Doanh nghiệp xuất khẩu lao động chạy đua mở trường nghề

Ít nhất cần 10 tỷ đồng cho một trường dạy nghề, vốn thu hồi chậm, chiêu sinh không đủ cầm chắc lỗ..., thế nhưng nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao động đang quyết tâm mở trường đào tạo nghề. Đây được coi là cuộc đua tranh quyết liệt nhằm hốt những đơn đặt hàng lớn của các thị trường lao động.

Đầu xuân này, không chỉ dạy ngoại ngữ và giáo dục định hướng, Trung tâm dịch vụ du lịch và cung ứng lao động OSC Việt Nam bắt đầu chiêu sinh dạy các nghề may, cơ khí, điện tử, xây dựng, khách sạn tại cơ sở mới ở thị trấn Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Trên lô đất 8 ha, trung tâm đào tạo ngoại ngữ và giáo dục định hướng xuất khẩu lao động OSC - Việt Hàn khép kín với 1 nhà xưởng, 2 giảng đường, 3 dãy nhà nội trú, 1 căng tin và 1 bếp ăn. Giám đốc Ngô Văn Thu cho hay, với công suất đào tạo 1.000 người, OSC phấn đấu năm nay xuất khẩu 3.000 lao động có tay nghề sang các nước Malaysia, Trung Đông, Hàn Quốc và Australia.

Không riêng gì OSC, từ tháng 5/2005, Công ty Cổ phần cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại Sông Đà (Simco) cũng đưa vào hoạt động Trung tâm đào tạo và giáo dục định hướng xuất khẩu lao động (huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây). Chủ tịch Hội đồng quản trị Chu Minh Tuấn cho biết, ngoài mục tiêu xuất khẩu 2.500 lao động sang Hàn Quốc, Malaysia, Đài Loan năm nay, Simco phấn đấu sẽ nâng cấp trung tâm thành Trường đào tạo lao động xuất khẩu, quy mô 600-700 người/khóa.

Sau 2-3 tháng được giáo dục định hướng, lao động của OSC chuẩn bị rời trung tâm đóng tại Hưng Yên, lên đường sang Malaysia. Ảnh: N.T.

Công ty Cổ phần thương mại Châu Hưng cũng vừa chấm dứt giai đoạn thuê mặt bằng đào tạo lao động xuất khẩu, chuyển sang cơ ngơi mới rộng 2,8 ha tại xã Trưng Trắc, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Công ty cung ứng nhân lực quốc tế và thương mại (Sona) thì đang thúc đẩy khâu giải phóng mặt bằng 4 ha đất ở tỉnh Vĩnh Phúc, chuẩn bị xây dựng trường đạo tạo lao động xuất khẩu. Dự kiến, trường sẽ liên kết với đối tác nước ngoài, đủ khả năng đào tạo 1.000 lao động một năm cho cả xuất khẩu và trong nước.

Xu hướng doanh nghiệp xuất khẩu lao động đua nhau đầu tư xây trường nghề bắt đầu khoảng 2 năm nay. Ông Nguyễn Xuân An, Phó chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu lao động cho biết, hiện cả nước có hơn 20 trong tổng số 150 doanh nghiệp đã sở hữu những cơ ngơi trường nghề bề thế, tập trung ở các tỉnh ven Hà Nội và TP HCM. Số còn lại cũng rất muốn có trường nghề riêng, nhưng không dễ gì xin được đất và quan trọng nhất là không đủ khả năng bỏ ra ít nhất 10 tỷ đồng. Trong khi đó, thu hồi vốn từ đào tạo nghề rất chậm, thậm chí nếu không chiêu sinh đủ so với thiết kế thì còn bị lỗ.

Tuy nhiên, cái đích mà doanh nghiệp nhắm tới khi xây trường nghề là chủ động được nguồn lao động có kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu đa dạng và ngày càng khó tính của đối tác nước ngoài. Sau 15 năm doanh nghiệp được phép xuất khẩu lao động, đến nay, nguồn nhân lực có tay nghề rất hạn chế, ngay cả lao động phổ thông cũng khó tìm. Các công ty phải lùng sục tận miền núi, đến nơi xa xôi nhất.

Việc lấy lao động từ các trường nghề sẵn có hoặc liên kết với các trường để đào tạo cũng không dễ. Nhiều học sinh rất muốn đi, nhưng khi nói đến khoản lệ phí phải nộp thì e ngại. Hơn nữa, làm theo cách này, doanh nghiệp bị động, có thể bỏ lỡ nhiều đơn hàng giá trị.

Ông Đoàn Đại Thành, Phó giám đốc Sona, cho rằng một lý do quan trọng khiến các công ty lao vào cuộc đua xây trường nghề là nhu cầu của đối tác nước ngoài. "Đối tác thường sang thăm dò năng lực của doanh nghiệp cung ứng lao động trước khi ký hợp đồng. Doanh nghiệp nào cũng muốn thể hiện năng lực của mình và thuyết phục nhất là phải chứng minh cho họ thấy cơ ngơi trường nghề bề thế, quy trình đào tạo học viên thật bài bản, chất lượng", ông Thành nói.

Lý do cuối cùng, song lại quan trọng nhất, đó chính là chủ trương của nhà nước trong việc siết chặt doanh nghiệp xuất khẩu lao động, chỉ để lại những đơn vị mạnh, đủ khả năng cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài. Điều này được thể hiện rất rõ trong nghị quyết kỳ họp Quốc hội cuối năm 2005, và trong dự thảo Luật đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, sẽ trình Chính phủ vào tháng 2 này. Vì thế, cuộc đua này được cả Cục Quản lý lao động ngoài nước, Hiệp hội xuất khẩu lao động và người lao động ủng hộ.

Như Trang