Khởi động dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam

Tổng giám đốc Tổng công ty đường sắt VN Nguyễn Hữu Bằng cho biết, đầu năm tới, các chuyên gia đường sắt Nhật Bản sẽ sang khảo sát xây dựng kế hoạch triển khai dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Đây là một trong ba dự án chiến lược được Chính phủ Nhật Bản cam kết viện trợ vốn ODA.

Tổng giám đốc Bằng cho biết, tại các cuộc hội đàm trong khuôn khổ hội nghị APEC, và trước đó là chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Nhật Bản, Thủ tướng Nhật Shinzo Abe đã nhiều lần khẳng định sẽ duy trì viện trợ ODA và xem xét nghiêm túc các dự án hạ tầng chiến lược của VN như đường sắt cao tốc Bắc - Nam, đường bộ cao tốc Bắc - Nam, khu công nghệ cao Láng - Hòa Lạc.

"Đường sắt cao tốc là một dự án lớn, đặc biệt quan trọng, nên Tổng công ty đã đề nghị Thủ tướng thành lập một Ban tư vấn chỉ đạo dự án, gồm đại diện Văn phòng Chính phủ, các bộ Giao thông, Kế hoạch và Đầu tư, Xây dựng, Tài chính, Ngoại giao do một thành viên Chính phủ làm trưởng ban, Tổng công ty làm thường trực", ông Bằng cho biết thêm.

Trước đó, đầu tháng 11, Tổng công ty đường sắt VN đã gửi báo cáo tổng quan mạng đường sắt cao tốc và ưu tiên lựa chọn xây dựng đường sắt cao tốc Hà Nội - TP HCM tới Thủ tướng. Tổng công ty khẳng định, đường sắt Thống Nhất hiện có được khôi phục và sử dụng từ năm 1976, nay đã lạc hậu về cả kết cấu hạ tầng và phương tiện thiết bị. Trong khi đó, mỗi ngày tuyến này phải gánh 6 đôi tàu khách và hàng chục đôi tàu hàng. Dịp Tết, số tàu khách tăng gấp đôi.

Đường sắt cao tốc Nhật Bản. Ảnh: answers.com

Tổng công ty đường sắt VN đề xuất 3 phương án lựa chọn mô hình đường sắt cao tốc VN. Một là cải tạo, nâng cấp đường sắt Thống Nhất hiện có thành đường sắt cao tốc. Cái lợi của phương án này là mức đầu tư có thể ít hơn, song không phù hợp với tiêu chuẩn đường sắt cao tốc vì chạy qua nhiều vùng đông dân cư, rất khó mở rộng.

Phương án hai là kết hợp vừa nâng cấp đường sắt Thống Nhất, vừa xây dựng mới để hình thành tuyến cao tốc. Mức đầu tư cho lựa chọn này có thể giảm, nhưng việc thi công phức tạp và khi hoàn thành sẽ không còn sử dụng được hệ thống đường sắt khổ 1 m hiện nay.

Phương án ba được đánh giá khả thi nhất, được Tổng công ty kiến nghị lựa chọn là xây dựng tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - TP HCM tách biệt hoàn toàn với đường sắt Thống Nhất hiện tại. Tuyến hiện nay sẽ dùng vận chuyển hành khách nội vùng và hàng hóa. Mô hình này được Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan áp dụng.

Tổng công ty đường sắt VN đã xây dựng đề cương về tuyến cao tốc này theo phương án ba. Theo đó, có hai khả năng về hướng tuyến, một là đường sắt cao tốc bám sát hướng tuyến đường sắt hiện tại. Hai là đi song song với đường sắt hiện nay đoạn từ Hà Nội đến Đà Nẵng, từ Đà Nẵng sẽ đi qua các tỉnh lỵ của Tây Nguyên và về TP HCM. Chiều dài toàn tuyến dự kiến 1.630 km, rút ngắn gần 100 km so với đường sắt Thống Nhất hiện nay.

Đường sắt VN tính toán, tổng kinh phí thực hiện dự án trên là 33 tỷ USD. Đáp ứng nhu cầu trước mắt, dự án sẽ được phân kỳ, khu đoạn Hà Nội - thành phố Vinh, thành phố Nha Trang - TP HCM và khu vực miền Trung sẽ được làm trước. Khi hoàn thành, đường sắt cao tốc sẽ cho phép tàu chạy với tốc độ 300-350 km/h và với khổ đường 1,435 m nên dễ dàng kết nối với đường sắt các nước.

Hồng Khánh