TP HCM nghiên cứu ban hành mức phí khí thải

Phí khí thải có thể thu trên cơ sở nguyên liệu đầu vào hoặc thành phẩm với mức thấp nhất là 13.800 đồng/tấn. Phương pháp tính do nhóm tác giả đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống phí khí thải tại TP HCM” đề xuất. Đây cũng là công trình khoa học đầu tiên của Việt Nam về vấn đề này.

Các chất phải tính phí gồm: bụi, SO2, NO2 và THC. Nhóm thực hiện đề tài đã tham khảo mức phí của nước ngoài. Mức đề xuất hiện nay được tính từ mức bình quân của các nước như: Mỹ, Canada, Châu Âu, Thái Lan... Theo đó, mỗi năm, bụi và THC là 13.800 đồng/tấn; SO2: 15.700 đồng/tấn và NO2: 21.300 đồng/tấn.

"Đây là phương pháp khả thi nhất vì nó đơn giản, dễ áp dụng và phù hợp với điều kiện của TP HCM", chủ nhiệm đề tài Phùng Chí Sỹ cho biết. Theo ông Sỹ, khi áp dụng cách tính này, cơ quan chức năng sẽ không mất thời gian cho việc định lượng chất ô nhiễm ở các cơ sở, doanh nghiệp. Đó cũng là bài học rút ra từ thực tế thu phí nước thải mới đây.

Về cách sử dụng số phí thu được, nhóm nghiên cứu đề xuất là ngoài phần trang trải cho công tác nghiệp vụ thu, 80% tổng số phí khí thải sẽ nộp vào ngân sách nhà nước. Một nửa của số phí này sẽ bổ sung vốn hoạt động cho Quỹ bảo vệ môi trường Việt Nam, còn lại sử dụng cho việc phòng ngừa, khắc phục, xử lý... ô nhiễm trên địa bàn. "Sử dụng khí phí thải chính là sử dụng sức mạnh của thị trường để bảo vệ môi trường. Nó còn là công cụ giáo dục giúp mọi người quan tâm đến đến sức khỏe và điều kiện sống của mình hơn", ông Sỹ nói thêm về mục đích thu phí khí thải.

Đề tài tập trung vào nghiên cứu 3 nguồn gây ô nhiễm chính là: khí thải từ phương tiện giao thông, nhà máy sản xuất công nghiệp và cơ sở tiểu thủ công nghiệp nằm xen kẽ trong khu dân cư. Những ngành thu trên cơ sở đầu vào thường dùng nguyên, nhiên liệu là xăng, dầu...; thu trên cơ sở thành phẩm là sắt, thép, gạch, ngói...

Theo Phân viện nhiệt đới - Môi trường quân sự, đơn vị thực hiện đề tài, các chất độc hại từ hoạt động giao thông đô thị ở TP HCM có tải lượng hơn 5.000 tấn/năm; từ hoạt động của cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp nằm xen kẽ trong khu dân cư là trên 33.000 tấn/năm. Hoạt động của các nhà máy sản xuất công nghiệp, công trình xây dựng và sinh hoạt của người dân cũng thải ra hàng chục nghìn tấn chất ô nhiễm mỗi năm.

Cũng theo đơn vị thực hiện đề tài, tải lượng khí thải không ít khu vực hiện vượt mức cho phép về hóa học độc hại. Điển hình là khu vực lân cận cơ sở sản xuất nhựa, cao su vượt tới 5 lần và có thể gây ô nhiễm theo hướng gió với chiều dài 500-1.000 m. Dự kiến năm 2010, nếu không có biện pháp xử lý hiệu quả, tải lượng khí thải từ các hoạt động sẽ tăng gấp 3 lần.

Đề tài đã nghiệm thu và chuẩn bị nghiên cứu thêm ngành nghề, khu vực tính phí để có thể đưa ra mức thu trung bình chuẩn nhất. Vụ Tài nguyên - Môi trường cũng đang điều tra xây dựng kế hoạch thu phí khí thải trên toàn quốc, dự kiến trình Chính phủ vào năm 2005.

Lương Nga