Học bổng ngân sách - không đủ cho sinh viên VN

Học sinh Việt Nam du học bằng học bổng ngân sách nhà nước (đề án 322) tại Australia, Nga, Đức... cũng đã lên tiếng về cuộc sống chật vật nơi xứ người. Sinh hoạt phí thấp, không chuyển đúng hạn đã ảnh hưởng tới việc học tập, nghiên cứu của hàng trăm sinh viên.

Trong lá thư gửi từ Australia, chị Ngọc Dung, lưu học sinh của đề án 322, cho biết, sinh viên ở đây cũng đang khốn khổ do sự trượt giá của USD. Vào năm 2001, số sinh hoạt phí 500 USD tương đương 1.000 AUD nhưng hiện nay chỉ còn tương đương 650 AUD. Mức sinh hoạt phí đó chưa đủ tiêu chuẩn sinh hoạt tối thiểu cho sinh viên quốc tế do chính phủ Australia quy định (1.200 AUD/tháng). "Chúng tôi không thể trang trải chi phí với mức 650 AUD mỗi tháng. Trong khi, mức sinh hoạt phí tối thiểu để Đại sứ quán Australia cấp visa là 1.000 AUD, mức trợ cấp thất nghiệp cũng đã hơn 700 AUD", chị Dung bức xúc

Đồng Thanh Hải, sinh viên năm thứ 2, ĐH Quốc gia Australia (The Australian National University) cho biết thêm, riêng tiền thuê nhà của anh mỗi tháng đã lên tới 500 AUD, tiền ăn 200 AUD, chưa tính tiền sách vở... "Chúng tôi đang thật sự khó khăn, để có đủ kinh phí học tập, sinh hoạt chúng tôi phải cầu viện gia đình hoặc đi làm thêm. Như vậy, sẽ ảnh hưởng đến việc học tập, nghiên cứu", anh Hải nói.

Có chồng đang làm nghiên cứu sinh tại CHLB Đức theo học bổng ngân sách nhà nước, chị Nguyễn Hương Mai tâm sự: "Nhiều lúc chồng tôi viết thư tâm sự rằng anh ấy nản chí vì thường xuyên phải lo toan mức tiền sinh hoạt, không tập trung cho công việc nghiên cứu. Một bạn học của anh ấy đã nói rằng, với mức sinh hoạt phí như hiện nay thì chưa nói đến nghiên cứu mà ngay cả việc sống cũng là khó khăn lắm rồi". Hiện nay, chồng chị Mai được cấp sinh hoạt phí 630 USD/tháng tương đương khoảng 500 euro mỗi tháng. Trong khi đó tiền nhà đã là khoảng 240 euro.

Không những thiếu, sinh hoạt phí còn không bao giờ chuyển đúng hạn. Một lưu học sinh tại Bristol, Anh cho biết, trước khi đi học anh được Ban điều hành đề án 322 tạm ứng 3 tháng sinh hoạt phí. Thế nhưng 1 năm sau đó anh không hề nhận được khoản tiền này. Những lá thư gửi về Ban điều hành cũng không thấy hồi âm. Cho tới khi anh tìm được số điện thoại của ông Phạm Sỹ Tiến, trưởng ban điều hành vào tháng 12/2003 và gọi trực tiếp thì một tuần sau anh nhận được sinh hoạt phí cả năm (từ 12/2002-12/2003). Tưởng rằng điệp khúc sinh hoạt phí muộn sẽ chấm dứt nhưng đến nay, anh vẫn chưa nhận được sinh hoạt phí 1-5/2004. "Tôi may mắn được đi phụ việc trong một bệnh viện thú y trong khi nhiều bạn tôi muốn đi làm cũng không có thời gian vì phải thường xuyên làm thí nghiệm trong lab từ 9h sáng đến 11h đêm. Chúng tôi được nhà nước cử sang đây để học tập, nghiên cứu chứ không phải để rửa bát, dọn vườn, bán hàng...", lưu học sinh này bức xúc.

"Chúng tôi đã làm đơn kêu cứu nhiều lần, nhưng không hiểu sao vẫn rơi vào im lặng. Giá như ngay từ khi thành lập dự án, các nhà hoạch định kế hoạch có cái nhìn xa hơn, tính sinh hoạt phí bằng tiền các nước bản địa thì đã không gây nên bao khó khăn cho các lưu học sinh mỗi khi tỷ giá USD thay đổi. Tuy nhiên, hình như đây là cung cách làm việc cố hữu của chúng ta, chỉ thích chay theo sửa chữa mà coi nhẹ phần ngăn chặn các bất ổn phát sinh", chị Ngọc Dung nói.

Hiện nay, nhiều lưu học sinh bằng ngân sách nhà nước đã và đang đi làm thêm. Tuy nhiên, nỗi lo của họ là việc kiếm sống sẽ ảnh hưởng đến học tập nghiên cứu. "Để kiếm thêm vài trăm USD mỗi tháng, sinh viên Việt Nam có thể làm hỏng số tiền đầu tư hàng chục nghìn USD của nhà nước vào mình. Sinh hoạt phí thấp tưởng là tiết kiệm mà không tiết kiệm", một lưu học sinh ở Nga nói.

Vụ trưởng - Trưởng ban điều hành đề án 322, Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Sỹ Tiến cho biết, theo thông tư liên bộ Tài chính, Giáo dục Đào tạo, Ngoại giao tháng 11/2001, mức sinh hoạt phí cho các lưu học sinh được chi trả bằng USD. "Chúng tôi biết tình hình trượt giá USD của một số khu vực đã gây khó khăn cho các lưu học sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa đề xuất tăng sinh hoạt phí 100-200 USD/người/tháng. Kinh phí tăng thêm cho đề án khoảng hơn 1 triệu USD", ông Tiến nói.

Tuy nhiên, ông Tiến không thể khẳng định được thời điểm ban hành quyết định tăng sinh hoạt phí vì phải phụ thuộc vào quyết định của Bộ Tài chính. Nếu có sự đồng thuận giữa hai bộ, ngành Tài chính sẽ làm công văn trình Chính phủ phê duyệt.

V.A.

Độc giả có thể tham gia ý kiến về vấn đề này tại đây: