Cần sớm công khai việc giải ngân cứu trợ bão

Bà Nguyễn Thị Hoài Thu. Ảnh: P.V.

Trao đổi với VnExpress, sáng 9/8, Chủ nhiệm Uỷ ban các vấn đề xã hội Nguyễn Thị Hoài Thu tỏ ý bức xúc trước tình trạng tồn động hàng tỷ đồng cứu trợ nạn nhân bão Chanchu. Theo bà, nếu không đẩy nhanh tiến độ và công khai việc giải ngân cứu trợ thì dù địa phương không có dụng ý xấu, người ta cũng dễ nghi ngờ.

- Ba tháng sau bão Chanchu, các tỉnh vẫn tồn 29 tỷ đồng cứu trợ, trong khi ngư dân đang cần vốn để khôi phục sản xuất. Là người phụ trách các vấn đề xã hội của QH, bà nghĩ gì về vấn đề này?

- Đây là chuyện không bình thường và khó có thể chấp nhận. Với cương vị người quản lý, không phải có bao nhiêu tiền cứu trợ là anh vội vàng đưa hết. Tuy nhiên, địa phương phải lên kế hoạch phân loại để giúp người dân ngay, không thể để tình trạng chậm trễ 3 tháng nay.

Tôi có nghe thông tin là khi Mặt trận tổ quốc yêu cầu thống kế danh sách nạn nhân vị bão để cứu trợ thì địa phương làm báo cáo rất nhanh. Nhưng bây giờ, khi báo cáo tình hình giải ngân như thế nào thì địa phương chậm trễ hoặc không báo cáo. Như thế không được.

- Không chỉ đến đợt cứu trợ bão Chanchu mà nhiều vụ cứu trợ trước đây cũng giải ngân chậm, làm ảnh hưởng đến niềm tin của người dân. Theo bà, nguyên nhân chính là do đâu?

- Theo tôi, lãnh đạo các địa phương phải luôn sẵn sàng đối phó với thiên tai và có phương án cứu trợ hợp lý. Trong cơn bão Chanchu, có hàng trăm ngư dân bị chết và mất tích. Những ngư dân này là lao động chủ lực của các gia đình, do đó cần phải ưu tiên giúp ngay những gia đình đó. Đối tượng ưu tiên tiếp theo là những người may mắn trở về nhưng không còn phương tiện để sinh sống. 

- Nhiều ý kiến cho rằng, cần phải công khai minh bạch tiến độ giải ngân cứu trợ các vụ thiên tai. Quan điểm của bà thế nào?

- Những khoản chi từ ngân sách phải công khai, những khoản từ đóng góp của người dân để cứu trợ càng phải công khai hơn. Sau khi nhu cầu bức xúc của của gia đình nạn nhân như ăn, ở... được đáp ứng, địa phương cần phải công bố công khai là trong tổng số tiền cứu trợ nhận được, chúng tôi đã giải ngân như thế nào.

Những khoản tiền cứu trợ, không nằm trong ngân sách nhà nước, mình không công khai, minh bạch thì cho dù không có dụng ý xấu người ta cũng dễ nghi ngờ. Thí dụ nếu địa phương giữ tiền ở đó, ý định trang bị tàu thuyền, trả nợ ngân hàng cho ngư dân thì cũng phải thông báo sớm, công khai cho dân biết. 

Hiện nay, đang có tình trạng là số tiền cứu trợ thì ít nhưng kinh phí phục vụ việc cứu trợ rất tốn kém. Ví dụ như người ta không tin tưởng, người ta muốn đến tận nhà người bị nạn để trao quà, địa phương phải tổ chức đưa, đón, người cho quà mất thời gian, kinh phí đi lại. Nếu người ta tin tưởng tuyệt đối là cứu trợ sẽ đến tận tay người nhận đầy đủ, kịp thời thì họ sẽ thông qua tổ chức gửi tặng

- Vừa qua, báo chí phản ánh tình trạng phân bổ cứu trợ thiếu công bằng, linh hoạt, dẫn tới tình trạng hài ước là có gia đình nhận được tới 400 kg sữa. Bà nghĩ sao về vấn đề này?

- Địa phương cần nhạy bén, chứ không nên cứng nhắc là người ta cho hộ A sữa thì chuyển tất cả sữa cho họ. Theo tôi, trường hợp tổ chức, cá nhân chuyển hàng cứu trợ đến tận tay người nhận thì thôi. Nếu người ta chuyển hàng cứu trợ qua một tổ chức thì tổ chức đó phải lập ngay một hội đồng để phân chia công bằng.

Người ta cho sữa nhiều, nhưng nhu cầu cấp thiết của người dân là gạo thì nên linh hoạt chuyển đổi một phần sữa sang gạo. Đất nước mình đâu có thiếu gạo để chuyển đổi. Còn khoản sữa của hộ đó thì chia cho những người già, trẻ em những gia đình bị nạn khác chưa có. Nếu cho 400 kg sữa thì người ta cũng không biết dùng thế nào, bán thế nào.

Việt Anh thực hiện