'Không hiểu luật, mới không biết mình tham nhũng'

Thứ trưởng Đặng Hùng Võ. Ảnh: Đoàn Loan.

Trao đổi với báo chí, ông Đặng Hùng Võ, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường, khẳng định, nếu lãnh đạo Hà Nội bán nhà công vụ cho cựu chủ tịch UBND Hoàng Văn Nghiên thì sẽ vi phạm pháp luật. Việc mua bán biệt thự công của ông Nghiên là dấu hiệu của tham nhũng.
> Ông Nghiên xin mua biệt thự công

- Lãnh đạo Hà Nội khẳng định biệt thự 12 Nguyễn Chế Nghĩa là nhà của nhà nước nên có thể xét bán theo Nghị định 61, điều này có đúng không, thưa ông?

- Nghị định 61 có hiệu lực năm 1994, quy định tất cả diện tích nhà của nhà nước cho thuê trước đây được bán lại cho người đang thuê theo giá thị trường. Từ thời điểm đó không còn bao cấp về nhà. Lúc ông Nghiêm thuê biệt thự 12 Nguyễn Chế Nghĩa là sau khi nghị định 61 thì phải coi là thuê nhà công vụ. Mà đã là nhà công vụ thì không được bán. 

Hiện chỉ có cán bộ lão thành mới được bố trí nhà. Cán bộ viên chức không còn được phân phối nhà, nếu đã thuê trước đó thì được miễn giảm tiền thuê theo từng điều kiện.

Nếu thành phố Hà Nội coi nhà 12 Nguyễn Chế Nghĩa là nhà công vụ thì cho thuê là bình thường, căn cứ giá thị trường và tiền lương của người đi thuê. Nhiều cán bộ không có nhà ở, có thể được xem xét thuê nhà công vụ.

 - Khi hết nhiệm kỳ thì những nhà công vụ sẽ xử lý như thế nào, thưa ông?

- Những người có suy nghĩ tích cực, hiểu biết thì nên trả lại nhà sau khi về hưu. Nếu muốn thuê nhà thì xin thuê của các công ty có nhà cho thuê. Đã là chủ trương không bao cấp nhà ở thì đừng ai "mơ" sở hữu nhà nhà nước. Tất cả những suy nghĩ vụ lợi nhà công đều thể hiện tham nhũng.

- Bản thân ông đã được ở nhà công vụ chưa?

- Tôi chưa sở hữu mét vuông nhà nào của nhà nước giao.

- Vậy ông nghĩ sao khi biết ông Hoàng Văn Nghiên - cựu chủ tịch của Hà Nội - xin mua nhà công, lại có ý muốn thuê lại nhà khác nếu thành phố thu hồi ngôi nhà hiện tại?

- Trường hợp ông Nghiên là vụ việc nảy sinh ngay sau khi thông qua Luật phòng chống tham nhũng. Tôi thấy như vị cán bộ này làm trái pháp luật đã đành, mà còn thách thức chủ trương đường lối của nhà nước. Hoặc người mua không hiểu biết pháp luật thì mới không biết mình tham nhũng. Nếu ông cán bộ biết giá trị biệt thự rất lớn so với giá thị trường thì phải tự hỏi mình có xứng đáng được hưởng hay không.

Quyền được thuê nhà là tất yếu, nhưng thành phố xem xét trường hợp phù hợp, cho thuê theo giá thị trường. Nếu thành phố giải quyết cho thuê nhà biệt thự theo giá thấp là không nghiêm túc.

Ngoài ra, việc này cần xem xét tư cách người ký tờ trình xem xét đơn mua nhà của ông Nghiên. Trong ngành tài nguyên môi trường nhà đất không thể có người như vậy.

- Ông nghĩ sao khi lãnh đạo thành phố Hà Nội không thu hồi ngôi nhà này khi cán bộ nghỉ hưu?

