Cáp treo Yên Tử - làm thế nào cho tốt?

Sau khi Bộ VH - TT cho phép chính quyền địa phương sở tại xây dựng tuyến cáp treo trong khu vực di tích, danh thắng Yên Tử, có nhiều ý kiến trái chiều nhau. Dưới đây là cuộc trao đổi giữa nhà sử học Dương Trung Quốc với báo chí về vấn đề này.

- Trong quá trình xây dựng và đưa vào sử dụng, dự án cáp treo Yên Tử sẽ đưa lại những kết quả gì?

- Tôi không hề phản đối việc sử dụng cáp treo tại khu vực di tích, danh thắng Yên Tử. Nơi đây là trung tâm Phật giáo nổi tiếng gắn liền với một giai đoạn phát triển của dân tộc và hiện tại đang là nơi phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tôn giáo cho người dân, nên việc xây dựng cáp treo cần được tính toán, bàn bạc kỹ lưỡng.

Tôi thấy dự án này đáp ứng được một số vấn đề như: sẽ làm thoả mãn cho số đông du khách không có nhu cầu tín ngưỡng hoặc không có điều kiện về mặt thời gian, tâm lý, sức khoẻ. Ở độ cao, họ được chiêm ngưỡng cảnh quan. Thứ hai, sẽ giải toả được một phần lớn lưu lượng người vào ngày lễ hội. Hàng tùng nghìn tuổi ở hai bên đường lên xuống di tích đã lồi rễ, nếu lượng người đi lại quá lớn, dẫm đạp lên đó sẽ có nguy cơ cây chết, hoặc bị đổ. Đó là chưa nói đến vấn đề vệ sinh môi trường.

Một điểm nữa mà mọi người thường đề cập đến là yếu tố du lịch, tăng sự thu hút du khách trong và ngoài nước tới tham quan di tích, đặc biệt làm giảm đi nhiều dịch vụ hàng quán tự phát, vốn đang gây phiền hà cho du khách, làm xuống cấp về vệ sinh, cảnh quan, tạo ra rào cản văn hoá.

- Vậy công trình có bộc lộ hạn chế gì không?

- Trước hết, đây là công nghệ hoàn toàn mới, cho nên giới chuyên môn đặt ra những vấn đề có tính chất nguyên tắc, hay nêu ra một số lý do không tán thành, bác bỏ dự án: hệ thống này có phá vỡ cảnh quan thiên nhiên - một phần giá trị quan trọng của di tích hay không?

Chúng ta sẽ thấy khó chịu nếu thấy nhiều đường dây chạy vắt ngang trước mặt, rồi cabin chạy ngay trên đầu, tạo ra sự phản cảm. Điều này chỉ có thể khắc phục được khi chọn được tuyến đường, địa hình hợp lý. Tiếp đến là về mặt âm thanh, liệu nó có tạo ra những tiếng ồn phát ra từ mấy hộp cabin. Sự lựa chọn sử dụng công nghệ cao hay thấp về mặt địa hình để tránh được điều này cũng phải đặt ra. Thứ nữa, đứng về mặt tâm lý của người hành hương vẫn có cảm giác khó chịu khi thấy có cái gì đó lướt đi trên đầu mình, nhất là trong không gian nhà Phật. Và việc xây dựng hàng cột, nhà ga có ảnh hưởng đến môi trường cảnh quan di tích, nhất là xây dựng nhà ga với kiểu dáng kiến trúc như thế nào, để không dẫn đến tình trạng công trình hiện đại lấn át, chế ngự hệ thống di tích.

Gần đây, tôi được trực tiếp xem những bản vẽ thiết kế thấy thể hiện rõ ý thức khắc phục tối đa những nhược điểm của cáp treo trong không gian của Yên Tử. Tuy nhiên, vấn đề cuối cùng phải do thực tế kiểm chứng.

(Theo VOV)