Thủ trưởng cơ quan có tham nhũng không được ứng cử

Đại biểu Quốc hội phát biểu tại nghị trường. Ảnh: TTXVN.

Đơn vị bầu cử phải có số dư tối thiểu là 2, ứng cử viên tự do có thể ủy quyền cho đại diện đến dự hội nghị cử tri; Đó là những điểm mới nhất của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa 12 diễn ra vào 20/5.
>Điều chỉnh cơ cấu đại biểu Quốc hội khóa 12/ Hãy dành ghế cho đại biểu ứng cử tự do vào Quốc hội

Theo quy trình hiệp thương lựa chọn, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa 12, do Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận tổ quốc VN ban hành, số người được dự kiến giới thiệu ứng cử phải nhiều hơn số đại biểu được bầu, để đến hội nghị hiệp thương lần thứ ba bảo đảm mỗi đơn vị bầu cử đều có số dư ít nhất là 2 người, trừ trường hợp bất khả kháng như: ứng cử viên bị chết, bị truy cứu trách nhiệm hình sự, buộc xóa tên khỏi danh sách.

Khai man tài sản sẽ không được ứng cử

Tại hội nghị triển khai bước hai quy trình hiệp thương, ông Trần Ngọc Nhẫn, Trưởng ban Dân chủ pháp luật, Ủy ban trung ương Mặt trận tổ quốc VN, cho biết, mặc dù lâu nay đại biểu khối trung ương không phải gánh số dư, thường "đẩy" cho địa phương. Nhưng trong cuộc bầu cử này, khối Mặt trận ở trung ương sẽ gương mẫu, lựa chọn số ứng viên nhiều hơn số được bầu.

Ông Trần Ngọc Nhẫn cho biết, Đảng, Đoàn, Ban thường trực Ủy ban trung ương Mặt trận tổ Quốc VN đã xây dựng tờ trình gửi cấp có thẩm quyền về một số vấn đề liên quan đến công tác hiệp thương của Mặt trận và đã được chấp nhận.

Theo đó, khi lựa chọn người ứng cử, các cơ quan, tổ chức không được đưa vào danh sách những người không đảm bảo một số tiêu chuẩn, như: người đang trong quá trình bị điều tra, truy tố, xét xử; người đứng đầu cơ quan tổ chức đơn vị mà ở đó xảy ra những vụ việc tham nhũng, lãng phí, mất đoàn kết nghiêm trọng.

Trường hợp đã bị cơ quan có thẩm quyền kết luận không trung thực trong kê khai lý lịch, kê khai tài sản, trong thi cử, trong việc cấp hoặc nhận văn bằng chứng chỉ, học hàm, học vị, các danh hiệu thi đua khen thưởng... cũng không được đưa vào danh sách.

Tạo điều kiện cho người ứng cử tự do

Theo nghị quyết 619 về việc tổ chức lấy ý kiến cử tri, người tự ứng cử vì lý do chính đáng nào đó không đến dự hội nghị cử tri nơi cư trú, nơi làm việc thì được ủy quyền bằng văn bản cho người khác thay mình đến dự hội nghị, nghe và giải trình những vấn đề cử tri nêu lên. Người đại diện phải đủ 21 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực, hành vi dân sự và không bị tước quyền bầu cử.

"Việc này đảm bảo tính công bằng giữa người được giới thiệu và người tự ứng cử. Vì đứng đằng sau người được giới thiệu là cả cơ quan, tổ chức, mọi hồ sơ, thủ tục có khi còn được tổ chức làm hộ. Nhưng người tự ứng cử phải lo tất cả", ông Nhẫn giải thích. 

Cũng theo trưởng ban dân chủ pháp luật, người giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội lần này phải kê khai tài sản. "Kê khai không phải để lưu vào hồ sơ, mà phải công bố. Mặt trận Tổ quốc muốn công bố ngay vào thời điểm lấy ý kiến cử tri nơi công tác để nhân dân biết" ông Nhẫn nói.

Tuy nhiên, hiện Chính phủ chưa ký được nghị định về vấn đề này.

Hồng Khánh