Dùng thuốc nổ khai thác đá trong khu dân cư

Nằm ngay trong lòng phường Long Bình, quận 9, TP HCM án ngữ một đống đá cao sừng sững như núi. Đã nhiều năm nay, người dân trong khu vực này phải gồng mình gánh chịu hậu quả mà mỏ đá xây dựng của Công ty Khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng, thuộc Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn, gây ra.

Nhà của bà Huỳnh Thị Hoa, ấp Giãn Dân bị nứt móng do chấn động từ mỏ khai thác.

Theo ông Phạm Nhân Duyên, tổ phó tổ 6, ấp Giãn Dân, tất cả 65 hộ dân trong tổ đều bị chấn động do nổ mìn khai thác đá: nhẹ thì nứt tường, thủng tôn; nặng thì sạt móng. Hầu hết các nhà lợp tôn đều bị rút đòn tay, hở đinh. “Mỗi lần nổ là nhà tôi lại bập bềnh như đang nổi trên mặt nước. Trẻ con đang ngủ giật mình khóc thét vì sợ hãi”, ông Nhân nói.

Nhà chị Võ Thị Thảo ở trong tổ còn có lần bị một viên đá to bắn xuyên thủng mái tôn, rơi ngay xuống chỗ 2 đứa con đang học bài. Nhà chị Phạm Thị Nga, cho thuê trọ trong khu vực, bị nứt dài và ngày càng mở rộng, trát xi măng trám lại nhiều lần mà vẫn không kín.

Chị Nguyễn Thị Hồng ở đối diện cổng vào của công ty cho biết, đã sống ở đây từ khi mỏ đá này đi vào hoạt động. Gần 15 năm qua, tiếng ồn của máy xay đá, ôtô tải nặng chạy ầm ầm cả ngày lẫn đêm công thêm bụi đá và đất… hắt tất cả vào nhà. "Cả gia đình luôn lo lắng, bất an vì không biết khi nào tai họa sẽ đổ xuống. Năm nào cũng phải đóng lại mái nhà vì tôn hở nhiều quá, nước mưa cứ tràn vào" - chị Hồng tâm sự. Vì thế, gia đình chị có mảnh đất kế bên nhà rao bán nhiều năm nay nhưng không ai muốn mua.

Hiện trạng của mỏ đá tại phường Long Bình. Ảnh: Việt Hoà

Theo đề án cải tạo mỏ đá xây dựng đóng tại ấp Giãn Dân, phường Long Bình mà Công ty khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng trình Sở Khoa học Công Nghệ và Môi trường (nay là Sở Tài nguyên Môi trường) năm 1999, trong giai đoạn 2000-2003, công ty sẽ ngưng khai thác, thực hiện đề án đóng cửa cải tạo mỏ. Nội dung công việc bao gồm: bóc đi lớp đất và đá trên bề mặt để thực hiện việc cắt phân tầng, giảm độ dốc của hầm mỏ; tạo thành từng bậc để không gây sạt lở và nguy hiểm; trồng cây xanh và chỉnh sửa khuôn viên thành nơi vui chơi giải trí cho người dân trong khu vực. Song trên thực tế, hơn 4 năm qua, mỏ này vẫn thường xuyên cho nổ mìn để khai thác đá.

"Khi biết chủ trương ngưng khai thác mỏ đá, tôi quyết định xây căn nhà mới, nhưng hoàn tất xong vài tháng lại xuất hiện vết nứt ngang dọc khắp nhà. Họ nổ mìn riết dân chịu sao thấu. Không ai dám làm nhà trong khu đất này nữa" - anh Nguyễn Hữu Trí, ở số 270 tổ 6, ấp Giãn Dân, phường Long Bình, cho biết. Cũng theo anh Trí, gia đình đã kiến nghị lên công ty khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng nhưng họ vẫn không thực hiện cam kết chỉ nổ mìn dưới 8 lần/tháng.

Chẳng riêng gì người dân ở ấp Giãn Dân khốn khổ, mà hơn 200 hộ sống xung quanh khu vực cũng bị ảnh hưởng bởi mỏ đá. Chẳng hạn, nhà của chị Phạm Thị Huệ ở số 156, chị Nguyễn Thị Kim Thu ở số 201/5 ấp Thái Bình, phường Long Bình đã bị nứt do chấn động thường xuyên.

Trao đổi với VnExpress về vấn đề trên, ông Trần Hồng Phước, Phó giám đốc Công ty Khai thác và sản xuất vật liệu xây dựng, cho rằng, không có chuyện nổ mìn gây chấn động trong khu vực nên không có thiệt hại gì. Theo ông Phước, trong thời gian cải tạo mỏ, công việc chính của công ty là bóc dỡ phần đất và đá trên bề mặt để cho an toàn nên có dùng một lượng nhỏ thuốc nổ nhũ tương khi chỉnh sửa làm giảm độ dốc vách đá.

Thế nhưng theo ghi nhận của VnExpress tại khu khai thác này sáng 14/10 lại hoàn toàn trái ngược. Dưới đáy sâu khoảng 20 m của khu mỏ đá rộng gần 4 ha, hàng chục xe cơ giới và xe đào đang hối hả xúc, chở số đá vừa phá ngày hôm trước. Bờ vách đá cao vẫn dựng đứng, không hề thấy hoạt động cải tạo mỏ như phát biểu của ban giám đốc.

Việt Hòa