Lạm dụng thuốc ngoại làm tăng gánh nặng điều trị

Phó giáo sư Lê Văn Truyền, Chủ tịch Hiệp hội sản xuất, kinh doanh dược, chiều nay, khẳng định, Bộ Y tế cần có biện pháp khuyến khích sử dụng thuốc nội. Theo ông, việc bác sĩ thích kê đơn thuốc ngoại, người bệnh nghĩ thuốc ngoại mới tốt... đang khiến chi phí chữa bệnh của người dân tăng một cách lãng phí.

"Hiện thuốc nội chỉ chiếm 20% tổng số mặt hàng thuốc thiết yếu trong bệnh viện, trong khi Việt Nam có thể sản xuất được quá nửa danh mục thuốc thiết yếu, với giá chỉ bằng 1/3-1/2 giá thuốc ngoại", ông Truyền nói với VnExpress.

Theo ông Truyền, hiện các mặt hàng thuốc sản xuất trong nước đều là thuốc generic, tức là thuốc đã hết thời hạn bảo hộ độc quyền (thời hạn này khoảng 20 năm). Thuốc generic chiếm khoảng 80% tổng số các loại thuốc thiết yếu.

Bộ Y tế chuẩn bị thực hiện những thay đổi trong quy chế đấu thầu thuốc cho bệnh viện nhằm giải quyết vấn đề giá thuốc trong bệnh viện cao hơn giá thuốc ngoài thị trường. Tuy nhiên, những thay đổi này, nếu có hiệu quả thực sự, thì cũng chỉ có tác động tích cực đến những bệnh nhân nội trú, trong khi số người khám và điều trị ngoại trú lớn hơn nhiều. Theo nhận định của các chuyên gia trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh dược, nếu bác sĩ vẫn kê đơn thuốc ngoại cho bệnh nhân ngoại trú, người dân vẫn tìm mua thuốc ngoại đắt tiền, thì vấn đề giá thuốc sẽ không được giải quyết, vì mục tiêu bình ổn giá thuốc là giảm chi phí chữa bệnh cho người nghèo.

Theo nhiều chuyên gia, cơ quan quản lý nhà nước về y tế nên ban hành chính sách và chế tài nhằm đẩy mạnh sản xuất thuốc generic trong nước và ưu tiên sử dụng thuốc generic trong các cơ sở khám chữa bệnh. Bảo hiểm y tế nên có chế độ ưu tiên thanh toán cho các thuốc generic. "Ngoài ra, cần đưa các khái niệm chính xác về thuốc generic vào chương trình đào tạo cán bộ y tế và tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân", ông Truyền nhấn mạnh.

Sản xuất các thuốc generic là cơ hội cho các nhà sản xuất dược phẩm các nước đang phát triển như ở Việt Nam khai thác nguồn nguyên liệu ngoại để sản xuất thuốc có giá cả hợp lý chấp nhận được. Hiện Tổng công ty Dược Việt Nam đã sản xuất được 188/346 mặt hàng thuốc trong danh mục thuốc thiết yếu của Bộ Y tế, nhưng cố gắng lắm thì doanh nghiệp này chỉ chiếm được tỷ lệ 20% trong thị trường bệnh viện. "Chúng tôi còn xuất khẩu được một số thuốc tân dược sang Ukraina, nhưng đang yếu thế ngay trên thị trường trong nước, vì bác sĩ và người dân không biết và không tin tưởng thuốc nội", Tổng giám đốc Trần Tựu nói.

Theo đánh giá của Tổng công ty Dược Việt Nam, thuốc nội khó cạnh tranh với thuốc ngoại chủ yếu là do giá rẻ, nên lợi nhuận chi cho các khâu thấp, đồng thời chi phí cho quảng cáo quá thấp (theo quy định của Nhà nước là không quá 10% chi phí sản xuất). Thực tế, các doanh nghiệp kinh doanh thuốc nội thường chỉ thu lợi nhuận hằng năm khoảng 2-5%. "Chúng tôi đang đề xuất nâng mức chi cho quảng cáo lên 40% chi phí sản xuất. Ở mức này, chi phí cho quảng cáo cũng chỉ chiếm 10-15% giá thành, nên thuốc nội sẽ không tăng nhiều (trung bình chỉ vài trăm đồng), trong khi doanh nghiệp có điều kiện để tiếp thị thuốc", ông Tựu nói.

Có một nghịch lý, theo ông Tựu, là người bệnh và bác sĩ không có được thông tin về sản xuất thuốc ở Việt Nam. Với 40 nhà máy đạt GMP, nguyên liệu được nhập khẩu tới 90%, có kiểm nghiệm của Bộ Y tế, không lý do gì thuốc nội nói chung lại có chất lượng kém hơn các thuốc ngoại nhập cùng loại. "Thế nhưng người ta vẫn nghĩ rằng thuốc ngoại đắt hơn nên chắc chắn là tốt hơn. Vấn đề này chỉ có thể được giải quyết bằng chính sách sử dụng thuốc hợp lý, trong đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp quảng cáo về thuốc và công nghệ là điều quan trọng", ông Tựu nhận định.

 Thiên Đức