'Tôi chỉ đồng ý một nửa với Bộ trưởng Văn hóa'

Bộ trưởng Phạm Quang Nghị.

Trên cương vị một nhà giáo, đại biểu Nguyễn Minh Thuyết không thỏa mãn với phần giải trình chiều qua của Bộ trưởng Phạm Quang Nghị về quản lý xuất bản sách giáo dục. Giáo sư không hài lòng với lập luận rằng các bộ, ngành khác cũng có trách nhiệm khi sách giáo khoa in ra vượt nhu cầu và sức mua của người dân.

"Tôi xin hỏi ai là người ký duyệt cho phép xuất bản số sách đó. Bộ Giáo dục và Đào tạo hay Bộ Văn hóa và Thông tin?", đại biểu Thuyết lật lại vấn đề. Ông còn không đồng tình với cách lý giải của Bộ trưởng Phạm Quang Nghị, rằng năm nào cũng có sự thay đổi về sách giáo khoa, gây lãng phí. Giáo sư Thuyết nhận xét, như vậy là người đứng đầu cơ quan quản lý đã không nắm rõ lĩnh vực thuộc trách nhiệm của mình, bởi không phải năm nào sách giáo khoa cũng phải chỉnh sửa. Tuy nhiên ông Nghị đáp lại rằng sách giáo dục không hoàn toàn thuộc trách nhiệm quản lý của mình.

Về tình trạng thương mại hóa hoạt động báo chí, Bộ trưởng Phạm Quang Nghị thừa nhận lời nhận xét nghiêm khắc của đại biểu Thuyết là đúng. Đã có những trường hợp báo đăng tin sai mà không cải chính, đăng tin làm hại đến lợi ích quốc gia. Ông đề nghị: "Khi báo chí đăng tin thất thiệt, các đồng chí cần làm văn bản kiến nghị rõ ràng, chứ không chỉ phàn nàn bằng miệng. Các đồng chí cứ làm mạnh mẽ, thậm chí có thể kiện ra tòa nếu tin rằng báo chí làm sai còn mình đúng".

Liên quan tới hoạt động xuất bản, nhiều ý kiến chất vấn chiều qua xoáy sâu vào chuyện giá sách. Người đứng đầu ngành văn hóa thông tin thừa nhận tất cả những bất cập mà các đại biểu nêu lên, như mặt bằng giá sách quá cao so với thu nhập của người dân, mức chiết khấu phát hành 30-40% cũng là quá cao... Tuy nhiên, ông không chỉ ra được nguyên nhân xác đáng của vấn đề này, mà hứa rằng Bộ Văn hóa và Thông tin sẽ xem xét lại. Về thắc mắc tại sao có trường hợp bán sách thấp hơn nhiều so với giá bìa, Bộ trưởng Phạm Quang Nghị giải thích đó là do sự cạnh tranh không lành mạnh của các nhà sách tư nhân. Tuy nhiên, có đại biểu phân tích sâu hơn về nguyên nhân gian lận của nhà in và một số người liên quan. Ông chỉ ra tình trạng, ghi trên bìa sách in 1.000 cuốn nhưng thực tế in lớn hơn nhiều lần. Chi phí nhuận bút, in ấn, giấy, mực chỉ chia cho 1.000 bản đó nên giá sách đội lên cao.

Vấn đề quản lý di tích, di sản văn hóa cũng được các đại biểu tranh luận quyết liệt với Bộ trưởng Nghị. Riêng câu trả lời cho chất vấn của đại biểu Nguyễn Tấn Tuân, ông đã dành tới gần 3 trang giấy A4, trích dẫn nhiều điều của Luật Di sản văn hóa và một số quy định liên quan. Đại biểu Phan Thanh Bình không hài lòng về chuyện này và tiếp tục yêu cầu bộ trưởng làm rõ trách nhiệm của ngành văn hóa thông tin trong việc đưa luật vào cuộc sống. Ông nhắc lại câu thành ngữ "lắm sãi không ai đóng cửa chùa" mà Bộ trưởng Phạm Quang Nghị viện dẫn khi cho rằng, rất khó quản lý các di tích và cổ vật vốn được trưng bày công khai cho công chúng tham quan. "Lắm sãi, vậy sãi ở đây là những ai và ai có trách nhiệm giữ cửa chùa?", đại biểu Bình nói.

Trước khi Bộ trưởng Văn hóa và Thông tin đăng đàn, Bộ trưởng Thủy sản Tạ Quang Ngọc làm nốt phần việc còn dở dang trong phiên chất vấn buổi sáng. Các ý kiến chất vấn xoáy sâu vào chuyện chất lượng con giống, tình trạng quy hoạch tự phát, một số mô hình nuôi trồng gây hại cho môi trường sinh thái... Trả lời chất vấn của đại biểu Lâm Văn Kỷ về tình trạng tôm giống bán cho người nuôi mang nhiều mầm bệnh, dù đã được cơ quan quản lý nhà nước kiểm nghiệm, ông Ngọc thừa nhận sai sót và đề nghị đại biểu cung cấp địa chỉ những đơn vị kiểm nghiệm chưa chặt chẽ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, vấn đề quan trọng trước mắt không phải là rà soát lại công tác kiểm nghiệm mà phải làm thế nào để có con giống tốt. Ông cũng nêu ra một số giải pháp cụ thể cho vấn đề này.

Khi đại biểu Đoàn Văn Hồng nêu tình trạng nuôi trồng thủy sản trên sông đang gây ô nhiễm môi trường, Bộ trưởng Tạ Quang Ngọc chỉ ra rằng đó là do công tác quản lý chưa tốt, quy hoạch còn tự phát, theo phong trào. Bên cạnh đó, ông vẫn khẳng định mặt tích cực của mô hình nuôi trồng hiệu quả này. Tuy nhiên, theo đại biểu Nguyễn Ngọc Trân, những bất cập trong công tác nuôi trồng thủy hải sản hiện nay không chỉ nằm ở khâu quy hoạch. Là người gắn bó lâu năm với nông dân Tiền Giang, ông chưa thực sự hài lòng với phần giải trình của Bộ trưởng Ngọc và đề nghị ngành thủy sản cần chú trọng hơn nữa tới công tác khoa học. "Nếu chúng ta cứ làm theo kiểu mỳ ăn liền thì sẽ để lại hậu quả nặng nề cho con cháu mai sau", ông nói.

Các chất vấn khác của đại biểu Trân về vụ việc tiêu cực tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam, hay vụ kiện bán phá giá cá tra, basa tại Mỹ chỉ được Bộ trưởng Tạ Quang Ngọc trả lời vắn tắt. Liên quan tới chuyện này, trong phần đánh giá của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Nguyễn Văn An cũng nhắc các đại biểu không nên nêu tại hội trường những vấn đề liên quan tới an ninh, quốc phòng và đối ngoại nhằm đảm bảo lợi ích của dân tộc.

Ngày mai, Quốc hội tiếp tục nghe phần trả lời chất vấn của người đứng đầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Giao thông Vận tải và của Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Văn Hiện.

Song Linh