Nhiều kiểu lừa trong tiếp thị gas

Khó kiểm soát các đại lý gas lậu. Ảnh: Anh Tuấn

"Nhân viên tiếp thị gas dọa van và đường ống bị dò gỉ khiến chúng tôi phải nhờ họ thay dây với giá 40.000 đồng. Còn nhà bên cạnh cho họ mang bếp về sửa chữa rồi mất hút", chị Hải, ngõ 165, phố chợ Khâm Thiên (Hà Nội), cho biết.

Chị Hải bức xúc, cứ vài tuần, lại có nhân viên tiếp thị mời chào dùng gas kèm quà tặng. Song khi gọi gas thì lại hết khuyến mại. Có lần một nhân viên tiếp thị làm hỏng van bếp gas và buộc gia đình phải nhờ họ thay mới, mà trước đó bếp vẫn sử dụng bình thường. "Nếu người lớn ở nhà thì cản được dân tiếp thị vào nhà chứ người già, trẻ nhỏ thì dễ bị họ lừa lắm", chị Hải nói. 

Lừa bằng quà gia dụng và gas giá rẻ 

"Cửa hàng gas của em mới mở gần đây, chúng em có đợt khuyến mại tặng chảo, nước rửa bát khi đổi bình gas", cậu tiếp thị mời chào. Không đợi chủ nhà cho phép, cậu lao xuống bếp, xé tờ đề can in số điện thoại, tên cửa hàng cũ và lấp lên bằng tờ quảng cáo mới của cửa hàng mình.

Theo số điện thoại 8.6881.. VnExpress tìm đến địa chỉ được coi là Công ty gas và bếp gas Gia Hùng. Đó là một cửa hàng rộng khoảng 20 m2 ở ngõ Văn Chương, quận Đống Đa. Căn phòng chất đầy bình gas đủ màu sắc, phía cuối là chỗ nấu ăn của gia chủ. Đặc biệt là không chỉ mang nhãn hiệu Gia Hùng, nhân viên ở đây còn cho biết, cơ sở còn có tên Quốc Đạt, Trung Thành. Khi được hỏi, tại sao cửa hàng có nhiều tên vậy, cô bán hàng chỉ... cười trừ.

Trên tờ quảng cáo tặng quà khi mua gas của Gia Hùng ghi: "Được sự tài trợ của Tổng công ty gas Việt Nam, công ty gas Gia Hùng mở chương trình tặng quà đặc biệt...", song trên thực tế không có đơn vị nào có tên Tổng Công ty Gas Việt Nam. Và sản phẩm gas của Gia Hùng thực chất là của Công ty đầu tư xây dựng Hà Nội mang tên Hanoi gas. Còn chiếc chảo "đa năng" được tặng kèm thì là chiếc chảo nhôm, có giá 10.000 đồng. Theo cô nhân viên, cơ sở là "tổng đại lý" của nhiều hãng gas nên họ có quyền nhập các loại, với giá cả khác nhau. "Giá gas của chúng em thường rẻ hơn các công ty khác 5.000-10.000 đồng, lấy nhiều giảm thêm 5.000 đồng nữa. Ngoài ra, còn được tặng chảo đa năng", cô đon đả. Song trả lời câu hỏi vì sao cửa hàng bán giá rẻ thậm chí thấp hơn giá gas của các công ty thì cô chỉ cười cho rằng đó là bí quyết kinh doanh của cửa hàng.

Chị Thu Giang ở đường Hoàng Văn Thái kể, một lần gia đình thấy tờ rơi tiếp thị gas giá rẻ cũng gọi thử, nhưng sau khi dùng thấy chất lượng gas rất kém, và thời gian dùng cũng ít hơn hẳn so với loại gas của Petrolimex mà gia đình cô vẫn thường dùng. Kiểm tra, cô phát hiện ra trên bình gas đang dùng, nhân viên cửa hàng đã cố tình dán đề can in chữ Petrolimex đè lên chữ G.L in trên vỏ bình.

Theo cô nhân viên của Gia Hùng, hầu hết cửa hàng ăn uống lớn nhỏ và nhiều nhà dân ở khu vực Văn Chương, Khâm Thiên đều lấy gas ở cơ sở này vì... giá rẻ.

Cách cửa hàng gas này chỉ 10 m là một cở sở mang tên Thủy Tiên được giới thiệu là đại lý chính hãng của Petrolimex, song phần nửa diện tích trưng bày các loại bình gas đủ màu, được dán đề can mang tên Bảo Tín.

