Việt kiều trở về quê hương làm việc

Mong muốn đóng góp phần nào công sức vào quá trình phát triển của đất nước, nhiều Việt kiều đã trở về quê hương làm việc. Trao đổi với VnExpress, một số Việt kiều đã bày tỏ sự hài lòng, những bức xúc cùng kế hoạch sắp tới để giúp Việt Nam phát triển hơn nữa.

"Nỗi bức xúc nhất chính là sự nhiêu khê, nhũng nhiễu của hành chính. Ảnh: T.D.

GS TSKH Nguyễn Đăng Hưng, 66 tuổi, Việt kiều Bỉ, Chủ nhiệm chương trình Cao học Việt - Bỉ tại ĐH Bách khoa TP HCM và Hà Nội, đào tạo cho Việt Nam gần 400 thạc sĩ. Ông là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cơ học chất rắn, giảng dạy tại ĐH Liège, Bỉ và nhiều đại học danh tiếng trên thế giới. Năm 1999, ông được vinh danh là một trong 12 người nước ngoài làm cho nước Bỉ đổi thay.

Điều làm tôi hài lòng nhất khi về nước năm nay là tinh thần lạc quan hiện ra trên từng gương mặt người dân Việt Nam nói chung và của thanh niên nói riêng. Thế hệ trẻ đã nắm bắt được tầm quan trọng của việc hội nhập và chắc chắn cơ hội sẽ đến với họ. Bên cạnh đó, chính sách chung, nhất là tư duy chung của nhà cầm quyền đã có sự biến đổi tích cực. Thủ tướng trả lời trực tuyến với nhân dân, Chủ tịch nước bắt đầu phát biểu không cần cầm giấy. Đây là những nét mới cần được phát huy thường xuyên.

Tuy nhiên, điều chưa hài lòng cũng không phải là ít, và nỗi bức xúc nhất, theo tôi, chính là sự nhiêu khê, nhũng nhiễu của hành chính, đặc biệt là ở cấp địa phương. Ví như, vừa rồi, tôi thành lập công ty Hưng Việt tại quận 9 và làm đơn xin chuyển hộ khẩu từ quận 3 về đây. Nhưng công an địa phương lại bác đơn với lý do: "Sao logo của công ty Hưng Việt lại lớn hơn dòng chữ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam?"

Dù từng sống ở nhiều nước nhưng đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến kiểu cách nhiêu khê, bác đơn như vậy. Logo là sự chọn lựa của tôi, còn dòng chữ, tuy nhỏ hơn một chút, nhưng điều đó không có nghĩa là tôi không tôn trọng đất nước. Do vậy, tư duy và hạn chế của kiến thức của người cầm quyền địa phương gây khá nhiều nhiêu khê cho người dân. Từ đó về sau, tôi thuê một người chuyên đi giải quyết các thủ tục hành chính.

Do cơ chế, chính sách chưa được khai thông nên số Việt kiều đóng góp, giúp đỡ đất nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ còn khiêm tốn. Nhà ở cho Việt kiều vẫn còn ách tắc. Cần đặt câu hỏi tại sao chúng ta có khoảng gần 3 triệu người Việt Nam ở nước ngoài, nhưng mới chỉ có chưa đến 100 người về TP HCM mua nhà?.

Trong quá trình hội nhập, nếu chúng ta không thu hút được người tài để nắm giữ những cương vị xứng đáng thì ta không thể nào tiến lên được. Chúng ta đang có cơ hội, nhưng thách thức khai thông những khó khăn vẫn rất lớn.

Tôi đặt nhiệm vụ đem lại cho đất nước 1 tỷ USD qua công nghệ Nano. Ảnh: T.D.

TSKH Nguyễn Chánh Khê, 55 tuổi, được các tập đoàn lớn trên thế giới coi là "Con gà đẻ trứng vàng". 20 năm ở nước ngoài ông đã có trên 50 phát minh, sáng chế khoa học và ứng dụng trong lĩnh vực máy tính và máy in... Ông đã về Việt Nam làm việc được 4 năm và hiện là Giám đốc khoa học Trung tâm nghiên cứu phát triển khu Công nghệ cao TP HCM.

Năm 1971 tôi sang Nhật học ĐH tại Tokyo và lấy bằng Tiến sĩ năm 1982. Sau 20 năm làm việc cho các công ty, tập đoàn lớn như Dai Nippon Ink, Kodak, HP, tôi suy nghĩ, tại sao không đem năng lực của mình về xây dựng đất nước.

Người Mỹ và người Nhật quá giàu. Làm dự án cho họ rất thích và thú vị. Những dự án của người Mỹ đưa ra đều là những cái mới, thành ra khi tham gia vào đó tức là tham gia vào những dự án mới nhất thế giới. Tuy nhiên, khi về Việt Nam, tôi thấy cần phải làm cái gì đó để đất nước hội nhập về kinh tế và công nghệ.