- Điều đó thể hiện sự nể nang thì có thể thông cảm được. Tuy nhiên, để lâu mà không có quy định thu hồi thì không đúng. Hiện nay pháp luật chưa nêu rõ thời điểm phải thu hồi, song lãnh đạo thành phố Hà Nội phải có thời điểm hợp lý, vừa giữ tình cảm với người tiền nhiệm mà không gây bức xúc trong dư luận. Theo tôi, hiện đã đến lúc phải thu hồi ngôi biệt thự này.

Ngoài ra, Hà Nội còn chuyển đổi nhà sai quy định. Nhà ông Vượng (ông Phan Văn Vượng - nguyên phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội) đã từng là phòng công chứng được chuyển thành nhà ở là không đúng. Nhà ông Nghiên từ biệt thự công cho thuê trở thành nhà ở cũng vậy. Cần phải bố trí loại nhà nào thì sử dụng để làm việc thích hợp. Trong bảng giá đất có quy định khác nhau nên không thể chuyển đổi tự ý.

Việc sử dụng công sản là quyền quyết định của thành phố. Theo tôi, Hà Nội nên công khai toàn bộ công sản, vào mục đích gì. Nếu công sản không đúng nhu cầu sử dụng thì cho đấu giá để xây dựng thành phố.

- Việc bố trí nhà ở có sự nhất trí của lãnh đạo thành phố, theo ông phải quy kết trách nhiệm ra sao?

- Cần có quy định kỷ luật tập thể khi vi phạm, chứ không chỉ quy trách nhiệm cá nhân. Có như vậy, chúng ta mới chống được tham nhũng.

- Ông có nghĩ rằng pháp luật có kẽ hở nên dễ xảy ra tham nhũng đất đai?

- Pháp luật chưa có quy định rõ cán bộ nào được thuê nhà nào. Đồng chí Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường từ Bình Định ra nhận công tác, chỉ được thuê nhà 60m2 vẫn rất phấn khởi, đời sống không ảnh hưởng tới công tác. Nếu cho thuê nhà to thì chúng ta đã ăn bớt của nhân dân, nên phải xem xét kỹ.

- Hiện đất công đang bị chuyển đổi nhiều, tại sao nhà nước không ngăn chặn được?

- Theo tôi, công tác kiểm tra, giám sát chưa làm tốt. Sai phạm nổi lên 2 điểm: Hệ thống thanh tra kiểm tra quá yếu. phát hiện rất ít, chỉ qua đơn thư khiếu nại và báo chí. Các cơ quan nhà nước chưa làm tốt chức năng giám sát, rất ngại đụng chạm.

Ngoài ra, chúng ta chưa có cơ chế xử lý hiệu quả để ngăn chặn những vấn đề phát sinh. Khi đã có quy định rồi thì phải cương quyết xử lý, bất kể vị trí nào, cương vị nào. Đó là thể hiện quyết tâm chống tham nhũng.

Trước đây, quỹ nhà của nhà nước ở các thành phố lớn rất nhiều, có giá trị cao như cửa hàng lương thực, xăng dầu, bách hóa... Nhưng hiện nay đều đã biến thể cho tư nhân thuê giá rẻ, hoặc liên danh các hình thức.

- Bộ Tài nguyên Môi trường đã tham mưu việc sử dụng đất công như thế nào?

- Chúng tôi đã rà soát tình trạng sử dụng đất, hoàn thành xong hồ sơ kiểm tra từ năm 1996, nhưng việc xử lý đã dừng lại. Đó là khi các tỉnh có ý kiến rằng việc xử lý rất khó khăn nên các vụ việc đã "chìm xuồng". Năm 2002 Thủ tướng có quyết định 273, song chúng tôi vẫn không "sờ" được vào những chỗ đất công chuyển sang hình thức khác.

Sang năm 2007, Bộ Tài nguyên Môi trường sẽ kiểm tra sử dụng đất của các tổ chức, trong đó có đất làm nhà công vụ, biệt thự cũ để có thống kê cụ thể. Sau đó các tỉnh, thành phố cần có kế hoạch sử dụng, trường hợp cần thiết bán đấu giá hoặc cho thuê.

Đoàn Loan thực hiện