Một số dự án ODA thoát nước đang bị 'tắc'

Trên địa bàn thành phố đã xuất hiện nhiều điểm ngập mới.

Sử dụng nguồn vốn vay Ngân hàng Thế giới (ODA) cho các dự án thoát nước ở TP HCM đang được coi là giải pháp cơ bản và lâu dài trong việc khắc phục tình trạng ngập nước. Tuy nhiên, thời gian dự kiến hoàn tất các dự án này còn khá xa.

Theo Sở Giao thông công chính thành phố, trên cơ sở quy hoạch tổng thể thoát nước đã phê duyệt, vùng trung tâm thành phố có 4 dự án ODA được đầu tư nhằm giải quyết triệt để tình hình thoát nước và ô nhiễm. Gồm: Dự án Vệ sinh môi trường TP HCM lưu vực Nhiêu Lộc - Thị Nghè; Dự án Cải thiện môi trường nước TP HCM lưu vực Tàu Hủ - Bến Nghé - Đôi - Tẻ; Dự án cải thiện môi trường TP HCM - tiểu dự án Cải tạo hệ thống thoát nước rạch Hàng Bàng; và Dự án nâng cấp đô thị TP HCM. Cả bốn dự án này có quy mô khá lớn, trị giá gần 800 triệu USD.

Thế nhưng, hiện nay công tác lập và thực hiện các dự án lại đang gặp một số khó khăn. Theo ông Hà Văn Dũng, Giám đốc Sở Giao thông công chính TP HCM, vướng mắc là do trong cơ chế thực hiện các dự án ODA còn một số điểm khác biệt giữa quy định của nhà tài trợ với quy định của Việt Nam. Bên cạnh đó, do sự lấn chiếm tự phát của người dân, xả rác chất rắn trực tiếp ra kênh rạch làm tắc các hướng thoát nước chính lên khu vực có hệ thống kênh của các dự án ODA.

Chính vì thế, đến nay, Dự án Nhiêu Lộc- Thị Nghè mới chỉ được thi công 2 gói thầu cống bao và trạm bơm. Dự án Tàu Hủ - Bến Nghé mới khởi công các gói thầu cống bao, trạm bơm và trạm xử lý nước thải. Tiểu dự án Hàng Bàng chỉ mới thi công xong một đoạn cống trên đường Ngô Nhân Tịnh. Dự án Tân Hóa - Lò Gốm còn đang trong giai đoạn thiết kế chi tiết.

Theo tiến độ dự kiến, từ năm 2007 trở đi, các dự án này mới phát huy tác dụng. Như vậy, theo giới chuyên môn, TP HCM sẽ tiếp tục ngập cho tới thời gian trên và người dân TP HCM sẽ vẫn phải "ngụp lặn" vào các mùa mưa.

Trong khi các dự án ODA chưa phát huy tác dụng thì thành phố chỉ còn đặt hy vọng vào những dự án chống ngập có sử dụng nguồn vốn trong nước. Theo tiến độ mà Sở Giao thông công chính “mong muốn”, đến cuối năm 2005, bằng nguồn vốn này, TP HCM sẽ xóa được 21 điểm ngập, hoàn thành các công trình kiểm soát triều cường tại các lưu vực thấp... Tuy nhiên, các dự án này lại không được làm tập trung hay đồng loạt trên toàn thành phố, bởi phải thực hiện theo lưu vực.

Một thực tế khác khiến người dân thành phố lo lắng là sự phát sinh các điểm ngập mới hằng năm. Theo kết quả thống kê của Sở Giao thông công chính, tính đến cuối năm 2004, tổng số điểm ngập xóa được là 56 điểm (đạt 70% trong chương trình xóa ngập 5 năm của thành phố). Trong khi đó, các điểm ngập phát sinh trong những năm này cũng gia tăng. Năm 2001 có 24 điểm, cuối năm 2004 đến đầu năm 2005 có 25 điểm ngập mới.

Nguyên nhân phát sinh các điểm ngập mới, theo ông Dũng, là do công tác quản lý đô thị chưa hợp lý, nhất là khi sự phát triển đô thị không đồng thời với cơ sở hạ tầng, lấn chiếm kênh rạch làm tắc các hướng thoát nước chính...

Tuấn Dũng