'Bà ngoại' của trẻ bại não

Bà Út Điểu cùng các cháu bị bại não.

“Ngoại ơi, có khách!”. Thằng nhóc 10 tuổi chân bước khập khiễng miệng kêu với vào nhà sau. Bên trong bước ra một bà cụ tóc bạc trắng: “Toàn trẻ bại não cả. Ba mẹ đưa các cháu tới đây hằng ngày để chữa bệnh. Có bà con ruột thịt gì đâu nhưng chúng toàn kêu bà ngoại”.

Trong căn nhà chưa đầy 80 m2 ở dốc cầu Lầu (đường Trần Phú, phường 4, thị xã Vĩnh Long), bà ngoại Út Điểu bố trí nệm, xe lắc, ghế đẩy, đĩa xoay, tay nắm… Toàn những dụng cụ ngộ nghĩnh để các em vừa vui chơi vừa tập luyện.

Trên chiếc nệm mỏng trải dưới sàn nhà, các em ngồi xếp bằng trong tư thế hoa sen, mắt nhắm nghiền, hai tay xoa đều hai bên thái dương, cổ, rồi tay chân. Đó là phương pháp tự xoa bóp, day ấn huyệt trong dưỡng sinh cóp tác dụng giảm “gồng” cơ, một trong những nguyên nhân làm tay chân các em co quắp, cứng ngắc. Sau đó, tùy theo khả năng thích nghi, mỗi cháu được hướng dẫn tập các động tác khó hơn như: ưỡn cổ, vặn cột sống và cổ ngược chiều, nằm sấp ưỡn lưng...

Đây là phương pháp dưỡng sinh của bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng, cố bộ trưởng Bộ Y tế. Cái “thần” của phương pháp này là tập cho các cháu có tinh thần tự tập luyện một cách chủ động. Tức là từ khi có người giúp đỡ cho tới lúc buông dần và tự lực một mình. Qua giai đoạn kế tiếp, các cháu tập với các dụng cụ phục hồi chức năng như: xe lắc, ghế đẩy, tay nắm… và cuối cùng là đi xe đạp, coi như bình phục. Ở đây các cháu đông vui nên hứng thú tập luyện, với lại dụng cụ tập như một dạng trò chơi nên không nhàm chán. Sau khi rời khỏi đây, các cháu có thể tự tập ở nhà hoặc bất cứ ở đâu, mọi lúc mọi nơi”.

Chị Trần Thanh Tuyền ở quận 6, TP.HCM, mẹ của bé Phạm Minh Quang, 5 tuổi, cho biết năm 14 tháng tuổi tự nhiên bé bị sốt, tay chân co giật. Bác sĩ nói bị viêm màng não. Suốt ngày bé cứ nằm im không cựa quậy, người dịu quặt, cổ yếu xìu. Đi tây y, đông y, châm cứu đủ chỗ suốt ba năm qua mà không hết. Tình cờ có người mách nước chị nên gặp bà Út Điểu. Vậy là mẹ con tìm đến. Hai tuần qua bé có tiến triển, người hoạt bát hơn, kêu bé biết nghe, miệng phát âm và nói được. Lúc trước, Quang đi phải vịn hai tay, nay chỉ cần một tay. Chị Tuyền vui mừng: “Tưởng là tàn tật suốt đời, ai dè còn có người trị được, mừng còn hơn sinh ra bé lần thứ hai”.

Trong nhà còn gần 10 bé nữa đang đùa giỡn ồn ào, cười vui nắc nẻ. Các em đuổi nhau chạy xung quanh nhà trên đôi chân còn… cà niễng, nhưng mang dấu hiệu tốt lành của sự hồi phục sau bao năm trời chỉ biết có bồng bế, nương dựa vào người thân. Đặc biệt, ở đây có hai “bé” lớn nhất là Phan Bá Hùng 23 tuổi và Nguyễn Văn Hoàng 27 tuổi. Cả hai bị bại não từ nhỏ, lúc mới tới đây đều phải chống nạng. Nay họ đã bỏ nạng và tự đi được. Hoàng bình phục hẳn, chỉ còn đôi chân hơi khập khiễng. Em tình nguyện ở lại với bà tiếp tục chăm lo các thành viên mới. Còn Hùng tự đi bán vé số, khi rảnh lại chạy về tìm bà ngoại để chạy xe đạp và tập dưỡng sinh.

Bà Út Điểu tên thật là Nguyễn Ngọc Điểu, nguyên phó giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng tỉnh Vĩnh Long, vừa mới nghỉ hưu đầu năm 2004. Bà dùng cả căn nhà mặt tiền trên đường Trần Phú làm nơi điều trị, tập luyện cho các cháu từ khắp nơi tìm đến. Chẳng những ba mẹ các cháu không tốn một đồng chi phí trị bệnh nào mà còn được bà xin chế độ cơm từ thiện của Bệnh viện Y học dân tộc tỉnh cấp. Bà vay tiền ngân hàng nâng cấp nền nhà cao ráo cho các cháu vui chơi. Bà tự chế ra các dụng cụ cho các cháu tập luyện. Với chiếc xe lắc tay giúp phục hồi hoạt động của bàn tay, bà đã nghĩ ra “cục gối” để ngay giữa chỗ ngồi, có tác dụng chống phản xạ chéo hai chân, giúp các em bị tật “hai chân xỉa chéo” được kéo ngay lại tư thế bình thường. Giải thích về sáng kiến này, “bà ngoại” cười sảng khoái: “Tôi thấy các chuyên gia nước ngoài cho các cháu chạy ngựa, cưỡi cá voi để phục hồi chức năng. Mình nghèo làm gì có ngựa với cá voi? Thôi thì tự chế ra “cây nhà lá vườn, có chi dùng nấy” miễn đạt hiệu quả là được".

Dân trong ngành y tế Vĩnh Long đã biết tới bà Út Điểu từ hơn 40 năm qua. Bà là một bà mụ mát tay của các sản phụ. Tính ra trong thời kỳ chiến tranh, bà đã đỡ đẻ cho trên 2.000 ca, đào tạo gần 300 nữ hộ sinh phục vụ kháng chiến. 

(Theo Tuổi Trẻ)