'Tôi không ngạc nhiên về nạn chạy trường'

Nạn chạy trường, tiêu cực trong thi cử, công khai so sánh kết quả 2 kỳ thi đại học và THPT là những vấn đề nóng báo chí đặt ra cho Bộ trưởng GD&ĐT Nguyễn Thiện Nhân, chiều 31/8. Trả lời câu hỏi của VnExpress, ông Nhân thừa nhận, nạn chạy trường tại TP HCM có từ lâu, nhưng đến nay mới được phanh phui.
* Nhận 2.000 USD để chạy trường

Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân. Ảnh: Tiến Dũng.

- VnExpress: Với tư cách là Bộ trưởng GD&ĐT, ông có biện pháp gì để giải quyết vấn nạn chạy trường, mà cụ thể là ở trường THPT Lê Quý Đôn?

- Cách đây 2 tháng, Bộ phát động cuộc vận động nói không với tiêu cực thi cử và bước đầu tạo được niềm tin cho những người chống tiêu cực. Họ không sợ bị trù dập khi nói lên sự thật.

Vụ việc chạy trường ở THPT Lê Quý Đôn (TP HCM), khi báo chí đăng, 2 ngày sau, Sở GD&ĐT đã thành lập đoàn thành tra và Phó chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo phải báo cáo vụ việc ngày 1/9, trước năm học mới. Trong việc này, Bộ chưa can thiệp gì và chúng tôi tin rằng với sự việc như vậy TP HCM hoàn toàn đủ sức giải quyết.

Vụ tỉnh Tiền Giang có hơn 300 bài thi giống hệt nhau, khi báo chí đăng, Bộ cũng không có văn bản chỉ đạo trực tiếp dưới đó mà Sở tự xử lý. Tôi cho rằng, khi có tiêu cực, không nhất thiết phải chạy lên Bộ. Bản thân các ngành các cấp phải có trách nhiệm xử lý sai phạm. 

- VnExpress: Bộ trưởng đánh giá thế nào trước hiện tượng gần đây có rất nhiều đơn thư của giáo viên, học sinh tố cáo tiêu cực, cụ thể là trường hợp tại ĐH Thái Nguyên?

- Về ĐH Thái Nguyên, chúng tôi có nhận được đơn từ chức của Hiệu phó Đỗ Đình Hoà. Việc bổ nhiệm ông Hoà là quyền của giám đốc ĐH Thái Nguyên, không phải thẩm quyền của Bộ. Bộ đề nghị Ban giám hiệu, Đảng ủy ĐH Thái Nguyên phối hợp với ĐH Kinh tế và Quản trị Kinh doanh xem xét những tài liệu liên quan, giải quyết vấn đề trên tinh thần nếu có tiêu cực phải xử lý, nếu những người tố cáo tiêu cực đúng phải được bảo vệ. Trường đang xử lý việc này.

- TTXVN: Bộ trưởng đã đề xuất những biện pháp gì để chống tiêu cực và bệnh thành tích?

- Bệnh thành tích và tiêu cực có lâu nhưng đã đến lúc phải chọn là khâu cơ bản, làm mạnh để tạo chuyển biến. Thực tế vừa qua, sau khi chấm thử tốt nghiệp THPT, một số tỉnh có trao đổi với nhau xem tỉnh này đỗ bao nhiêu phần trăm, tỉnh kia bao nhiêu phần trăm để "điều chỉnh" cho khỏi lệch nhau. Nếu tiếp tục để tiêu cực thi cử kéo dài, không học mà có điểm cao nên học sinh không có động lực để học, thày cô không có động lực để cải tiến phương pháp giảng dạy.

Chống bệnh thành tích trong thi cử không phải vì ngành giáo dục mà chính vì lợi ích của học sinh và phụ huynh. Nếu các em có năng lực kém dù có bằng cũng không làm được gì, không có tương lai, lãng phí mười mấy năm phổ thông. Tôi tin rằng nếu có cuộc sinh hoạt rộng rãi, thì phụ huynh cũng hiểu, các em cũng hiểu. Tỉnh An Giang hoặc Cà Mau, từ nhiều năm nay thi nghiêm túc, điểm số của họ thấp, nhưng phụ huynh không kêu, Tỉnh ủy không phê bình mà còn khuyến khích.

- Đài Tiếng nói Việt Nam: Xin ông cho biết đến thời điểm này đã có thông tin gì về chỉ thị chống gian lận trong thi cử của Thủ tướng?

- Tuy chưa chính thức có văn bản nhưng đã 2 lần Thủ tướng đề cập đến vấn đề này đó là tại cuộc họp của Hội đồng quốc gia về giáo dục và buổi làm việc với Bộ GD&ĐT. Thủ tướng ủng hộ cuộc vận động của ngành.

Tháng 8, tôi và các thứ trưởng đã làm việc với lãnh đạo 22 tỉnh, thành trong cả nước để bàn về năm học mới, triển khai cuộc vận động. Băn khoăn của học sinh và phụ huynh là chọn tấm bằng hay năng lực để vào đời. Nhưng khi được phân tích rõ thì mọi người đồng tình, ủng hộ chủ trương của ngành.

- VnExpress: Trước cuộc họp này (31/8), Bộ trưởng và các thứ trưởng đã nghe Trung tâm tin học báo cáo về việc đối chiếu kết quả giữa kỳ thi tốt nghiệp THPT và ĐH. Khi nào thì Bộ công khai kết quả này để làm cơ sở chống tiêu cực?

- Bộ sẽ gửi điểm 6 môn thi tốt nghiệp THPT và điểm thi ĐH của từng tỉnh cho các địa phương để so sánh. Sau đó, Bộ sẽ gửi cho từng địa phương địa chỉ những Hội đồng thi có nghi vấn tiêu cực để địa phương đó xử lý.

Kết quả điểm thi tốt nghiệp phổ thông và ĐH cũng có mối quan hệ, nhưng chúng ta đừng nên quá cứng nhắc rằng chênh lệch giữa hai kỳ thi bao nhiêu là hợp lý, bao nhiêu là bất bình thường. Nên để từng địa phương rút ra bài học. Năm tới Bộ tiếp tục công bố để có cơ sở cho các địa phương đánh giá. Từng địa phương có nghi vấn sẽ tự giải quyết.

Tiến Dũng ghi