Trộn độc chất vào hành củ - vấn đề bị thả nổi

Theo ông Cao, chủ một vựa hành củ ở huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng, trong thời gian trữ hàng chờ giá lên, người trồng thường đánh phấn cho hành. Hai thành phần chính được hòa trộn là bột đất sét trắng và thuốc trừ sâu mối. Loại thuốc trừ sâu mối càng độc thì càng được chuộng sử dụng, vì giúp củ hành tươi lâu hơn.

Ở mức trung bình, cứ 1 tấn hành củ thì trộn 1 bao 40 kg bột đất sét trắng với 2 kg thuốc trừ sâu Mipcin. Đất sét có tác dụng hút ẩm cho củ hành, còn thuốc trừ sâu thì chống sâu và mối, hai loại sinh vật thường "tấn công" củ hành khi để lâu. Ở mức đậm hơn, 1 tấn hành củ có thể trộn tới 3-4 kg thuốc trừ sâu.

Ông Nguyễn Hữu Thành - Trưởng trạm Bảo vệ thực vật huyện Vĩnh Châu - cho biết: "Năm 1998, sau khi dư luận cho rằng do ảnh hưởng của loại phấn hành có thuốc DDT mà hàng loạt người bị mù, địa phương đã ra lệnh cấm dùng loại thuốc trừ sâu này để "đánh phấn" hành (trộn phấn vào hành củ). Bây giờ người dân chuyển sang dùng các loại thuốc Mipcin, Padan. Tuy trên thị trường đã cấm trữ, mua bán methyl parathion, nhưng thị trường 'ngầm' thì không thể biết được...". 

Có đến 5 loại thuốc trừ sâu từ mức độc đến cực độc được trộn vào hành củ trước khi bán cho các thương lái đưa lên TP HCM. Quá trình đánh phấn được làm hoàn toàn thủ công: đổ hành củ ra sàn nhà, dùng các tấm bạt vây xung quanh và rồi rải phấn lên và dùng tay trộn, trộn cho đến khi bột phấn dính và thấm vào các lớp vỏ củ hành thì... được. Người đánh phấn thỉnh thoảng mới dùng bao tay, còn thì thường để tay trần, cũng chẳng đeo khẩu trang, thỉnh thoảng còn đưa tay dính thuốc lên dụi mắt. Chính đây là nguyên cớ gây nên sự nghi ngờ phấn hành là nguyên nhân gây ra "làng mù" tại hai xã Lạc Hòa và Vĩnh Hải ở Vĩnh Châu.

Việc trộn thuốc trừ sâu vào hành củ ở Vĩnh Châu đã như một tập quán. Trong khi đó, công tác tuyên truyền và cả các biện pháp kiên quyết từ phía cơ quan chức năng và chính quyền đều gần như "số không". Ông Thành cho biết, trạm cứ 1 quý kiểm dịch một lần chứ chưa kiểm định về mặt hóa chất trong hành củ.

Ông Trương Hoài Phong, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Sóc Trăng, thì hoàn toàn bất ngờ: "Tôi chỉ nghĩ là DDT thôi, chứ đâu biết là methyl parathion". Lâu nay, Trung tâm chỉ mới lấy mẫu kiểm nghiệm các loại thực phẩm chế biến, còn chưa tiến hành trên rau củ quả. "Nhưng bây giờ đã biết thế thì từ nay đến cuối năm, chúng tôi sẽ phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật làm theo hướng này", ông Phong nói.

Trong khi việc kiểm soát độc chất trong hành củ hầu như bị bỏ ngỏ thì những chuyến xe chở hành phấn từ Vĩnh Châu lên TP HCM để sau đó phân phối đến các địa phương khác vẫn đang tiếp diễn.

(Theo Lao Động)