Làn sóng nhập cư đe dọa các thành phố lớn

Thủ tướng Phan Văn Khải tại Hội nghị.

Sáng 6/4, tại Hội nghị trao đổi kinh nghiệm quản lý đô thị của 6 tỉnh, thành phố, Thủ tướng Phan Văn Khải cho rằng, làn sóng nhập cư mới đang là thách thức hàng đầu của các thành phố. Ngay từ khâu quy hoạch, các địa phương phải tạo quỹ đất lớn để hình thành các đô thị vệ tinh.

Tình trạng dân nhập cư, tạm trú ở các đô thị lớn - nơi có tốc độ phát triển kinh tế nhanh hơn các khu vực khác - đang khá gay gắt. TP HCM, đô thị lớn nhất nước, có số dân tạm trú lên tới 1,84 triệu người. Đó là chưa kể hằng đêm, thành phố còn khoảng gần 400.000 nhân khẩu tạm trú vãng lai. Theo ông Trần Triều Dương, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, trong số hơn 1,84 triệu người nhập cư, rất nhiều người đã mua bán đất, nhà trái phép, đất nông nghiệp chưa chuyển đổi mục đích.

Theo Thủ tướng Phan Văn Khải, các địa phương cần phải làm tốt khâu quy hoạch, nếu làm không được thì mời chuyên gia nước ngoài. Hiện nay, tại các thành phố, nhất là vùng ngoại vi, tình trạng xây dựng không theo quy hoạch, lộn xộn, ngổn ngang còn phổ biến. Thủ tướng yêu cầu, đối với những khu chung cư cũ, nguy hiểm, cần phá dỡ đi để xây dựng lại. Đặc biệt, phải thông báo công khai tới người dân về những tòa nhà nguy hiểm.

Thủ tướng cho rằng, tiềm năng của các thành phố còn nhiều, đặc biệt là từ đất đai. Cần huy động từ xã hội, từ các nhà đầu tư thứ cấp. Nếu chỉ chờ vốn Nhà nước thì rất khó. Tuy nhiên, Nhà nước phải nắm cho được nguồn vốn khai thác từ đất và tìm cách sử dụng hiệu quả nhất. Bên cạnh đó, có thể tìm nguồn vốn phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng từ hình thức phát hành trái phiếu với lãi suất vừa phải.

Nhiều ý kiến nhất trí rằng có thể huy động nguồn từ khai thác quỹ đất và nguồn vốn còn nằm trong dân để phát triển hạ tầng. Ông Vũ Văn Hậu, Giám đốc Sở Tài nguyên Môi trường Nhà đất Hà Nội cho biết, trong 2 năm qua, thành phố đã làm khá tốt công tác khai thác nguồn lực từ đất, thu trên 3.000 tỷ đồng từ đấu giá quyền sử dụng đất.

Theo ông Hoàng Tuấn Anh, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, thời gian qua, thành phố đã tiến hành rất mạnh công tác giải phóng mặt bằng. Nhưng nếu cứ “khoán trắng” cho Nhà nước và Ban quản lý các dự án thì không được. “Lãnh đạo UBND các cấp cũng phải tham gia vào hội đồng giải phóng mặt bằng. Những cán bộ này phải tới từng hộ dân để tìm hiểu tâm tự nguyện vọng của những người trong diện giải tỏa. Tiếp dân ngay tại nhà dân có 2 cái lợi: vừa đẩy nhanh được tiến độ dự án vừa hạn chế đơn thư, khiếu nại”, ông Tuấn Anh nói.

Cũng liên quan đến vấn đề giải phóng mặt bằng, Giám đốc Sở Kế hoạch Đầu tư TP Hải Phòng Phạm Vũ Câu lại đưa ra kinh nghiệm di dời các nhà máy ô nhiễm ra khỏi nội thành. Theo ông Câu, đây cũng là vấn đề nhạy cảm và phức tạp. Ban đầu, nhiều doanh nghiệp chưa đồng tình, nhưng sau khi thành phố có một số cơ chế ưu đãi, tạo điều kiện để doanh nghiệp di chuyển thì họ đã đồng ý. Kết quả, Hải Phòng đã di chuyển được 80% số cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu vực nội thành.

Chiều nay, Hội nghị trao đổi kinh nghiệm quản lý đô thị của 6 tỉnh, thành phố sẽ kết thúc.

Vân Anh