêm trước. Song song đó là xem xét thời gian miễn dịch của văcxin.

Nếu để biết được thời gian miễn dịch của văcxin thì lại chậm. Hiện nay chúng tôi có khó khăn giữa thủ tục và thực tế. Nếu như làm đúng thủ tục sẽ chậm và không đáp ứng được khâu bảo vệ đàn gia cầm, cũng có nghĩa là gián tiếp bảo vệ sức khỏe cho con người.

- Trường hợp văcxin không đảm bảo, có khả năng mất tới hơn 9 tỷ đồng, vậy ai sẽ chịu trách nhiệm trong việc này?

- Hiện nay các cơ quan liên quan đang tập trung bàn cách giải quyết. Khi nào có kết quả kiểm nghiệm chính thức (dự kiến cuối tháng 5) mới xem xét trách nhiệm. Nếu lỗi do phía đối tác, có thể họ phải đền bù.

Hồng Khánh thực hiện