‘Xóa đói giảm nghèo không thể chạy theo thành tích’

Thủ tướng Phan Văn Khải nhấn mạnh như vậy, trong buổi sơ kết 3 năm chương trình mục tiêu quốc gia xóa đói giảm nghèo và việc làm, sáng nay. Ông yêu cầu các bộ ngành trung ương và địa phương đánh giá đúng mức kết quả đạt được và phân tích những vấn đề còn tồn tại để nâng cao hiệu quả chương trình xã hội này.

Trong hơn nửa thời gian đầu của chương trình quốc gia 5 năm (2001-2005), Chính phủ đã có hàng loạt chương trình nhỏ, từ hỗ trợ sản xuất, dạy nghề, hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở, y tế, giáo dục, đến xây dựng cơ sở hạ tầng cho xã nghèo. Tổng vốn đầu tư cho chương trình là 13.400 tỷ đồng, trong đó đầu tư rất lớn cho những địa phương đặc biệt khó khăn (diện 135) ở mức hàng tỷ đồng mỗi xã. Thủ tướng cho rằng, đây là mức vốn rất lớn nhưng chưa phát huy hết hiệu quả.

Qua kiểm tra ở các địa phương, các đoàn của Chính phủ nhận thấy, ở đâu có sự tham gia của cựu chiến binh, của mặt trận tổ quốc thì thất thoát vốn ít, công trình xây dựng rẻ mà vẫn chất lượng. Còn những nơi thiếu dân chủ, công khai thì hiệu quả thấp. Vấn đề này đã được Thanh tra Nhà nước chỉ ra trong đợt thanh tra mới đây về việc thực hiện chương trình 135, hỗ trợ cho các xã đặc biệt khó khăn.

Bộ Chính trị đã có chỉ thị về việc sơ kết giữa nhiệm kỳ Đảng khóa XI, trong đó có vấn đề xóa đói giảm nghèo. Để có đánh giá đúng về thực trạng, theo Thủ tướng Phan Văn Khải, phải nhìn thẳng vào những nguyên nhân đang làm giảm hiệu quả chính sách xã hội của nhà nước, không thể “đua nhau nói dối”. Thủ tướng yêu cầu tổ chức các đoàn kiểm tra để xem báo cáo thành tích của các địa phương có đúng không.

Theo báo cáo của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, đến cuối năm 2003, cả nước đã giảm được 93,4 vạn hộ nghèo (còn hơn 1,86 triệu hộ); bình quân mỗi năm giảm khoảng 31 vạn hộ (đã trừ số hộ tái nghèo và phát sinh mới), vượt mục tiêu chương trình quốc gia đề ra là mỗi năm giảm nghèo cho 28-30 vạn hộ. Với kết quả trên, cả nước hiện còn 11% hộ thuộc diện nghèo (năm 2001 là 17,18%). Chuẩn nghèo đang áp dụng tính theo thu nhập đầu người mỗi tháng: 150.000 đồng ở khu vực thành thị, 100.000 đồng ở khu vực nông thôn, và 80.000 đồng ở nông thôn, miền núi, hải đảo.

Về việc làm, 3 năm qua cả nước đã tạo được việc làm cho hơn 4,3 triệu lao động, mới đạt 57,7% kế hoạch của cả 5 năm (7-7,5 triệu chỗ làm); tỷ lệ thất nghiệp ở thành thị đang là 5,81% (kế hoạch đặt ra là 5,4%).

Nghĩa Nhân