Đề nghị Quốc hội đổi mới việc bỏ phiếu tín nhiệm

Bỏ phiếu tín nhiệm các chức danh do Quốc hội bầu, phê chuẩn là chủ đề nóng nhất trong phiên thảo luận dự luật sửa đổi một số điều của Luật tổ chức Quốc hội, sáng nay. Nhiều ý kiến cho rằng, chỉ cần có 2 ý kiến, Thường vụ Quốc hội phải xem xét, tổ chức lấy ý kiến đại biểu về việc bỏ phiếu tín nhiệm.

Theo đại biểu Trần Công Kích, chỉ cần 2 đại biểu có văn bản hoặc kiến nghị trực tiếp trên hội trường về việc bỏ phiếu tín nhiệm một chức danh nào đó do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn thì Thường vụ Quốc hội cần xem xét, tổ chức lấy ý kiến đại biểu. Nếu có quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội tán thành thì Ủy ban thường vụ trình Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với chức danh đó.

Đề nghị của ông Kích nhận được tán đồng của nhiều đại biểu. Bà Nguyễn Thị Vân Lan lấy ví dụ vừa qua, dư luận, báo chí và bản thân đại biểu rất bức xúc về vụ PMU 18, đề nghị xem xét trách nhiệm của Bộ trưởng Giao thông Vận tải Đào Đình Bình. "Trong tình huống ấy, Thường vụ Quốc hội nên tổ chức lấy ý kiến bỏ phiếu tín nhiệm, chứ không nhất thiết phải có 20% tổng số đại biểu kiến nghị", bà Lan nói.

Theo Luật tổ chức Quốc hội hiện hành, Thường vụ chỉ xem xét trình Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ các chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn khi có kiến nghị của ít nhất 20% tổng số đại biểu Quốc hội hoặc kiến nghị của Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội. Từ khi luật có hiệu lực (1/1/2002) đến nay, quy định này chưa bao giờ được áp dụng vì khó vượt qua được tỷ lệ 20%.

Một vấn đề gây tranh cãi là tỷ lệ đại biểu Quốc hội chuyên trách bao nhiêu thì phù hợp. Theo quy định hiện hành, đại biểu chuyên trách ít nhất chiếm 25% tổng số đại biểu. Nhiều ý kiến cho rằng tỷ lệ 25% là quá ít, kiến nghị nâng lên 30-35%, thậm chí 40% để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của Quốc hội. Bà Nguyễn Thị Vân Lan ủng hộ ít nhất có 30% đại biểu chuyên trách và mỗi địa phương phải có 2 người.

Không ủng hộ quan điểm trên, ông Trần Công Kích cho rằng trước khi ấn định tỷ lệ phải tổ chức điều tra thực tế địa phương có đáp ứng đủ không và quan trọng phải làm rõ tiêu chuẩn, quyền và nghĩa vụ của đại biểu chuyên trách. "Nếu không làm rõ thì nói thật không ai muốn làm đại biểu chuyên trách vì góp ý thì địa phương không tiếp thu, đôi khi còn làm địa phương mếch lòng", ông Kích nói.

Đại biểu Phạm Quang Dự cho rằng, để đảm bảo đủ số lượng đại biểu chuyên trách thì phải có sự chuẩn bị nhân sự như đối với công tác nhân sự của đại hội Đảng, không nên để sát kỳ bầu cử mới chuẩn bị.

Ngoài vấn đề nêu trên, các đại biểu chuyên trách tiếp tục góp ý về việc tách Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Kinh tế - Ngân sách của Quốc hội.

Ngày mai, hội nghị đại biểu chuyên trách sẽ thảo luận về Dự luật công chứng.

Hồng Khánh