Các loại van bình trôi nổi trên thị trường.

Để khách yên tâm, ông chủ cửa hàng cho xem danh mục các đại lý của Petrolimex và giấy chứng nhận bảo hiểm của hãng này. Song thực chất, chỉ những bình gas mang tên Thuỷ Tiên và vỏ bình của Petrolimex mới được hãng này bảo hiểm. "Để phục vụ nhu cầu của nhiều người nên cửa hàng bán đa dạng loại gas", ông chủ cửa hàng Bảo Tín giải thích

Kiểu kinh doanh lập lờ này thực chất nhằm qua mặt cơ quan chức năng, cũng như dễ dàng lừa gạt người tiêu dùng. Khi một nhãn hiệu bị tẩy chay, cơ sở vẫn còn vài tên tuổi để tiếp tục tiếp thị. Còn khi cơ quan chức năng kiểm tra, họ trình giấy phép và có bảo hiểm của đại lý chính hãng.

Các cơ quan chức năng bất lực

Theo ông Vũ Long, Giám đốc kinh doanh Shell gas, thị trường gas đang diễn biến rất phức tạp. Không chỉ mạng lưới đại lý của công ty lớn, còn nhiều hàng tư nhân kinh doanh nhiều cấp, đến giai đoạn cuối, thì không ai biết, gas trong bình có nguồn gốc ở đâu. Họ sử dụng gas giá thấp sang nạp vào các bình của chính hãng để bán kiếm lời. Ngoài ra, họ còn dùng van, dây rẻ tiền trôi nổi, rất dễ bị cháy nổ. "Với những bình gas mang tên Shell song khi có sự cố, xác định được khí gas hay các phụ kiện khác không đồng bộ, thì người tiêu dùng không đủ điều kiện được bảo hiểm", ông Long nói.

Không chỉ người tiêu dùng thiệt hại, gas tư nhân cạnh tranh không lành mạnh còn gây thua thiệt cho các hãng lớn. Theo ông Long, khi có sự cố, đập vào mắt người dân là sản phẩm gas của hãng đó do có nhãn hiệu chứ không ai biết chất lượng gas ra sao. Theo thống kê, sản lượng tụt giảm các các hãng gas lớn tại thị trường phía Bắc 10-15% hằng tháng.

"Chúng tôi muốn ngăn chặn tình trạng này song cảm thấy bất lực, vì các cơ quan quản lý chưa hợp tác chặt chẽ", ông Long nói.

Ông Lê Phi Hùng, Đội tham mưu, Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Hà Nội, nhận xét, thị trường gas ngày càng khó kiểm soát, gas trôi nổi qua nhiều kênh phân phối. Trong khi đó, hệ thống tiêu chuẩn có nhiều bất cập như thiết bị gas, đường ống, van chưa có quy định thế nào là an toàn. Ai là người kiểm tra, ai phát hiện sản phẩm kém chất lượng chưa được làm rõ. Thực tế là bình gas du lịch chưa có doanh nghiệp nào triết nạp chính thống nên các cơ sở bùng phát kinh doanh loại gas này. Trong khi nguy cơ cháy nổ từ sang triết gas du lịch là rất lớn.

Không chỉ kinh doanh gian lận, các cửa hàng gas còn ở sát nhau trong khu vực dân cư, nên nguy cơ cháy nổ rất lớn, như riêng phường Văn Chương đã có gần 10 cửa hàng kinh doanh gas chỉ trong bán kính khoảng 500 m. Theo ông Nguyễn Văn Tố, Trưởng công an phường Văn Chương, các cửa hàng gas gần nhau, không đủ điều kiện về diện tích (20 m2), và thoát hiểm như vậy vẫn tồn tại vì được cấp phép kinh doanh đã lâu. "Công an chỉ biết kiểm tra và phạt hành chính, yêu cầu chuyển bình gas đi nơi khác. Song sau khi phạt, họ lại tái diễn. Theo tôi, đơn vị cấp phép cần khảo sát và đưa gas ra xa khu dân cư", ông Tố nói.

Nhiều ý kiến khác cho rằng, cần có quy định rõ ràng hơn trong quản lý, kinh doanh gas, cũng như chế tài xử lý mạnh hơn mới đủ ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại. Ngoài ra, người tiêu dùng cũng phải tự bảo vệ mình bằng cách kiểm tra kỹ trước khi lựa chọn.

Đoàn Loan