Tranh cãi quanh đề án xây nhà cho người thu nhập thấp

Công nhân viên chức sẽ được mua nhà giá thấp. Ảnh: A.T.

Mặc dù đề án phát triển nhà ở xã hội sẽ được triển khai ngay tại Hà Nội và TP HCM trong năm 2006, song nội dung này vẫn gây nhiều tranh cãi tại cuộc hội thảo về mô hình và quản lý nhà tại Hà Nội ngày 12/1.

Theo đề án, khi thuê mua, người ở phải trả trước 20% giá trị căn hộ và trả tiền thuê hằng tháng trong khoảng 15 năm, sau đó căn hộ được sang tên cho chủ nhân. Từ thời điểm này, nếu chuyển nhượng, chủ nhà phải bán cho đơn vị quản lý nhà. Trong trường hợp đơn vị này không mua mới được bán ra thị trường. Theo Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An Nguyễn Công Tùng, khi người dân được chính thức đứng tên chủ sở hữu thì họ có quyền bán thoải mái ra thị trường chứ không thể bó họ bằng quy định phải ưu tiên bán cho đơn vị quản lý. Cơ chế quản lý nhà ở này là biểu hiện của sự bao cấp. "Đó là sự phi lý, tước bỏ quyền chuyển nhượng chính đáng của người dân", ông nói.

Từ góc độ khác, ông Trần Ngọc Hùng, Tổng thư ký hội xây dựng Việt Nam, nêu ý kiến, không nên áp dụng quy định chỉ người khó khăn về nhà ở mới được phép định cư tại khu nhà mà trước đó họ đã đủ tiêu chuẩn xét duyệt thuê mua. "Có những người lúc trước khó khăn về nhà ở song sau này có thu nhập cao hơn thì tại sao lại tước bỏ quyền ở lại căn hộ đó của họ", ông Hùng lập luận.

Liên quan đến tiêu chí thu nhập thấp, khó khăn về nhà ở, ông Trịnh Huy Thục, Cục quản lý nhà - cơ quan soạn thảo đề án, cho rằng, các tỉnh, thành phải căn cứ tình hình thực tế để đưa ra tiêu chí cụ thể, vì các địa bàn khác nhau sẽ có mức sống khác nhau.

Không đồng tình với đề nghị này, ông Nguyễn Đăng Bình, Phó giám đốc Sở Tài nguyên môi trường và Nhà đất Hà Nội, lại cho rằng, tiêu chí phải được cơ quan trung ương thống nhất. Ông cho biết, hiện Hà Nội không xác định được người khó khăn về nhà ở nên đã áp dụng chuẩn nghèo để xét duyệt tại một số dự án vừa qua.

Mối quan tâm khác là việc huy động vốn để phát triển quỹ nhà ở xã hội. Cục trưởng Cục quản lý nhà khẳng định, theo luật định, khi giao quỹ đất ở cho phát triển nhà ở thương mại thì địa phương có thể yêu cầu phải trích ra một tỷ lệ nhất định để phát triển quỹ nhà ở xã hội. Ngoài ra, bất cứ nhà đầu tư nào cũng phải được miễn giảm các loại thuế ở khung ưu đãi nhất.

Đồng tình với quan điểm này, Phó giám đốc Sở Tài nguyên môi trường và Nhà đất Hà Nội nêu thực tế, những dự án xây nhà cho người nghèo được miễn giảm không đáng kể nên rất khó kêu gọi doanh nghiệp đầu tư. Theo ông, cần huy động vốn đầu tư phát triển nhà từ ngân sách nhà nước. "Không chỉ ưu đãi về thuế, địa phương cần phải đầu tư hạ tầng xã hội, chứ không thể phó mặc cho doanh nghiệp", ông Bình đề xuất.

Đoàn Loan