Dịch cúm gia cầm châu Á hiện vẫn báo động đỏ

Bộ trưởng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Cao Đức Phát trả lời phỏng vấn báo chí bên lề hội nghị.

Ngày làm việc thứ hai Hội nghị quốc tế về cúm gia cầm châu Á lần 2 cụ thể hóa hồ sơ đại dịch bằng báo cáo, tham luận tình hình các nước. Vấn đề dịch tễ học, sức khỏe cộng đồng, ảnh hưởng kinh tế tại quốc gia có dịch đều được đề cập.

Toàn cảnh diễn biến dịch ở mỗi quốc gia đều phức tạp. Tại Việt Nam, giám sát dịch tễ trên đàn gia cầm của Viện Thú y quốc gia tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh phía Bắc cho thấy, tỷ lệ dương tính với H5 trên vịt áp đảo so với gà và so với chủng H khác. Trẻ em trong môi trường gà và vịt sống chung có nguy cơ lây nhiễm tăng 8 lần.

Các yếu tố nguy cơ, theo đại diện Viện Thú y, chủ yếu do mật độ gà và vịt cao; điều kiện lưu hành, vận chuyển không đảm bảo; quản lý gia cầm chưa chặt chẽ; xét nghiệm có âm tính giả, trong khi quy trình giám sát thực hiện bị gián đoạn, trung bình 6 ngày.

Tại Thái Lan, chỉ trong 2 tuần, từ 27/1 đến 10/2/2005 đã có 9 quận thuộc 5 tỉnh bùng phát dịch. Tính từ đầu tháng 7/2004 đến 14/2/2005 đã tiêu hủy hơn 1,8 triệu gia cầm ở hơn 1.500 ổ dịch trên 51 tỉnh. Theo TS. Yukol Limlamthong, Đại diện Bộ Nông nghiệp và Hợp tác Thái Lan, nước này đang phải đối phó với sự bất hợp tác của thiểu số hộ nông dân kém hiểu biết, không chịu chấp hành các nguyên tắc xử lý dịch bệnh. Trong khi phương thức nuôi vịt truyền thống vẫn duy trì.

Những thiệt hại của Thái Lan góp vào con số gần 140 triệu gia cầm chết và tiêu hủy tại khu vực châu Á theo báo cáo mới nhất của FAO. TS. Samuel C. Jutzi, Giám đốc bộ phận chăn nuôi và sức khỏe của FAO cũng cảnh báo: "Những bằng chứng hiện nay cho thấy mua bán gia cầm sống, điều kiện sản xuất chăn nuôi không đảm bảo an toàn sinh học góp phần đáng kể khiến dịch bênh lan rộng, thậm chí hơn cả sự lưu chuyển của các loài chim, gia cầm hoang dã".

Tổng kết về tổn thất trên người, báo cáo đại diện WHO Việt Nam, bác sĩ Peter Horby, chuyên gia dịch tễ chỉ rõ, từ tháng 12/2003 đến nay, tại 3 nước Việt Nam, Campuchia, Thái Lan đã có 62 trường hợp dương tính virus cúm, 45 ca tử vong, chiếm tỷ lệ 73%. Riêng đợt dịch gần đây nhất, từ tháng 12/2004 có 13/18 ca tử vong.

Theo Cục trưởng cục Thú y Việt Nam, ông Bùi Quang Anh, kinh nghiệm kiểm soát dịch cúm gia cầm gồm: cảnh báo sớm và giám sát chặt chẽ các khu vực phát hiện có nguồn dịch; kiểm soát các hoạt động di chuyển tại vùng dịch; thông tin lên phương tiện truyền thông đại chúng những kiến thức về cách phát hiện và phòng chống dịch; khẩn cấp đối phó với những địa điểm phát sinh dịch mới bằng cách nhanh chóng tiêu huỷ nguồn gia cầm gây bệnh và những gia cầm có nguy cơ cao; đề phòng cảnh giác tại các vùng có nguy cơ bùng phát dịch; kiểm soát sự giết mổ và nguồn rác thải từ các lò mổ; hạn chế sự phát triển của bầy vịt; củng cố và mở rộng sự hợp tác quốc tế trong lĩnh vực phòng chống dịch bệnh.

Đối với việc sản xuất và nâng cao khả năng phòng chống dịch cúm gia cầm, ông Ian Brown, đại diện của phòng thí nghiệm văcxin cúm gia cầm của OIE/FAO, đề ra một số mục tiêu: hạn chế sự phát triển của virus sau khi gây bệnh; ngăn ngừa sự lan rộng của virus H5N1; chống lại sự biến thể của virus.

Lê Nhàn