Sẽ đưa trẻ em ở trung tâm bảo trợ về cộng đồng

Trẻ em cần được chăm sóc. Ảnh: báo Bắc Giang

Theo đề án chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn dựa vào cộng đồng vừa được Chính phủ phê duyệt, từ nay đến 2010, mỗi năm sẽ đưa 4.000 trẻ đang nuôi dưỡng tại các cơ sở bảo trợ về cộng đồng thông qua hình thức gia đình hoặc cá nhân nhận nuôi dưỡng, nhận đỡ đầu, nhận con nuôi hoặc chăm sóc tại nhà xã hội.

Ngoài ra, mỗi năm sẽ giải quyết trợ cấp xã hội tại cộng đồng, trợ giúp y tế, giáo dục cho 11.000 trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (mồ côi, bị bỏ rơi, tàn tật nặng, nạn nhân của chất độc hóa học, nhiễm HIV). Khi trở về với cộng đồng, các em sẽ được trợ giúp y tế, giáo dục, tiếp cận các dịch vụ văn hóa. Những em tàn tật nặng sẽ được chỉnh hình và phục hồi chức năng.

Hiện cả nước có trên 126.300 trẻ không được cha mẹ đẻ chăm sóc, trong số này có 14.570 em (11,54%) đang được nuôi dưỡng tại 328 cơ sở bảo trợ xã hội. Theo khảo sát tiến hành năm 2004 của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cùng Unicef, khi sống ở cơ sở bảo trợ, bị tách biệt khỏi cha mẹ, anh chị em và bạn bè, trẻ dễ bị rối loạn tâm lý, không thể thông cảm với trẻ khác. Một số không thiết lập được mối quan hệ tin cậy với người khác, khó hòa nhập cộng đồng.

Về phía các cơ sở bảo trợ xã hội, chỉ một phần nhỏ cơ sở nghiêm chỉnh tuân theo nguyên tắc cơ bản của công ước về quyền trẻ em trong việc tiến hành đánh giá định kỳ về điều kiện sinh hoạt của trẻ. Cơ sở bảo trợ đã không hỏi ý kiến trẻ trong việc lựa chọn hình thức giáo dục, chương trình dạy nghề, mà tự mình quyết định và gần như tất cả chỉ tập trung vào việc giáo dục, bỏ qua các nhu cầu thiết yếu cho sự phát triển của trẻ.

Khảo sát cũng tiến hành ở hơn 35.000 trẻ được người thân chăm sóc và kết quả rất khả quan. Các em được phát triển toàn diện, trong khi chi phí chăm sóc lại rẻ hơn (do không phải bỏ tiền xây dựng cơ sở). Tại các gia đình, ngân sách nhà nước hỗ trợ chỉ 45.000-70.000 đồng/người/tháng, còn tại cơ sở bảo trợ, kinh phí chăm sóc là 130.000 đồng/người/tháng.

TS Nguyễn Hải Hữu, Vụ trưởng Vụ Bảo trợ xã hội, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, cho rằng với những lý do nêu trên, việc đưa trẻ trở về với cộng đồng là xu hướng tất yếu, phù hợp với khuyến cáo của Hội nghị quốc tế lần thứ 2 về chăm sóc trẻ tại cộng đồng, tổ chức vào tháng 5/2003 ở Stockholm, Thụy Điển. Trưởng đại diện Unicef tại Việt Nam cũng khẳng định: "Hình thức chăm sóc dựa vào cộng đồng rẻ hơn, hiệu quả hơn rất nhiều so với chăm sóc tập trung tại cơ sở bảo trợ. Tuy nhiên, nó cũng khó quản lý hơn".

Tham dự hội nghị triển khai đề án hôm nay tại Hà Nội, nhiều đại biểu cho biết, hoàn toàn có thể đưa trẻ từ cơ sở bảo trợ về với cộng đồng, nhưng cần có chính sách hỗ trợ cho gia đình nhận chăm sóc trẻ. Giải đáp khúc mắc này, Vụ trưởng Hữu cho biết, Chính phủ đã có quyết định 38, Bộ Lao động và Tài chính có thông tư liên tịch số 10 về chính sách trợ giúp kinh phí cho gia đình, cá nhân nhận nuôi dưỡng trẻ mồ côi, trẻ bị bỏ rơi. Theo đó, gia đình, cá nhân nhận nuôi dưỡng trẻ mồ côi được hỗ trợ tối thiểu 200.000 đồng/tháng/trẻ. Riêng gia đình, cá nhân nhận nuôi dưỡng trẻ mồ côi dưới 18 tháng tuổi thì được trợ giúp 270.000 đồng/tháng/trẻ.

Như Trang