Cô giáo của Nguyễn Phi Thanh: 'Tôi rất buồn...'

"Sự kiện bài văn lạ làm tôi rất buồn, nhưng học sinh bao giờ cũng là học sinh. Với các em, bao giờ cũng phải công bằng và độ lượng!", cô N.T.L., giáo viên trực tiếp dạy Văn cho Nguyễn Phi Thanh, học sinh lớp 11 trường THPT Việt Đức (Hà Nội), tâm sự với báo chí.

- Tâm trạng của chị sau sự kiện bài văn lạ?

- Tôi cảm thấy buồn, nhưng lúc ấy tôi còn có cả sự cảm thông với Phi Thanh vì tôi cho rằng em viết như thế do không học bài và cay cú với điểm nên bức bối viết ra những điều thiếu suy nghĩ, bộc lộ cái yếu của em ấy.

- Cái yếu đó là cái gì?

- Là một học sinh được cử đi thi học sinh giỏi văn, vậy mà em Thanh đã không học bài. Nói cho đúng là học tủ nên đã “lệch tủ” khi vào phòng thi. Song Thanh lại coi như em không cần biết, không cần hiểu, không xúc cảm trước một tác phẩm có giá trị.

Cho dù không có xúc cảm thì trách nhiệm của một học sinh sau khi học bài là phải nhận thức được đó là cái gì. Tôi cho rằng lúc đó Phi Thanh suy nghĩ không được bình thường khi nói rằng em không cần biết về quá khứ vì chúng em đang sống trong thời bình.

Vừa thông cảm phần nào cho Phi Thanh, nhưng tôi cũng đã rất giận. Ngay sau đó, trước cả lớp tôi đã phân tích cho Phi Thanh biết em sai ở chỗ nào. Phi Thanh có nhận với tôi là không học bài, nếu như đề ra hỏi đến văn học lãng mạn thì em sẽ “tung hoành” hơn.

- Sau buổi đó Phi Thanh đã nói gì với chị?

- Phi Thanh có xin lỗi tôi. Học sinh cũng cho tôi biết, Phi Thanh nói với các bạn rằng, em không hề có ý gì là nói cô cả, mà chỉ định góp ý cho chương trình thôi.

Hôm ở trên lớp, tôi cũng phân tích cho Phi Thanh rằng, nếu như em thật sự thẳng thắn thì trước khi viết những điều trên, em phải viết rằng: “Em xin lỗi thày cô vì trước khi đi thi em đã không học lại bài này”. Sau đó em muốn đổ lỗi cho cái gì thì đổ. Như thế mới là đúng và biết cách sống. Đồng ý lỗi tại chương trình, lỗi tại ra đề thi, nhưng lỗi em không học bài nằm ở dòng nào?

- Vậy chị thực sự cảm thấy sốc từ bao giờ?

- Từ khi tôi bắt đầu đọc báo và thấy dư luận có chiều hướng khen ngợi Phi Thanh. Đơn giản là tôi nghĩ thế này: Một học sinh không học lại bài cũ (có thể vì nhiều lý do) nên không thể làm bài, vậy mà lại được ca ngợi, được đưa ra như một tấm gương để học sinh khác noi theo, liệu có phản giáo dục không?

Tôi rất đau đớn vì người ta sẽ nghĩ tôi dạy học sinh thế nào mà để học sinh nói: "Em không cần biết, em không hề thương xót khi đọc bài văn tế", một trái tim vô cảm, lạnh lùng, tàn nhẫn được đẩy tới tận cùng.

Văn học có một chức năng mà ai cũng biết, đó là nhận thức. Người ta không sống trong quá khứ, nhưng lại có thể hiểu được quá khứ. Nếu em là học sinh giỏi văn thật sự, tại sao lại nói những lời tàn nhẫn như thế!

- Nhưng dư luận không chỉ nói về trường hợp của Phi Thanh mà nói về cả một nền giáo dục?

- Nỗi khổ của tôi là thế này, cái chung ấy đang dựa trên một cái rất cụ thể. Nếu muốn góp ý cho chương trình, cho cách dạy thì phải nói thế nào để tách bạch ra trường hợp cụ thể này sai chỗ nào, đúng chỗ nào, còn trong cái chung mình góp ý cái gì. Đừng để nó nhập nhằng như thế.

- Nhưng gây ra hậu quả ấy lại không phải là Phi Thanh?

- Căn bệnh chung của học sinh là luôn luôn tìm cách đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan mà không nhìn nhận lại chính mình. Nếu không cẩn thận, những người lớn sẽ vô tình khuyến khích con trẻ điều đó. Lẽ ra, chúng ta phải dạy con cái mình sống cho đúng. Trước một thất bại, điều đầu tiên phải tìm hiểu mình sai sót ở chỗ nào. Một khi không tự nhận ra được phần sai của mình thì tất cả lý do khách quan phía sau đó không còn có giá trị nữa. Không nên trút tất cả lỗi vào một cái gì đó để biện minh cho việc mình không học bài.

- Chị sẽ tiếp tục dạy Phi Thanh ít ra đến lớp 12. Thái độ của chị với Phi Thanh sẽ thế nào?

- Ngay từ khi trên báo chí chưa “mượn” Phi Thanh để nói những điều khiến dư luận có thể hiểu lầm tôi thì tôi đã nói trước lớp rằng, tôi vẫn thông cảm cho Phi Thanh. Trẻ con bao giờ cũng là trẻ con. Học sinh bao giờ cũng là học sinh. Với các em, bao giờ cũng phải công bằng và độ lượng. Các em sai ở đâu thì uốn nắn ở đó. Cũng như con mình, có thế nào cũng là con mình, làm sao mà bỏ được!

- Trong cuộc đời đi dạy của mình, có lúc nào chị cảm thấy băn khoăn vì chương trình, cách dạy văn hiện nay xa lạ với học sinh?

- Đừng ai nghĩ chúng tôi hiện nay lên lớp và dạy bằng cách áp đặt. Chúng tôi cũng thích dạy theo phương pháp gợi mở cho học sinh và đang cố dung hoà để làm sao vừa truyền đạt được kiến thức cho học sinh, đồng thời gợi mở để các em phát biểu ý kiến.

(Theo Tiền Phong)