Đại biểu QH tranh cãi quyết liệt về điều kiện đình công

Công nhân Công ty Doanh Đức, BÌnh Dương, đình công. Ảnh: Tuổi Trẻ.

Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách sáng nay trở nên nóng bỏng với câu hỏi khi nào lao động được đình công. Phần lớn đại biểu thống nhất đình công xảy ra khi có tranh chấp lao động tập thể về quyền và lợi ích. Nhưng một luồng ý kiến lại cho rằng nên thu hẹp điều kiện, chỉ khi có tranh chấp về lợi ích.

Ban soạn thảo đưa ra hai loại tranh chấp, cũng là điều kiện để tổ chức đình công. Một là tranh chấp về quyền, lao động không được đình công, phải đưa ra tòa xét xử. Hai là tranh chấp về lợi ích thì thì sau khi thương lượng không thành, lao động được đình công.

Đại biểu Trần Hồng Việt thẳng thắn: "Việc phân chia thành hai loại tranh chấp chỉ phù hợp với nhà nghiên cứu, còn thực tiễn thì không thể". Lý do ông nêu ra là nhận thức pháp luật của cả lao động và chủ sử dụng còn thấp, công đoàn cơ sở yếu kém, việc giám sát, xử lý vi phạm pháp luật lao động còn bị buông lỏng. "Chưa có nước nào vi phạm pháp luật lao động nhiều như ở Việt Nam. Luật vì thế không thể bó hẹp điều kiện đình công, phải tôn trọng quyền tối thiểu của lao động", ông Việt nhấn mạnh.

Ý kiến này nhận được sự đồng tình của đại biểu Nguyễn Đức Dũng. "Quyền và lợi ích luôn gắn chặt chẽ với nhau, thực tế lao động rất khó phân biệt. Nếu muốn rạch ròi giữa hai loại ít nhất cũng 10-15 năm nữa, khi trình độ lao động được cải thiện", ông Dũng nói. Nguyên bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc cho rằng, trong nền kinh tế thị trường, trong bối cảnh hội nhập hiện nay, cơ quan quản lý nhà nước phải quen dần với đình công. "Đó là quyền tối thiểu của lao động, luật phải tạo thuận lợi tối đa, tại sao lại đòi hỏi rạch ròi giữa quyền và lợi ích", ông Lộc đặt vấn đề.

Đối ngược hoàn toàn với quan điểm trên, đại biểu Nguyễn Mạnh Cường lại ủng hộ lao động chỉ được đình công khi có tranh chấp về lợi ích, còn khi mâu thuẫn về quyền thì đưa ra tòa xét xử. "Tách bạch giữa hai loại có lợi cho cả lao động và chủ sử dụng. Hai bên buộc phải nắm rõ pháp luật, phải tìm hiểu về quyền và lợi ích của mình", ông Cường nói.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn Yểu đề nghị đại biểu cần suy nghĩ cho thấu đáo, bởi quy định này sẽ chi phối toàn bộ nội dung của dự luật sửa đổi một số điều của bộ luật lao động. Nghiêng về ủng hộ phương án tách bạch giữa quyền và lợi ích, ông Yểu nói: "Nếu cứ tranh chấp là đình công thì quá bất lợi cho môi trường đầu tư, bất lợi cho cả lao động".

Tiếp thu góp ý của đại biểu trong kỳ họp Quốc hội vừa qua, ban soạn thảo đã bổ sung thẩm quyền lãnh đạo đình công là công đoàn cơ sở và đại diện tập thể lao động. Quy định này sẽ khắc phục được bất hợp lý hiện nay là 85% doanh nghiệp dân doanh và 65% doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không có tổ chức công đoàn.

Dự luật sửa đổi một số điều của Bộ luật lao động sẽ được hoàn chỉnh và thông qua vào kỳ họp Quốc hội cuối năm.

Hồng Khánh