Thời tiết bất lợi, nguy cơ mất an toàn hồ chứa rất lớn

Hồ Suối Hành (Khánh Hòa) trong mùa cạn.

Kiểm tra các hồ chứa nước trước mùa lũ 2005, Cục Thủy lợi nhận định: Phần lớn hồ được xây dựng từ những năm 70-80, đập ngăn sông chủ yếu là đập đất, dễ xảy ra hiện tượng thấm. 30% hồ nhỏ thiếu năng lực xả lũ, tràn xả lũ chưa được kiên cố, nguy cơ mất an toàn vẫn còn lớn.

Hiện cả nước có 1.957 hồ chứa (chưa kể hồ thủy điện), trong đó 79 hồ lớn với trữ lượng trên 10 triệu m3. 1/3 số hồ lớn, điển hình như Pa Khoang (Lai Châu), Núi Cốc (Thái Nguyên), Suối Hai, Quan Sơn (Hà Tây), Hòa Trung (Đà Nẵng), Phú Ninh (Quảng Nam), Dầu Tiếng (Tây Ninh)... đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đầu tư kinh phí sửa chữa, nên có thể phát huy hiệu quả tích nước, điều tiết lũ.

Hồ lớn tạm ổn, nhưng 1.878 hồ nhỏ thì đáng báo động. Điều tra sơ bộ của Cục Thủy lợi, khoảng 30% hồ nhỏ thiếu năng lực xả lũ, tràn xả lũ chưa được kiên cố, thậm chí chưa được gia cố, điển hình như: Khe Bòng (Quảng Ninh), Dộc Bấu (Bắc Giang), Đồng Sương, Văn Sơn, Xuân Khanh (Hà Tây), Đình Dù (Nghệ An)...

Tình trạng thẩm lậu qua đập đất, xô tụt mái thượng lưu xảy ra hầu hết ở các hồ nhỏ, như Khôn Ngần (Lạng Sơn), Lòng Thuyền (Bắc Giang), Bông Canh (Hòa Bình). Một số hồ như Tà Keo (Lạng Sơn), Vực Tròn (Quảng Bình), Liệt Sơn (Quảng Ngãi), Chúc Bài (Quảng Ninh) không thể tiếp cận khi xảy ra mưa lũ lớn do đường quản lý không có hoặc bị cắt đứt khi xả lũ.

Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các Sở kiểm tra công trình thủy lợi. Trường hợp mưa lũ lớn vượt thiết kế từng hồ thì cơ quan quản lý hồ phải làm tràn xả lũ, tôn cao thêm đập đất hoặc dự trữ vật tư vật liệu, thiết bị và nhân lực tại chỗ để chống tràn đập. Các hồ chứa xung yếu cần chuẩn bị đường cơ giới để xe có thể ra vào ứng cứu.

Như Trang