Hệ sinh thái vườn quốc gia Xuân Thuỷ đang bị đe doạ

Cò mỏ thìa mặt đen, một trong những loài chim quý hiếm có mặt tại Xuân Thuỷ.

Đây là Vườn quốc gia duy nhất của Việt Nam tham gia Công ước Quốc tế RAMSAR (Công ước bảo tồn những vùng đất ngập nước). Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nguy cơ tiềm ẩn phá hoại sự đa dang sinh học và hệ sinh thái rừng ngập nước độc đáo ở khu vực này.

Vườn quốc gia Xuân Thủy cách Hà Nội khoảng 150 km (thuộc địa phận Thái Bình, Nam Định), có diện tích tự nhiên 7.100 ha. Phù sa màu mỡ của sông Hồng và vùng ven biển đã biến khu vực này thành một khu dự trữ thiên nhiên với nhiều sinh cảnh độc đáo của hệ sinh thái đất ngập nước với nhiều động thực vật hoang dã và các loài chim di cư quý hiếm. Ở đây thường xuất hiện 9 loài có tên trong sách đỏ quốc tế như: rẽ mỏ thìa, cò thìa, choắt mỏ thìa, mòng biển mỏ ngắn, bồ nông, choắt chân màng lớn, cò lạo Ấn Độ, choắt mỏ vàng, cò trắng Trung Quốc.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều khu vực rừng ngập nước thuộc vùng đệm của Vườn quốc gia đã bị chết. Đây là hậu quả của việc người dân địa phương tận dụng vùng đất ngập nước nuôi tôm theo phương pháp quảng canh cải tiến.

Theo một cán bộ của Vườn quốc gia Xuân Thủy, do nước không được tuần hoàn lên xuống thường xuyên theo thủy triều nên những khu vực rừng ngập nước đó đã bị úng và dẫn tới bị chết như vậy. Ông Nguyễn Phúc Hội, Phó giám đốc Vườn quốc gia, cho biết, vùng đệm của vườn quốc gia được quy hoạch là 8000 ha nhưng do nhu cầu phát triển kinh tế, chính quyền địa phương đã cho phép sử dụng gần 30% diện tích để nuôi tôm theo phương pháp quảng canh cải tiến và số diện tích ở khu vực vùng đệm được sử dụng cho mục đích nuôi tôm còn tiếp tục tăng. Đây thực sự là một nguy cơ đáng báo động vì những khu rừng ngập nước thuộc vùng đệm có một vai trò hết sức quan trọng đối với Vườn quốc gia.

Một nguy cơ khác là nguồn lợi thủy sản trong vườn quốc gia khá lớn, nhiều hộ dân đã vào khai thác bừa bãi, làm suy giảm đáng kể nguồn lợi thủy sản ở đây. Chính quyền địa phương đã có những hoạt động hạn chế tình trạng này, nhưng kết quả đạt được còn rất khiêm tốn. Cán bộ của vườn quốc gia cho biết: nhiều hộ dân còn đánh nhau để tranh khu vực khai thác, thậm chí có người còn săn bắt trộm các loài chim quý tại khu Vườn quốc gia.

Vườn quốc gia Xuân Thủy là khu vực sinh trưởng tốt của nhiều loài động vật thủy sinh nên có số lượng thủy hải sản rất lớn là nguồn thức ăn của các loài chim biển di cư. Tuy nhiên, nhiều năm qua, ngư dân ở khu vực này đã dùng lưới điện để khai thác thủy hải sản, làm suy giảm nhanh chóng nguồn thủy sản, đồng thời tiêu diệt luôn các ấu trùng con và trứng của các loài thủy hải sản trong khu vực (vì lưới điện quét sát đất). Do vậy, trong một số năm trở lại đây số loài chim biển về di cư ở Xuân Thủy tuy không giảm về số loài nhưng số lượng cá thể đã giảm đáng kể như ngỗng trời và một số loài khác như sâm cầm đã không còn xuất hiện.

(Theo TTXVN)