Khó thu phí bài hát từ quán karaoke

Đại biểu Đỗ Hồng Quân. Ảnh: Việt Anh

Lần đầu tiên Luật Sở hữu trí tuệ đã đưa ra vấn đề thu phí bài hát, bản nhạc tại nhà hàng, quán karaoke. Nhưng nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, quy định này rất khó đi vào cuộc sống. VnExpress trao đổi với đại biểu Đỗ Hồng Quân, Phó tổng thư ký Hội nhạc sĩ VN.

- Khi mua băng, đĩa karaoke người tiêu dùng đã phải trả phí bản quyền trong giá thành. Tại sao khi kinh doanh karaoke họ lại phải trả nhuận bút, thù lao?

- Tôi cho rằng việc trả tiền bản quyền cho các sản phẩm karaoke là chính đáng. Karaoke không phải là sản phẩm từ trên trời rơi xuống, nó là sản phẩm của tập thể ngoài tác giả bài hát còn có những người quay phim, hòa âm, phối khí. Nói tóm lại, nó là sản phẩm có chủ, được bảo hộ quyền tác giả. Khi anh hát giải trí ở nhà là chuyện khác, nhưng khi anh dùng sản phẩm karaoke để kinh doanh thì dĩ nhiên phải đóng phí. Ở một số nước châu Âu, Nhật Bản thậm chí khi sử dụng bản nhạc trong khách sạn, tải nhạc chuông điện thoại di động cũng phải trả phí bản quyền.

- Vậy ở nước ngoài, cơ chế thu phí bài hát ở các nhà hàng, quán karaoke như thế nào?

- Chúng tôi đã tham khảo ở Nhật Bản và thấy toàn bộ hệ thống danh sách bài hát, tác giả được lưu trong máy tính phòng karaoke. Một ngày hát bao nhiêu bài, của bao nhiêu tác giả họ đều biết hết. Trung tâm bảo vệ bản quyền âm nhạc là đơn vị trực tiếp thu phí và được hưởng 5-10% "hoa hồng". Sau đó, trung tâm bản quyền sẽ gửi nhuận bút vào tài khoản của tác giả bài hát, đội ngũ hòa âm, phối khí...

- Với những bài hát của các tác giả nước ngoài thì sao thưa ông?

- Tất nhiên, họ không chỉ thu phí của bài hát của các tác giả nước sở tại mà còn thu phí những bài hát nước ngoài. Việc này cũng tương tự như các tác phẩm trong nước bởi khi đã có luật. Các Trung tâm bản quyền âm nhạc trên cơ sở thống kê số lần sử dụng bài hát sẽ liên hệ với chủ sở hữu của tác phẩm. Sau đó, họ sẽ đại diện cho chủ sở hữu để thu phí của các nhà hàng, điểm kinh doanh karaoke. Trung tâm sẽ được trả một khoản tiền trong khoản phí ấy.

- Nhưng đó là câu chuyện ở nước ngoài, còn ở VN ông đánh giá thế nào về tính khả thi của quy định này?

- Cái khó của chúng ta là chưa có chế tài cụ thể, chưa có cơ quan đại diện cho tác giả về bản quyền và cơ sở vật chất cũng chưa cho phép thực hiện quy định này. Tôi chỉ nói riêng về vấn đề cơ sở vật chất hiện nay, chẳng lẽ chúng ta vào phòng karaoke ngồi đếm bài, thu tiền. Ngoài những quán karaoke lớn, còn có những quán nhỏ ở ngoại thành, thị xã thậm chí trong làng. Ai sẽ kiểm soát họ, thu phí bản quyền. Như vậy cho dù có luật nhưng việc thực hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào ý thức tự giác của chủ kinh doanh. Những người thực thi đang ở thế bị động.

- Vậy theo ông, tại thời điểm hiện nay đã nên đặt ra vấn đề thu phí bài hát, bản nhạc tại nhà hàng, điểm kinh doanh karaoke?

- Hiện nay, nhạc sĩ sáng tác ra bài hát mới được trả tiền lần đầu 1-1,5 triệu đồng. Sau đó thì không còn được hưởng quyền lợi ''đứa con tinh thần'' của mình. Trong khi, ca sĩ hát bài đó hàng trăm lượt, mỗi lần kiếm vài triệu đồng, các điểm kinh doanh karaoke cũng kiếm tiền trên bài hát của họ. Tôi đồng tình với việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Mặc dù quy định thu phí dịch vụ karaoke chỉ có thể thực hiện trong tương lai nhưng trước mắt nó khuyến khích các nhạc sĩ và nâng ý thức tự giác của người dân.

Việt Anh thực hiện

Ý kiến của bạn: