Sân viện bảo tàng thành quán bia, cà phê

Ngay dưới chân Cột cờ Hà Nội, trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử quân sự là quán cà phê Highland. Ngày đêm nhộn nhịp khách ra vào ăn uống, nói chuyện ồn ào, quán này đã làm giảm vẻ tôn nghiêm của di tích lịch sử.

Đã hơn 1 năm nay, quán cà phê tọa lạc trong khuôn viên Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam, mặt tiền là đường Điện Biên Phủ, vốn là một trong những đường phố đẹp nhất thủ đô. Vị thế đẹp nên quán cà phê này luôn đông khách, các bàn nước kín chỗ vào buổi tối.

Tuy nhiên, vốn là địa điểm văn hóa, lịch sử nên cảnh hàng quán hoạt động nhộn nhịp ngay dưới chân di tích khiến nhiều người dân và khách tham quan không hài lòng. Ông Minh Trí, một khách tham quan nhận xét, quán nằm tại vị trí này không hợp lý vì sát chân cột cờ. Người ăn uống, nói chuyện ồn ào tại đây làm mất đi vẻ tôn nghiêm, mất mỹ quan của khu di tích.

Quán cà phê ngay dưới chân Cột cờ HN. Ảnh: Đoàn Loan.

Ông Nguyễn Văn Phú, phụ trách quán Highland, cho biết, doanh thu mỗi tháng khoảng 100 triệu đồng. Quán hoạt động dựa trên việc liên doanh với bảo tàng cách mạng. "Trước khi mở, chúng tôi đã xin phép Bộ Quốc phòng, thiết kế của quán cũng được phê duyệt kỹ lưỡng", ông Phú nói.

Mục đích chính là phục vụ khách tham quan song phần lớn khách đến quán không phải là du lịch. Chiều 16/10, phóng viên VnExpress trực tiếp chứng kiến cảnh khách hàng say rượu, bia gây gổ với nhân viên phục vụ. 

Ngoài ra, diện tích quán cà phê khoảng 350 m2, chiếm khoảng 1/2 mặt tiền của Bảo tàng Lịch sử quân đội, gây phản cảm cho du khách. Tuy nhiên, chủ quán còn cho biết, sẽ mở rộng sâu vào khuôn viên của bảo tàng. Sự việc này đã được chấp thuận của Ban giám đốc bảo tàng. Bên cạnh đó, quán cà phê trơ trọi giữa sân nên việc nấu nướng hay vệ sinh đều phải đưa vào... Viện bảo tàng, gây mất vệ sinh và mỹ quan.

Không có chức năng kinh doanh ăn uống song lấy lý do phục vụ khách tham quan, nhiều bảo tàng ở thủ đô đã cho tư nhân thuê đất mở nhà hàng. Bảo tàng Cách mạng cho thuê gần 100 m2 đất mở quán bán bia mang tên Lan Chín. Hằng ngày, đập vào mắt người qua lại là một cảnh ồn ào, mùi thức ăn với khói mù mịt ở quán bia. "Khách quán bia nhiều lần còn cãi nhau, đánh nhau rất mất trật tự. Không chỉ người Việt mà còn nhiều khách nước ngoài qua lại đây thấy quán bia nhếch nhách", một người dân trong khu vực nói.

Quán bia hơi nằm trong hàng rào bảo tàng cách mạng. Ảnh: Đoàn Loan.

Đối diện với Bảo tàng Cách mạng là Bảo tàng Lịch sử. Một phần khuôn viên rộng được một quán cà phê mang tên Cội Nguồn trưng dụng. Theo một cán bộ hành chính Bảo tàng Lịch sử, tiền cho thuê đất mở quán Cội Nguồn là 2 triệu đồng/tháng được nộp vào ngân sách nhà nước. Còn những hoạt động khác diễn ra trong sân bảo tàng như đám cưới, hội hè... được đưa vào quỹ để cải thiện đời sống cho cán bộ. "Tôi nghĩ đây là hoạt động thiết thực của bảo tàng để phục vụ khách tham quan, chứ không phải sử dụng đất sai mục đích", cán bộ này nhận xét.

Tại Bảo tàng Mỹ thuật có nhà hàng MT do tư nhân làm chủ đã hoạt động 2 năm. Bảo tàng thì vắng vẻ song nhà hàng này thì luôn nhộn nhịp bởi khách hàng ra vào ăn uống.

Những bảo tàng đều có vị trí đắc địa, mặt tiền đẹp. Giá thị trường, mỗi m2 đất có thể được thuê với giá 5-10 USD/tháng. Tuy nhiên, hầu hết các bảo tàng đều cho thuê lại với giá rẻ. Đơn cử, 50 m2 sân tại Bảo tàng Lịch sử có thể cho thuê với giá 4 triệu đồng/tháng. Giá rẻ cũng là lý do khiến nhiều tổ chức, tư nhân lao vào thuê đất công để kinh doanh.

Theo Sở Tài nguyên môi trường Nhà đất Hà Nội, trong số 52,7 triệu m2 nhà đất đã được các cơ quan hành chính, doanh nghiệp kê khai, thì có hơn 6 triệu m2 đang sử dụng sai mục đích. Sai phạm nhiều nhất là các cơ quan hành chính như để hoang hóa, hoặc cho pháp nhân khác thuê để sản suất, dịch vụ nhằm hưởng chênh lệch. Tuy nhiên, việc xử lý đất công sử dụng sai mục đích hiện nay chưa hiệu quả.

Đoàn Loan