Thu nhập ở Việt Nam rất ít, chênh chừng 25-30 lần so với thu nhập ở nước Mỹ, Nhật, nhưng tôi không đòi hỏi. Trước khi về Việt Nam, tôi đã chuẩn bị cho bản thân một khoản ngân sách để... về hưu. Do đó, dù được nhận lương thấp, nhưng tôi vẫn không sống trong chuỗi ngày lo âu để trách Nhà nước thế này, thế kia. Cha mẹ nghèo mà.

Cũng giống như những nhà cách mạng, chúng tôi, những nhà khoa học đầu ngành luôn lãng mạn và nuôi những ước mơ rất lớn cho đất nước. Năm nay, tôi đặt cho mình một nhiệm vụ làm sao đem lại cho đất nước 1 tỷ USD qua công nghệ Nano. Nếu không làm được điều đó, chắc tôi sẽ rất xấu hổ. Cần có những suy nghĩ táo bạo, đừng nên quá khiêm tốn bởi điều đó khiến chúng ta không có hướng vươn lên.

Đây là năm thứ 4 liên tiếp tôi có những thành quả được quốc tế công nhận. Tháng 5 năm nay, tôi sẽ đi báo cáo tại hội nghị Nano Tech 2007 tại California (Mỹ) về kết quả của than Nano Việt Nam làm hoàn toàn bằng vật liệu trong nước.

Nhưng điều bức xúc nhất hiện nay vẫn chính là phức tạp trong quản lý hành chính. Chẳng hạn, khi cần ngân sách để mua sắm thiết bị, đều phải qua kho bạc Nhà nước và một số cơ quan khác, khiến thủ tục hơi lâu. Quản lý hành chính rườm rà vì phải qua nhiều cửa ải.

Cuộc sống ở đây đơn giản, vui vẻ, khi rảnh có thể rủ bạn bè đi hát karaoke, uống cafe. Ảnh: T.D.

Sinh ra trong một gia đình có mẹ là người Việt Nam, bố là người Trung Quốc, cô gái 26 tuổi mang quốc tịch Pháp này lại có cái tên rất Việt Nam: Nguyễn Thị Thùy Linh. Dù nói tiếng Việt chưa sõi song Thùy Linh vẫn xung phong làm giáo viên dạy tiếng Anh cho học sinh làng chài Cửa Vạn (Quảng Ninh). Cô còn là khách mời của chương trình "Chào xuân 2007" trên VTV.

Tháng 6/2006, khi về Việt Nam thực tập tốt nghiệp môn tiếng Việt, em đã tình nguyện dạy tiếng Anh cho các hướng dẫn viên của Trung tâm văn hóa nổi Cửa Vạn. Đa phần trong số này đều từ 18-24 tuổi. Trừ những lúc có khách tới tham quan, kể cả buổi tối em đều tranh thủ dạy học sinh của mình. Từ chỗ chưa biết cách phát âm, chưa biết viết, thì nay các bạn ấy đã có thể hướng dẫn du khách nước ngoài một cách trôi chảy.

Dù đây không phải lần đầu tiên về quê nhưng khi bước vào phi trường trở lại Việt Nam, em lại có cảm giác bồi hồi như đang trở về đúng với quê hương của mình, nơi có những người giống mình về màu da, ngôn ngữ và dòng máu. Ấn tượng ở Việt Nam? Cuộc sống ở đây đơn giản, vui vẻ, khi rảnh có thể rủ bạn bè đi hát karaoke, uống cafe.

Nửa năm ở đây đã giúp em học được thêm nhiều tập quán và đời sống sinh hoạt. Em thấy, ở Việt Nam vẫn còn có nhiều người nghèo mà một mình em thì cũng chưa giúp được nhiều. Thế nên em mong muốn được ở Việt Nam lâu dài để làm thêm được nhiều việc có ích.

Em thấy để có thể giúp được người khác thì trước hết mình phải tự giúp được bản thân. Do vậy, trong năm mới này, mong là em sẽ tìm được công việc ổn định rồi sau đó sẽ tiếp tục làm tình nguyện. Bên cạnh đó, em sẽ phải đọc báo và giao tiếp bằng tiếng Việt nhiều hơn để nâng cao khả năng ngôn ngữ (cười).

Mẹ em theo đạo Phật nên em cũng đã trở thành phật tử từ năm 14 tuổi. Chính tư tưởng cao đẹp của đạo Phật là động lực giúp em luôn mong muốn được làm việc thiện, được giúp đỡ người khác.

Tiến Dũng