'Tân trang' thực phẩm

Một "sạp" bán cá ở chợ chiều gần cầu Bình Lợi.

Để làm tươi thực phẩm, các tiểu thương mua bột hóa chất có bán sẵn ở khu Chợ Lớn (TP HCM) về, ngâm 10-15 phút là khử được mùi hôi, làm trắng, làm cứng.

Khác với các loại thực phẩm giá rẻ bị ôi, thiu, bám đầy ruồi nhặng bán ở các khu lao động, chợ nghèo cho công nhân, các loại thực phẩm ở chợ chiều khu vực Tôn Thất Đạm, An Đông, Bà Chiểu, Phạm Văn Hai... lúc nào cũng tươi rói, không bốc mùi, luôn được bán với giá cao hơn chợ ban ngày 3- l0 nghìn đồng/kg.

19h, ghé chợ, nhìn những khay cá, mực, bò còn đỏ au, rờ tay mát lạnh, cứ ngỡ người bán phải vất vả lắm mới bảo quản được hàng giữa thời tiết oi nóng kéo dài từ sáng đến chiều.

Thực tế bà Hồng, ngụ tại quận10, TP HCM, kể: “Có lần, nhà có tiệc, tôi ghé sạp quen chợ Cũ (chợ Tôn Thất Đạm, quận1). Nhìn từng con mực căng bóng và được lột da sạch trắng nõn, trả giá xong tôi đứng chờ người bán làm sạch.

Thật bất ngờ khi người bán lôi từ trong thùng đá ra cả chục ký mực tươi, nhưng bèo nhèo sũng nước và mùi khá nặng. Người bán lấy thứ bột gì đó, chà lên con mực và “giặt” như kiểu mình vò quần áo, chỉ vài phút thôi, con mực trở nên tươi và căng bóng giống y những con đang bày trên khay”.

13h, bà Tuyết, ngụ tại quận Bình Thạnh ghé nhà người bạn ở bên hông chợ Bà Chiểu, tình cờ chứng kiến “quy trình” tân trang cá của một chủ sạp cách đó 3 m. Toàn bộ cá khứa đã cắt lát, cá nguyên con bán chợ sáng còn dư cho vào thau nước lớn, rửa sạch, để ráo nước. Người bán hứng một thau nước nhỏ chừng 10 lít hòa vào 3 muỗng canh bột (sau đó bà Tuyết được biết chất bột đó là phân urê trộn với hàn the), đổ toàn bộ chỗ cá vào ngâm chừng 10 phút, cá cứng lại như còn tươi. Nhờ vậy mà bất chấp mưa, nắng, bụi đường..., cá vẫn giữ được độ cứng cho đến tận chiều tối.

So với kiểu tân trang thủ công thịt, cá ươn tại các chợ (cá cắt khúc, ngâm đá trộn với huyết tươi cho có màu đỏ hoặc phết hàn the trộn với huyết lên bề mặt thịt) thì kỹ thuật làm tươi thực phẩm để bán giá cao lại tinh vi và tốn kém hơn nhiều.

Một người bán thịt bò có kinh nghiệm hơn 15 năm ở chợ Hoàng Hoa Thám tiết lộ: “Để thịt có màu tươi, nhúng thịt vào một thau nước có pha hàn the, ngâm chừng 5 phút, thịt bò sẽ có sắc đỏ, sau đó phết lớp mỏng huyết lên bề mặt thịt rồi để vào ngăn đá tủ lạnh ít nhất 60 phút mới đem bán, để càng lạnh thịt bên trong càng bớt tái”.

Với các loại cá, mực, hải sản thì làm tươi đơn giản hơn, chỉ cần mua các loại bột hóa chất có bán sẵn ở khu Chợ Lớn về, ngâm 10-15 phút là khử được mùi hôi, làm trắng, làm cứng... Nhưng nguyên tắc không thể thiếu là luôn phải có những tảng nước đá sạch kê bên dưới như một lời giải thích với khách mua.

Ngay cả nhiều sản phẩm chế biến sẵn của nhà sản xuất ghi trên bao bì “không sử dụng hàn the” cũng có hàm lượng hàn the nhất định! Theo kết quả kiểm nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm và chuyển giao công nghệ về thực phẩm (FTREC) - Trường Cao đẳng Công nghiệp thực phẩm TP HCM, Bộ Công nghiệp, vào cuối tháng 5 vừa qua: Cá lát viên có tỷ lệ hàn the 0,075%; dưa kiệu, dưa nụ xanh, dưa món bán tại siêu thị có tỷ lệ hàn the từ 0,05% đến 0,1%; bánh su sê, bánh đúc, bánh da lợn bán tại quán ăn đặc sản có tỷ lệ hàn the từ 0,6% đến 0,8%...

Việc sử dụng hàn the tại Việt Nam đã bị cấm từ năm 1998, nhưng thực tế hàn the vẫn tồn tại trong nhiều loại thực phẩm. Bên cạnh đó, phân urê, chất tẩy trắng cùng hàng chục loại hóa chất khác dùng để làm giòn, làm cứng, làm tươi, tạo màu... vẫn được bán và sử dụng tràn lan.

(Theo Sài Gòn Tiếp Thị)