'Công trình xây dựng sai đến đâu sẽ phá dỡ đến đó'

Ông Lê Đức Tri. Ảnh: Đoàn Loan

Trao đổi với VnExpress, ông Lê Đức Tri, Vụ phó Vụ Quản lý kiến trúc quy hoạch, Bộ Xây dựng, cho rằng, đa số những vụ xây dựng không phép, sai phép thời gian qua là cố tình sai phạm, kể cả chủ đầu tư và người quản lý. Ông cho hay, sẽ phải phá dỡ những công trình vi phạm.
>Hàng loạt công trình sai phép, không phép bị 'sờ gáy'  Cấp phép 'tùy hứng'

- Vừa qua, hàng loạt công trình cao tầng ở Hà Nội bị phát hiện là xây không phép, sai phép. Là nhà quản lý kiến trúc quy hoạch, ông nhìn nhận vấn đề này thế nào?

- Tình hình xây dựng sai phép, không phép, trái phép diễn ra đã khá phổ biến ở nhiều địa phương và từ lâu. Tôi không cảm thấy bất ngờ trước các vụ việc sai phạm vừa qua ở Hà Nội. Tình trạng nhà sai phép, trái phép đa phần là do chủ đầu tư cố tình làm sai và sự buông lỏng giám sát, kiểm tra từ phía người quản lý.

Theo lý, cơ quan quản lý xây dựng phải dựa vào các văn bản pháp quy để cấp phép, song trong thực tế thì khác. Hệ thống văn bản pháp luật tương đối đầy đủ nhưng nhiều địa phương triển khai sai so với chính sách

- Để chấn chính tình trạng loạn nhà xây sai phép, không phép, Hà Nội và những địa phương cần có những biện pháp gì, thưa ông?

- Khi chủ đầu tư trây ỳ, các cơ quan bảo vệ pháp luật phải cùng chính quyền địa phương xử lý. Nhà nước có đầy đủ công cụ để yêu cầu chủ đầu tư thực hiện khi làm sai luật, chống lại quy định của nhà nước. Hiện các công trình vi phạm đến đâu thì sẽ bị phá dỡ đến đó. Ngoài ra, còn có chế tài khác là nếu chủ đầu tư không phá dỡ thì sẽ không được cung cấp hạ tầng như điện, nước.

- Có ý kiến cho rằng, với những công trình sai phép, nhà nước nên thu hồi diện tích vi phạm thay vì phá dỡ để tránh lãng phí. Quan điểm của ông thế nào?

- Tôi không đồng tình với quan điểm trên. Công trình đó xây dựng sai quy định, không thể coi người dân sử dụng thì sai, nhà nước sử dụng thì đúng.

- Nhiều người dân thắc mắc khi cơ quan cấp phép cho nhà này xây cao, nhà kia xây thấp trên cùng một tuyến phố, khi họ có cùng diện tích sử dụng, ông nghĩ sao về vấn đề này?  

- Quy định chiều cao tối đa của nhà phụ thuộc diện tích của khu đất. Khi lô đất rộng thì ngôi nhà được xây cao để đạt tỷ lệ tương xứng, nếu đất hẹp mà cho xây cao thì sẽ mất mỹ quan. Tuy nhiên, nếu nhà cùng công năng, diện tích mà bị phân chia quá khác biệt về chiều cao thì chứng tỏ người cấp phép làm chưa đúng.

- Tại sao cơ quan chức năng không công khai cho người dân được biết tuyến phố, khu vực được xây dựng tối đa bao nhiêu tầng?

- Quy định từng tuyến phố có chiều cao tối đa, tối thiểu là rất cần thiết, song Bộ Xây dựng chỉ đưa ra những nguyên tắc chung, còn triển khai cụ thể do chính quyền đô thị, cơ quan chuyên môn lập ra cho phù hợp hoàn cảnh và đặc điểm của đô thị.

Trong Luật Xây dựng cũng yêu cầu công khai quy hoạch chi tiết sau 30 ngày phê duyệt. Nếu không công khai thì coi như chính quyền vi phạm quy định. Tuy nhiên, quy hoạch chi tiết 1/500 có tỉnh đã đạt 100%, song có nơi mới chỉ đạt 30-40%. Những địa phương không có quy hoạch 1/500 thì dựa vào quy chuẩn về xây dựng được ban hành chung theo cấp đô thị, chức năng đô thị quy định mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất để cấp phép.

- Nhiều chủ đầu tư phàn nàn rằng, mật độ xây dựng trong và ngoài đô thị là như nhau, lẽ ra trong đô thị tỷ lệ xây dựng phải chiếm cao hơn. Ông nghĩ sao?

- Mật độ xây dựng trải dài từ 10 đến 70%. Tùy theo dự án thì quy định mật độ xây dựng khác nhau. Công trình nhà ở phải được xây theo mật độ cao, công trình công cộng mật độ thấp hơn, cuối cùng là khu giải trí. Sắp tới, Bộ xây dựng sẽ điều chỉnh quy định rõ hơn với từng loại lô đất. Đất nhỏ sẽ mật độ xây dựng cao lên, lô đất càng to thì mật độ thấp hơn để tạo không gian cho cộng đồng.

Trên các tuyến phố ở Hà Nội phải áp dụng mật độ xây dựng chặt chẽ vì tuyến này đã ổn định lâu rồi. Như phố Nguyễn Công Trứ, khi nằm trong khu vực có mật độ dân cư cao, thì dự án cải tạo chỉnh trang phải dành nhiều diện tích cho cây xanh, vườn hoa, xây dựng, do vậy chỉ đạt mật độ xây tối đa 40%.

- Trong Nghị định quản lý kiến trúc đô thị sắp ban hành sẽ có gì mới?

- Nghị định về quản lý kiến trúc đô thị sắp được Chính phủ ban hành sẽ có những quy định chặt chẽ hơn với các công trình trong đô thị ví dụ như quy định về màu sắc, chủ công trình không được tự ý cơi nới trên nóc để sử dụng với mục đích cá nhân, kể cả quảng cáo, lắp ăng ten. Đặc biệt, tất cả đô thị phải có quy chế quản lý kiến trúc đô thị. Các quận, phường cũng phải có quy chế riêng cho các khu vực theo điều kiện kiến trúc, cảnh quan...

Đoàn Loan thực hiện