Quản lý cơ sở ứng dụng bức xạ tại TP HCM không chặt

Theo thống kê mới đây nhất của Hội Vật lý, thành phố có gần 500 nguồn phóng xạ. Trong đó, ngành ứng dụng bức xạ nhiều nhất là y tế (thiết bị X quang) với tỷ lệ khoảng 90%. Nhưng hơn 10 năm nay, việc quản lý cơ sở và mức độ an toàn của thiết bị ứng dụng bức xạ còn rất lỏng lẻo.

Thành phố mới có khoảng 15% cơ sở bức xạ được cấp phép. Ở các cơ sở cấp phép, thiết bị ứng dụng bức xạ không được kiểm định chất lượng trước khi đưa vào sử dụng. "100% thiết bị X quang của các cơ sở có giấy phép hoạt động không qua kiểm định chất lượng", ông Khuất Duy Vĩnh Long, Sở Khoa học và công nghệ TP HCM, cho biết. Nhiều sản phẩm cũ, không còn lưu hồ sơ kỹ thuật tiếp tục được sử dụng. Trong đó, có không ít thiết bị chế tạo vào những năm 60-70 thế kỷ trước. Những thiết bị này dễ gây liều chiếu cao cho người bệnh.

Quản lý bức xạ không chặt chẽ dễ dẫn đến sự cố và hậu quả khó lường. Ông Cao Minh Thì, Hội Vật lý TP HCM, đưa dẫn chứng, năm 2002, tỉnh Khánh Hoà xảy ra vụ kẹt nguồn của máy chụp ảnh phóng xạ công nghiệp, khiến một số nhân viên bị chiếu xạ liều cao. Người bị nhiễm xạ, bức xạ sẽ ion hoá các phân tử sinh học, làm hỏng tế bào. Các cơ quan trong cơ thể sẽ bị tổn thương, dẫn đến bệnh lý. Tùy thuộc vào liều hấp thụ, người nhiễm có thể mắc bệnh máu trắng, ban đỏ da, đường ruột, đục thuỷ tinh thể, thần kinh...

Mới đây, nguồn phóng xạ Cesium - 137 ở Công ty cổ phần xi măng Việt Trung, tỉnh Hà Nam, bị mất. "Đây rõ ràng là một bài học đắt giá cho công tác quản lý an toàn bức xạ. Cần có quy chế riêng đảm bảo an toàn cho quản lý bức xạ, vận chuyển chất phóng xạ và các cơ sở sử dụng lò phản ứng hạt nhân", ông Thì đề xuất.

Trước những bất cập trong công tác quản lý bức xạ trên, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố kiến nghị với các cơ quan chức năng cần sớm thống kê cơ sở sử dụng thiết bị bức xạ, nguồn phóng xạ. Trên cơ sở đó sẽ hoạch định lộ trình loại bỏ thiết bị X quang quá cũ, không rõ nguồn gốc. Đồng thời, thành phố cần tăng cường kiểm định chất lượng thiết bị trước khi cấp phép X quang, phấn đấu tới giữa năm 2005, tất cả cơ sở y tế ứng dụng thiết bị bức xạ hoạt động trên địa bàn phải có phép.

Lương Nga