Đường dây mua bán chứng chỉ ngoại ngữ liên tỉnh

Thu Thùy đang ngã giá với người đi thi.

Gần đây, tại các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, miền Trung, Đông Nam Bộ... bỗng rộ lên phong trào lên TP HCM thi ngoại ngữ. Thứ bảy đi thi, chủ nhật về và sau một tháng sẽ được nhận chứng chỉ ngoại ngữ. Những kỳ thi liên tỉnh được tổ chức rầm rộ với hàng đoàn ôtô nối đuôi nhau... như trảy hội.

Điểm mua bán chứng chỉ nằm ngay Trường trung học Cảnh sát nhân dân 2, phường Long Thạch Mỹ, quận 9. Mỗi khi tổ chức thi lấy chứng chỉ ngoại ngữ quốc gia do trường Ngoại ngữ tin học Thế Kỷ Mới (Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM quản lý) phối hợp với Viện ĐH Mở Hà Nội tổ chức, khu vực trước cổng trường cảnh sát rất sôi động. Hàng đoàn xe du lịch đủ cỡ lấm lem bùn đất đậu đặc kín con đường chật hẹp trước cổng trường. Quán xá xung quanh chật kín người, xe máy, ôtô ra vào như mắc cửi. Hầu hết biển số xe đến từ miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam. Trong đó có rất nhiều xe biển số xanh.

Theo một số người dân ở đồng bằng sông Cửu Long, cứ chiều thứ bảy cuối tháng là hàng loạt cán bộ công chức tại đây lên xe về TP HCM dự thi lấy chứng chỉ ngoại ngữ. Dù người đi thi nửa chữ tiếng Anh cũng không biết, nhưng vẫn có chứng chỉ do Viện ĐH Mở Hà Nội cấp.  

Một trong những đầu mối thi lấy chứng chỉ chui là Thu Thùy, ngụ tại đường Kha Vạn Cân, quận Thủ Đức. Câu đầu tiên Thuỳ hỏi khách hàng là: “Chỗ anh có bao nhiêu người?”. Kế đó, cô ta ra giá. “Chứng chỉ A 370.000 đồng, chứng chỉ B 470.000 đồng, chứng chỉ C 570.000 đồng. Cần chứng chỉ trình độ nào cũng có, nhưng riêng thi trình độ C phải có chứng chỉ B”.

Nhà Thuỳ cũng là địa điểm tổ chức "luyện thi" ngoại ngữ. Lớp học hôm 14/9 gồm 7 người, phần lớn đều đứng tuổi. Học viên được hướng dẫn cách nói: bạn tên gì, bao nhiêu tuổi, có gia đình chưa, sinh năm nào, sống ở đâu, làm nghề gì, thích xem cái gì, từ nhà đến trường mất bao nhiêu thời gian... Một học viên chừng trên 30 tuổi, làm tại một ngân hàng ở Trà Vinh, đã cẩn trọng phiên âm câu trả lời ra một trang giấy khổ lớn, theo thứ tự bên trái câu hỏi là tiếng Anh và bên phải là câu trả lời được ký âm tiếng Việt. Kiểu như tương ứng với câu hỏi “What kind of books do you like reading?” thì câu trả lời là “pho mai chớp” (for my job); hoặc “What's your hobby?” thì câu trả lời là... “xốp ping” (shopping). Buổi "luyện thi" chấm dứt chỉ sau... 1 giờ.

Khâu tổ chức thi cũng không kém phần nhốn nháo. Cán bộ coi thi đồng thời là người hướng dẫn thí sinh làm bài. Lúc phát bài thi, thấy cả phòng thi nhao nhao vì không biết điền họ tên, ngày tháng năm sinh vào đâu (tất cả được ghi bằng tiếng Anh), một giám thị hắng giọng: “Các anh chị chú ý, chữ full name là anh chị ghi họ và tên mình vào, chữ place of birth là ghi nơi mình sinh...”. Sau đó như đã được phân công sẵn, một giám thị di chuyển xuống cuối lớp để chỉ thí sinh ngồi bàn cuối, người còn lại chỉ cho thí sinh ngồi bàn trên. Đến cuối buổi thì cả phong nhao nhao, thí sinh liên tục gọi: "Thày ơi, chỉ cho em với!".

Đến phần thi nghe, ban tổ chức không hề có máy cassette mà do giám thị đọc. Một giám thị lên tiếng: “Các anh chị lưu ý, khi tôi bảo viết từ chữ đó trở đi thì các anh chị viết vào, chỗ nào phải thêm chữ tôi sẽ viết lên bảng, anh chị phải tập trung mà ghi, ai ghi không kịp thì ráng chịu”. Đến phần thi nói, mỗi thí sinh chỉ phải trả lời trong vòng 30 giây với những câu rất đơn giản: “When were you born? ”, “What's your job? ”, “What do you do? ”... Và có người không biết trả lời thế nào vẫn ung dung ra về chờ nhận chứng chỉ.

(Theo Tuổi Trẻ)