Cần có cơ chế bảo vệ người tố cáo tham nhũng

Sáng 15/7, tại buổi tọa đàm dự thảo luật phòng chống tham nhũng tổ chức tại Hà Nội, ông Hakan, chuyên gia người Thụy Điển về phòng chống tham nhũng cho rằng, trong lĩnh vực này phải chấp nhận đơn thư nặc danh và cần có cơ chế bảo vệ người tố cáo.

Đại diện một tờ báo ở Hà Nội phản ánh có đến 60% đơn thư nặc danh khiếu nại tố cáo liên quan đến tham nhũng gửi tới toà soạn là đúng sự thật. Tuy nhiên, Luật khiếu nại tố cáo của Việt Nam không chấp nhận đơn thư nặc danh. Điều này dẫn đến việc lúng túng trong xử lý đơn thư, cũng như làm giảm hiệu quả của phòng chống tội phạm tham nhũng.

Từ thực tế này, ông Hakan phân tích, người tố cáo tham nhũng thường sợ bị làm hại, hoặc không muốn tham gia vào quá trình tố tụng phức tạp nên đã giấu tung tích. "Tuy nhiên, chấp nhận đơn thư nặc danh sẽ có thể dẫn đến một số người lợi dụng để bôi nhọ tên tuổi của người có chức, có quyền. Để hạn chế tiêu cực này cần có sự điều tra của cơ quan kiểm sát", ông nói.

Theo ông, một trong những yếu tố khiến Thuỵ Điển chống tham nhũng thành công là tôn trọng quyền được tiếp cận thông tin của người dân. Tất cả công dân Thụy Điển và ngoại kiều có thể gõ cửa cơ quan công quyền, yêu cầu được cung cấp mọi văn bản, trừ tài liệu mật. Nếu là tài liệu mật, cơ quan công quyền phải có văn bản giải thích. "Người dân muốn xem hóa đơn trong chuyến công tác của tôi, một công chức nhà nước, đều có thể được", ông Hakan đưa ra ví dụ.

Từng làm việc trong cơ quan phòng chống tham nhũng của Thụy Điển, cũng như đã tham gia xây dựng công ước quốc tế về lĩnh vực này, đóng góp ý kiến cho dự luật Phòng chống tham nhũng của Việt Nam, ông Hakan ủng hộ việc kê khai tài sản của công chức, vợ con họ và công khai bản kê khai này, nhưng theo ông, ban soạn thảo phải đạt được sự cân bằng giữa đấu tranh phòng chống tham nhũng với bảo vệ bí mật đời tư của người kê khai. Đây cũng chính là điều băn khoăn của ban soạn thảo khi cân nhắc việc nên hay không nên công khai kết quả kê khai tài sản.

Riêng về ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng, nhiều ý kiến cho rằng, ban chỉ đạo chỉ hoạch định chính sách, mà không nên can thiệp vào quá trình điều tra, xử lý từng vụ án tham nhũng.

Như Trang