Giám sát hệ thống quản lý chất thải của 600 doanh nghiệp

Rác đô thị đang ngày càng tăng nhưng vẫn chưa được phân loại để xử lý ngay từ khâu thu gom.

Theo Quy hoạch quản lý chất thải rắn đô thị, Sở Tài nguyên môi trường TP HCM đã đưa ra danh sách 17 ngành nghề sẽ chịu sự giám sát hệ thống quản lý chất thải rắn công nghiệp, chất thải nguy hại. Đây là những ngành nghề đang có tỷ lệ gây ô nhiễm cao.

Các ngành nghề này bao gồm: cao su, thủy tinh, hóa mỹ phẩm, sơn (sơn dầu, sơn tĩnh điện, nhớt...), phân bón, hóa chất (bột màu xây dựng, bình ắc quy, keo bẫy chuột...), dệt nhuộm in bông, sản xuất sản phẩm từ gỗ, ngành sản xuất giấy, ngành sản xuất gạch bông, dệt may mặc, gia công cơ khí, xi mạ đúc, ngành nhựa, lắp ráp các sản phẩm điện, xây dựng, thạch cao.

600 doanh nghiệp của 17 ngành nghề trọng điểm này được đưa vào danh sách đối tượng phải giám sát. Gần một nửa danh sách là các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp và cơ sở sản xuất công nghiệp trong những khu công nghiệp, khu chế xuất. Khu công nghiệp, khu chế xuất là đối tượng được các cơ quan chức năng đánh giá tiềm ẩn nguy cơ cao ô nhiễm chất thải rắn hiện nay.

Trong đó đặc biệt ưu tiên tăng cường giám sát chặt chẽ các ngành nghề xi mạ, hóa chất, cao su, sơn, dệt nhuộm, lắp ráp các sản phẩm điện và gia công cơ khí nhằm phân tích mức độ nguy hại môi trường do các ngành nghề này gây ra. Khoảng 200 đơn vị, cơ sở sản xuất trong những ngành nghề này sẽ được Sở Tài nguyên môi trường thu mẫu chất thải rắn để phân tích.

Sở Tài nguyên môi trường cũng hệ thống lại 12 nguồn phát sinh chất thải rắn đô thị để tiến hành công tác quản lý chất thải rắn ngay từ khâu đầu tiên. Đó là khu vực nhà ở (hộ không kinh doanh dịch vụ); khu vực thương mại; khu vực nhà nghỉ; khu ăn uống; khu vực dịch vụ; khu nghiên cứu và đào tạo; văn phòng; rác y tế; khu vực xây dựng mới và cải tạo; khu vực dịch vụ công cộng; các nhà máy xử lý nước cấp, nước thải, lò đốt chất thải sinh hoạt; khu công nghiệp.

Sắp tới Sở Tài nguyên môi trường sẽ tổ chức đợt kiểm tra giám sát các đầu mối tiếp nhận chất thải rắn; các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý, tiêu hủy chất thải nguy hại; các cơ sở tái sinh, tái chế, tái sử dụng chất thải rắn... trên địa bàn thành phố.

Theo số liệu từ Phòng quản lý chất thải rắn, hiện nay hàng ngày TP HCM thải ra 5.000-5.200 tấn chất thải rắn đô thị, 700-1.200 tấn chất thải rắn xây dựng (xà bần), 1.000 tấn chất thải rắn công nghiệp (trong đó 120-150 tấn chất thải nguy hại, 7-9 tấn chất thải y tế)... Ông Lê Trung Tuấn Anh, Phó trưởng Phòng quản lý chất thải rắn cho biết: "Khối lượng chất thải rắn đô thị tăng mỗi năm 10-15% buộc chi phí quản lý chất thải rắn cũng tăng hàng năm".

Theo tính toán của Sở Tài Nguyên môi trường, ngân sách thành phố phải chi từ 500 đến 600 tỷ đồng mỗi năm cho việc quản lý chất thải rắn đô thị, bao gồm các công đoạn quét dọn vệ sinh đường phố, thu gom, vận chuyển, xử lý, chôn lấp... Chưa kể trong hệ thống thu gom rác dân dụng, người dân phải trả chi phí trực tiếp khoảng 120 tỷ mỗi năm. Ngoài ra, số tiền các cơ sở kinh doanh trả cho công ty dịch vụ công ích quận, huyện qua những hợp đồng thu gom rác, hoặc chi phí thành phố xây dựng bãi chôn lấp rác, xe vận chuyển, nhà máy xử lý chất thải... lên đến hàng trăm tỷ đồng/năm.

"Nếu quy hoạch lại việc quản lý ngay từ đầu thì chúng ta có thể vừa tận dụng được nguồn chất thải rắn tái sinh, tái chế, vừa thu được vốn ngân sách nhờ bán chất thải rắn... mà còn giảm được một tỷ lệ lớn mức ngân sách hàng năm mà thành phố phải chi để quản lý, xử lý chất thải rắn đô thị", tiến sĩ Nguyễn Trung Việt, Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn thuộc Sở Tài Nguyên môi trường thành phố cho biết.

Phan Anh