'Bánh vẽ' của thị trường xuất khẩu lao động

106 lao động do Công ty Bitocimex đưa đi Malaysia đang lao đao với các khoản phí.

150 triệu đồng chi phí đi Canada lái xe, thu nhập 33 triệu đồng/tháng; chặt mía tại Nhật lương 10 triệu đồng/tháng; đi Đài Loan chỉ tốn 5 triệu đồng, lương 3-4 triệu... Những “chiêu” tuyển dụng này của một số công ty xuất khẩu lao động đang khiến thị trường nóng lên.

Tuy nhiên, rất nhiều rủi ro đã xảy ra và thiệt hại đầu tiên chính là người lao động. Việc không lường trước được rủi ro cũng xuất phát từ những thông tin một chiều - từ phía các công ty tuyển dụng.

Theo Công ty Suleco (TP HCM), đơn vị đã thỏa thuận với doanh nghiệp Nhật Bản tuyển 200 lao động phổ thông đi làm việc ngắn hạn (6 tháng) ở một hòn đảo phía nam của Nhật. Điều kiện lao động trình độ lớp 9 trở lên, sức khỏe tốt. Công việc chặt mía với thu nhập khoảng 75.000 yen (tương đương 10 triệu đồng/tháng).

Người lao động lại không phải thế chấp tài sản như trước (tối thiểu 10.000 USD/người cho thị trường Nhật Bản), nếu tự nguyện tăng ca, thu nhập có thể đạt 700-800 USD/người/tháng.

Nhật Bản vốn là thị trường rất khắt khe, đặc biệt với khoản tiền phạt khi lao động bỏ trốn 4.000-10.000 USD/người, các hợp đồng trước đây thế chấp rất cao, tại sao lao động chặt mía lại được ưu ái? Suleco cho biết đây là lĩnh vực mới, công ty sẽ thí điểm đưa 50 lao động đầu tiên đi vào tháng 11 trong số gần 1.000 hồ sơ dự tuyển cho công việc này. Rủi ro vẫn có thể xảy ra, riêng phía công ty thông tin chỉ có thế.

Vì nôn nóng xuất ngoại, người lao động không tìm hiểu kỹ những ngóc ngách của vấn đề: điều kiện làm việc, ăn ở, đi lại, các khoản thuế, bảo hiểm (y tế, lao động)... nên dễ bị nhầm lẫn giữa mức lương và thu nhập thực tế.

Thị trường Đài Loan đang khá hấp dẫn với thông tin tuyển dụng của nhiều doanh nghiệp: Lương 250-350 USD/người/tháng, phí dịch vụ 5 triệu đồng. Nhưng tiền phí ban đầu ít vì số còn lại doanh nghiệp vay vốn từ đơn vị đối tác rồi công ty môi giới sẽ cấn trừ vào thu nhập hằng tháng của người lao động. Từ đó, số tiền thực lĩnh của họ khi chuyện đã rồi chỉ còn 70-80 USD/người/tháng.

Còn trường hợp Suleco rao tuyển đi Canada lái xe tải nặng, thu nhập 2.250 CAD (trên 33 triệu đồng/tháng/người), thực tế trừ các khoản chi phí thuế, bảo hiểm (1.000 CAD), tiền trọ (500- 700 CAD), dịch vụ sinh hoạt phải đóng (250 CAD), tiền ăn..., số tiền còn lại khoảng 100-200 CAD, trong khi phí nộp là 150 triệu đồng (trong đó chỉ 700 USD tiền cọc/người, có thể được hoàn lại khi rủi ro).

Cục Quản lý lao động ngoài nước vừa yêu cầu Suleco chấm dứt tuyển lao động đi Canada và cảnh báo: “Ủng hộ các doanh nghiệp khai thác thị trường mới... Tuy nhiên, yêu cầu doanh nghiệp tìm hiểu kỹ thị trường và tính khả thi của việc thực hiện các hợp đồng”.

(Theo Tuổi Trẻ)