'Cần tuyên thệ tại Quốc hội trước khi nhậm chức'

Ông Phạm Thế Duyệt. Ảnh: A.T.

"Những người được giới thiệu vào vị trí chủ chốt cần phát biểu trước Quốc hội về trách nhiệm cá nhân nếu được giao nhiệm vụ. Đây cũng là cơ sở để cử tri giám sát người trúng cử đã hứa và thực hiện lời hứa như thế nào", Đại biểu Phạm Thế Duyệt, Chủ tịch Ủy ban TƯ MTTQ Việt Nam trao đổi với VnExpress.

- Tại kỳ họp này, một số ý kiến đề nghị những người được giới thiệu vào vị trí nhân sự chủ chốt phải báo cáo cương lĩnh hành động trước Quốc hội. Quan điểm của ông thế nào?

- Tôi cho rằng những người được giao nhiệm vụ không thể chỉ hứa chung chung mà nên suy nghĩ về trách nhiệm cá nhân nếu được giao. Hành động này có thể được xem như lời tuyên thệ, lời hứa trước khi nhậm chức. Những người được giới thiệu, bên cạnh vinh dự cũng sẽ thấy trách nhiệm lớn lao của mình. Việc giành thời gian để họ phát biểu càng nâng cao ý thức trách nhiệm với trọng trách được giao trước đất nước, trước nhân dân. Đây cũng là cơ sở để cử tri giám sát người trúng cử đã hứa và thực hiện lời hứa như thế nào.

 - Ông nghĩ gì trước ý kiến nên có ít nhất 2 ứng cứ viên cho mỗi vị trí nhân sự cấp cao?

- Trong thực tế, có những vị trí rất dễ nhận được sự nhất trí cao dù chỉ với 1 người. Trường hợp các ứng cử viên tương đương nhau, tôi không loại trừ việc cần giới thiệu 2 hay 3 người để xem xét, đảm bảo tính toàn diện. Tuy nhiên, tôi không ưa chủ nghĩa hình thức, đâu phải cứ nhất nhất đưa 2 ứng cử viên thì mới là dân chủ, thì mới chọn được người tốt.

- Nhưng thưa ông, năm 1988, có 2 ứng cử viên được đưa ra Quốc hội bầu vào vị trí Chủ tịch Hội đồng bộ trưởng (nay là Thủ tướng). Tại sao tiền lệ đó không được áp dụng trong những nhiệm kỳ gần đây?

- Nếu đề xuất nhân sự của Đảng khớp với ý kiến của các đại biểu thì rất thuận lợi. Nếu Đảng dự kiến nhân sự, nhưng khi ra tập thể thảo luận, thấy có ý kiến xác đáng, sắc xảo, rõ hơn thì cấp uỷ Đảng tiếp thu. Từ trước đến nay, những ứng viên được giới thiệu đều do tập thể tín nhiệm cử ra. Thực sự họ cũng phải được Đảng, được tập thể tin cậy, "chọn mặt gửi vàng" thì mới có thể gánh vác, hoàn thành nhiệm vụ.

- Theo nguyên tắc thì các đại biểu có quyền đề cử chức danh chủ chốt như Thủ tướng, nhưng tại sao thời gian qua rất ít khi đại biểu phát huy quyền này?

- Tôi không nghĩ là đại biểu không dám đề xuất, mà vấn đề là người ta đồng thuận với sự giới thiệu của Đảng. Đảng lãnh đạo thì Đảng có quyền lựa chọn cán bộ ưu tú nhất để đề nghị Quốc hội xem xét. Quyết định cuối cùng về nhân sự vẫn là của Quốc hội thông qua lá phiếu kín.

- Nhưng thưa ông, thực tế là cơ hội cho những người tự ứng cử không cao?

- Đó cũng là điều mà chúng ta phải suy nghĩ. Cần xem xét về cách làm thế nào để tăng tính mạnh dạn. Tuy nhiên, thực tế Việt Nam không giống như các quốc gia đa Đảng, nên không có chuyện phải tranh giành.

- Trong nhân sự Chính phủ nhiệm kỳ tới, có quan điểm có 1 phó thủ tướng phụ trách chống tham nhũng. Ông nghĩ thế nào?

- Đây là một điều tốt vì sẽ có một người chuyên trách về công tác chống tham nhũng, trợ giúp Thủ tướng. Nhưng tôi cho rằng Thủ tướng vẫn là người quyết định, chịu trách nhiệm chính. Trách nhiệm cá nhân của Thủ tướng vẫn phải rõ ràng.

Việt Anh thực hiện