Sống nhờ người chết

Tám, tổ trưởng tự phong của tổ tu sửa mộ ở bãi tha ma Yên Kỳ (Hà Tây) vừa uống rượu, vừa chửi thằng bé tóc vàng hoe: "Mày mà không xin được hai chục thì đừng trách tao. Ăn gì mà ngu thế, bám chặt nó vào. Nó đi ôtô chứ có phải xe đạp đâu mà lấy có 10.000 đồng".

Thằng bé lóc cóc đạp xe đi nhưng vẫn không quên bật lại sếp vài câu. Nó phải nghĩ cách đòi thêm tiền công cho 5 phút lau mộ.

Tám (bên phải) đang ngồi nhậu đợi đệ tử mang tiền về.

Tám là tay được coi là đầu gấu nhất cái bãi tha ma thuộc thôn Yên Kỳ, xã Phú Sơn, huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây này. Với cái dáng to khỏe, da đỏ tía như gà chọi, cộng thêm mấy cái hình xăm rồng phượng, chẳng ông khách nào đến viếng mộ dám kì kèo một hai đồng với hắn. "Anh yên tâm, ở cái đất Yên Kỳ này anh hỏi cái mộ nào em biết hết cái đó. Cần thì cứ nói em 1 tiếng, em thầu hết". Vừa nói chuyện, hắn vừa đệm vài câu chửi thề để át vía. Ai không quen biết ở cái đất này thì chỉ biết trông cậy vào hắn cho xong chuyện.

Mặc kệ hắn với rượu, phóng viên VnExpress tìm đến Ngân, một tay thầu mộ nổi tiếng nói nhiều. Hắn vừa bán chiếc Dream "tàu" để tậu chiếc Jupiter Trung Quốc cho hợp mốt. Từ cuối năm ngoái tới giờ, đã 3 con xe qua tay hắn dù mỗi lần đổi phải mất thêm vài triệu. "Nhờ linh các cụ, em làm ăn cũng khá. Ấy thế nên em phải làm ăn tử tế, khấn lễ đàng hoàng chứ vớ vẩn là các cụ vật chết". Chẳng đợi ai hỏi, Ngân kể luôn một tràng về những kẻ dám "báng bổ thần linh" đã bị chết bất đắc kỳ tử.

Chuyện người dân Yên Kỳ bỏ ruộng đi làm mộ đã không còn là chuyện lạ. Nhà nào cũng có 1-2 người làm nghề cải táng mộ phần. Kẻ thì chỉ cần cái giẻ, xô nước, ai thuê thì lau qua mấy viên đá ốp, tưới tý nước cho cái cây sắp chết khô. Người thì làm cái cuốc, xẻng, xô vôi, đi vén đất, quét vôi kiếm sống. Vậy mà trung bình một lần như vậy cũng được 20-30 nghìn. Bữa nào đông khách thì... khá. Nói như bà Trang, người gốc Thanh Hóa, bán nước ở đầu nghĩa địa thì làm cho người chết giàu hơn làm cho người sống 3-4 lần. "Một ngày làm cỏ xuân được 25.000 đồng thì thấm gì so với đi làm mộ này". "Thế sao bà không làm?". "Hề hề, buôn bán lặt vặt thế này nhàn hơn. Thiếu tiền thì bảo con cái nó cho", bà Trang cười nói.

Xây sẵn mộ đợi người mua.

Ngân cũng phải thừa nhận điều này: "Chỉ đào sẵn một cái hố đã được 10 nghìn đồng. Mấy bác nông dân khoẻ nên một ngày nhẹ nhàng cũng được 5-6 cái. Nghề nông làm gì cho ra bấy nhiêu tiền?". Ngân chỉ ra mấy cái mộ đã được xây gạch sẵn rồi bảo: "Khu A này 5 triệu đấy anh. Chỗ quen biết, nếu anh cần thì cứ nói em, 4 triệu rưỡi". Hoá ra quen với dân chăm mộ như Ngân cũng có lợi. Nhưng sau một hồi tâm sự, hắn lại chỉ cho tôi khu đất ở tít phía rìa đồi: "Em nói thật, khu D đấy mới là ngon, giá chỉ có 3 triệu. Hồi trước người Trung Quốc chọn mãi mới ra. Mà họ đã nhìn thì chỉ có đúng... long mạch". Đấy là Ngân đang nói đến khu mộ táng của gần 20 văn công Trung Quốc sang Việt Nam biểu diễn bị chết đuối ở hồ Tây (Hà Nội).

Theo Ngân, kinh doanh đất âm chẳng mấy chốc mà giàu. Tiền bán một phần đất chia đi chia lại với nghĩa trang cũng còn được một nửa. Ai cần xây sửa mộ thì cũng kiếm được đôi ba triệu. Còn hằng ngày cứ chịu khó nhận chăm sóc vài ngôi mộ là cũng đủ tiền ăn hai ba ngày. "Tất nhiên là cũng tuỳ theo mùa. Như dịp thanh minh đầu năm thì người đông như trẩy hội. Làm không hết việc, có khi phải bỏ cả một số mối nhỏ. Còn bình thường chỉ trông vào dịp cuối tuần", Ngân cho biết.

Khu nghĩa trang Yên Kỳ hiện nay có gần 110.000 mộ chí các loại. Đất thì chật mà người chết thì đông nên các ngôi mộ nằm sát sạt nhau. Mộ nào mà không nằm mặt tiền thì con cháu coi như khổ, muốn thắp nén hương cũng khó vái lạy được vì dễ đụng phải mộ khác. Những ngày cuối tuần thì tình trạng tắc nghẽn xảy ra thường xuyên bởi lối đi cực kỳ nhỏ, một đứa trẻ muốn vào cũng phải nghiêng người lách qua các ngôi mộ.

Những nấm mồ nằm san sát nhau trải dài trong 1km vuông.

Nhận thấy tiềm năng kinh doanh, mới đây một doanh nhân đã cho bạt một khu đồi để xây dựng Công viên vĩnh hằng. Với cái tên này nhiều khả năng sẽ thu hút được người dân đến cải táng cho người thân đã mất. Nhưng đúng với ý nghĩa kinh doanh của nó, giá một khu mộ đàng hoàng, đầy đủ ở đây đã có giá gần 10 triệu. Đó là còn chưa kể đến phí chăm sóc mộ phần hàng tháng là 30.000 đồng.

Những tưởng Công viên vĩnh hằng ra đời thì người dân Yên Kỳ lo nhưng thực tế lại ngược lại. Như Ngân thì chỉ cười khểnh: "Đến mớ đời thì cái công viên đó mới hạ được đất Yên Kỳ này. Riêng khu này vẫn còn đủ đất cho hai chục năm nữa. Đó là chưa kể đến mấy khu đồi bên kia. Nói chung là nghề này vẫn còn được sống dài dài".

Mạnh Tuấn