Du lịch VN vẫn loay hoay ở giai đoạn tập dượt

Tại buổi làm việc với UBND TP HCM sáng nay, nhiều nhà quản lý du lịch nước ngoài đang kinh doanh khách sạn trên địa bàn thành phố cho rằng, VN có nhiều địa điểm đẹp, văn hóa đa dạng, lịch sử phong phú... nhưng ngành du lịch lại đang tự trói mình bằng những cơ chế, tư duy manh mún.  

Du lịch VN có tiềm năng nhưng chưa tận dụng được lợi thế của mình và tạo ra những đặc trưng khác biệt so với các quốc gia kinh doanh ngành công nghiệp không khói khác trong khu vực. Tổng giám đốc khách sạn Renaissance Riverside Sài Gòn Albert Kaindlbauer lấy ví dụ, TP HCM có rất nhiều kiến trúc đẹp thời Pháp nhưng không được thành phố tận dụng để khai thác du lịch. 

Sự thiếu quy hoạch kiến trúc của thành phố cũng khiến nhiều kiến trúc cổ đã bị xóa sổ hoặc được chỉnh sửa lại bằng những kiểu nhà hiện đại nhưng lộn xộn, thậm chí nhếch nhác, gây phản cảm đối với khách du lịch. "Một dòng sông đẹp như sông Sài Gòn rất đặc biệt đối với một đô thị nhưng TP HCM chưa khai thác hết thế mạnh du lịch của nó", ông Albert Kaindlbauer nói.

Vị Tổng giám đốc của khách sạn 5 sao nằm ngay trên bờ sông Sài Gòn này đề nghị thành phố hãy lùi các tòa nhà cao tầng vào trong, cách bờ sông ít nhất 200 m. Từ đó khai thác bờ sông thành những điểm văn hóa, ẩm thực đặc trưng để khách có thể thưởng thức vẻ đẹp trên nhiều khía cạnh.

Nhiều nhà quản lý kinh doanh du lịch "nóng" với phát triển ngành công nghiệp không khói VN. Ảnh: P.A.

Mak Djalali, Tổng giám đốc khách sạn New World thì cho rằng, loại hình du lịch hội nghị, khuyến thưởng, triển lãm (MICE) rất phù hợp để phát triển ở VN. Tuy nhiên loại hình này đang gặp nhiều hạn chế về không gian, địa điểm, sự phối hợp giữa các đơn vị du lịch khác như vận tải, vận chuyển, hàng không... Đặc biệt là sự thiếu vắng một trung tâm triển lãm, hội nghị du lịch có sức chứa lớn để xúc tiến MICE. Hiện các cuộc hội nghị có lượng khách tham gia vượt 500 người rất khó mà tìm được địa điểm tổ chức ở VN.

3 giờ đồng hồ làm việc, có đến 40 ý kiến của các nhà quản lý du lịch tại TP HCM phản ánh đến Tổng Cục du lịch, UBND TP HCM.

Có những cái vướng mà "biết rồi khổ lắm nói mãi" như thủ tục visa nhập cảnh khó khăn, loại hình du lịch đơn điệu nên hiếm có du khách quay trở lại lần hai... Có cái khó mà chính cơ quan quản lý nhà nước đã dựng lên rào đối với doanh nghiệp kinh doanh du lịch, như quy định các điểm vui chơi giải trí đóng cửa trước 24h, khiến khách có nhu cầu vui chơi phải buồn hiu. Các nhà kinh doanh du lịch cho rằng, nếu không thay đổi sớm hơn, thật khó để mời du khách vào VN chứ chưa nói đến việc kéo họ trở lại.  

Tư duy làm du lịch "ăn sẵn"

Vụ trưởng Lữ hành Tổng Cục du lịch Vũ Thế Bình thừa nhận VN hiện chỉ mới quan tâm đến việc khai thác các điểm du lịch có sẵn, "hưởng" ngay chứ chưa chú trọng đầu tư xây dựng phát triển du lịch một cách bền vững. Ngân sách ít ỏi cũng là lý do khiến ngành du lịch khó có thể phát triển sánh vai với các cường quốc du lịch trong khu vực như Thái Lan, Singapore...

Trong khi Thái Lan năm ngoái đã dành 158 tỷ bath, tương đương 65 tỷ đồng, cho công tác quảng bá, xúc tiến thương mại, phát triển du lịch của đất nước chùa tháp, thì ngân sách VN dành cho hoạt động tương tự trong 5 năm 2000-2005 là 100 tỷ đồng. Kế hoạch ngân sách cho 5 năm tới đến 2010 vừa được Chính phủ phê duyệt cũng chỉ ở mức 117 tỷ đồng, rất khó để đầu tư phát triển chiều sâu cũng như rộng ngành du lịch theo xu thế hội nhập kinh tế thế giới.

"Tính chuyên nghiệp của ngành du lịch VN do vậy còn yếu, thiếu và chỉ mới loay hoay ở giai đoạn tập dượt, nhưng tập quá chậm", ông Bình nhận xét.

Ông Bình thừa nhận, Tổng cục cũng không thể nắm được bản thân các doanh nghiệp cũng như chính quyền địa phương bỏ tiền ra để đầu tư, quảng bá riêng mỗi năm là bao nhiêu nhưng chắc chắc là có. Song ông Bình phản đối thông tin được các phương tiện thông tin đại chúng trong nước đưa là chỉ có 5-10% du khách nước ngoài quay lại VN lần 2.

Theo ông Bình, một cuộc điều tra 2 năm qua do Tổng Cục du lịch phối hợp với Tổng Cục thống kê cho thấy, lượng khách nước ngoài quay lại VN đạt tỷ lệ đến 32,1%, trong đó khách đi bằng đường hàng không đạt 35,3% và đường bộ là 30,5%. Con số này, ông Bình cho rằng chứng tỏ sự nỗ lực phát triển không ngừng của ngành du lịch trong nước, mặc dù có hơi chậm.  

Thế nhưng đối với nhiều du khách nước ngoài, du lịch VN có phát triển về quy mô, hệ thống nhà nghỉ, khách sạn hiện đại so với trước, nhưng vô hình trung đã làm mất đi vẻ hoang sơ, thanh khiết của phong cảnh vốn là thế mạnh của VN. Philippe Coqueblanche, khách du lịch Pháp vừa mới quay lại các bãi biển Nha Trang, Phan Thiết... lần thứ 2 sau 4 năm, bức xúc: "Nếu các bờ biển bị khai thác quá mức đến băm nát vụn ra như hiện nay thì không còn sức hấp dẫn khách nước ngoài nữa".

Phan Anh